Ο μαγικός κόσμος της Τίλντα Σουίντον

Προσωπικά αντικείμενα, εγκαταστάσεις, ταινίες, φωτογραφική έκθεση, γλυπτό, περφόρμανς, θερινό σινεμά, μαστερκλας- μια σαγηνευτική προσωπικότητα της τέχνης ξεδιπλώνεται στο Onassis Ready.

Όποιος είχε την τύχη να συναντήσει την πασίγνωστη, βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιό Τίλντα Σουίντον από κοντά, είναι αδύνατον να μην ένιωσε μαγεμένος από το ξεχωριστό της στιλ,

την ήρεμη, αέρινη κομψότητά της και το φως που εκπέμπεται από τους πόρους του διάφανου δέρματός της και την τυλίγει σαν μυστηριακή αύρα. Όποιος, επίσης, είχε την ευκαιρία να την απολαύσει, στα τέλη του 2023, στη Στέγη, στην τελετουργική περφόρμανς “Ενσαρκώνοντας τον Παζολίνι” όπου, εκτός από την ίδια, πρωταγωνιστούσαν τα κοστούμια από τις εμβληματικές ταινίες του σκηνοθέτη, ευχήθηκε να συναντήσει ξανά στο μέλλον τη συναρπαστική, πολυσχιδή αυτή καλλιτέχνιδα.

Tilda Swinton by Tim Walker

Η ευχή μας έγινε πραγματικότητα. Η Τίλντα Σουίντον θα βρεθεί και πάλι ανάμεσά μας και, μάλιστα, μέσα από πολλά εκφραστικά μέσα. Καταρχάς, από τις 17 Μαΐου έως τις 28 Ιουνίου, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, σε συνεργασία με το Eye Filmmuseum του Άμστερνταμ, παρουσιάζει στο Onassis Ready την έκθεσή της “Ongoing”. Η τολμηρή περφόρμερ και ανατρεπτική εικαστική καλλιτέχνιδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσωπικής έκθεσης, η οποία συγκεντρώνει νέα και παλαιότερα έργα οκτώ στενών καλλιτεχνικών συνεργατών και φίλων της, μεταξύ των οποίων οι Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λούκα Γκουαντανίνο και Τζιμ Τζάρμους. Για πρώτη φορά στην Αθήνα θα δούμε μια έκθεση για αυτή την σπουδαία προσωπικότητα, η οποία γιορτάζει την τέχνη, τη ζωή και τις σταθερές φιλίες της, κλείνοντας με τον πιο φωτεινό τρόπο τη φετινή θεματική της Στέγης, την οικογένεια.

Tilda_Swinton_by_Tim_Walker

Περφόρμερ, εικαστικός και fashion icon, η Τ. Σουίντον συνομιλεί με τους καλλιτεχνικούς της συνεργάτες και φίλους, με τη φύση, τις αναμνήσεις και την ουσία της μνήμης, τους προγόνους και τα πνεύματα. Όλα αυτά, μαζί με τον μεταιχμιακό χώρο της δημιουργίας, βρίσκονται στον πυρήνα του έργου της. Στην έκθεση “Ongoing”, οι έννοιες αυτές προσεγγίζονται μέσα από διαφορετικά εκφραστικά μέσα, ενώ η σημαντική πορεία της Σουίντον ξεδιπλώνεται σε οκτώ ενότητες.

Ο σκηνοθέτης Λ. Γκουαντανίνο δημιουργεί ένα νέο, πολύ προσωπικό πορτρέτο της, με τη μορφή μιας ταινίας μικρού μήκους και ενός γλυπτού. Με νέο μοντάζ και σάουντρακ, αλλά και με επεξεργασία των εικόνων, ο Τζάρμους μεταμορφώνει υπάρχοντα πλάνα από τη σουρεαλιστική του ταινία με ζόμπι, “The Dead Don’t Die” (2019), σε μια νέα εγκατάσταση. Ο υπέροχος φωτογράφος Τιμ Ουόκερ επισκέφθηκε την Τίλντα στο οικογενειακό της σπίτι για μια σειρά φωτογραφιών η οποία εστιάζει στη σχέση της με τους προγόνους της και στη συνέχεια του τόπου. Ο Ταϊλανδός σκηνοθέτης Απιτσατπόνγκ Βεερασεθάκουλ δημιουργεί μια συναρπαστική, στοχαστική εγκατάσταση, ένα προσωπικό δικάναλο έργο που εμβαθύνει σε θέματα που διερευνούν μαζί εδώ και χρόνια, όπως τις μεταιχμιακές καταστάσεις ανάμεσα στην εγρήγορση, τη δημιουργία και τον ύπνο, γυρισμένο στο Κιμεργκέιμ της Σκοτίας, τον τόπο καταγωγής της ηθοποιού. Ο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει την ταινία μικρού μήκους “The Human Voice” (2020), για πρώτη φορά σε μορφή εγκατάστασης. Mε την παιδική της φίλη και σκηνοθέτρια Τζοάνα Χογκ, η Σουίντον παρουσιάζει το “Flat 19”, μια πολυμεσική ανασύνθεση του διαμερίσματός της στο Λονδίνο τη δεκαετία του ’80 και μια εξερεύνηση της μνήμης, του χώρου και της προσωπικής ιστορίας.

Σινεμά, τέχνη, μόδα, συνομιλία

Από τις 16 έως τις 19 Μαΐου, μαζί με τον καταξιωμένο ιστορικό της μόδας Ολιβιέ Σαγιάρ, η Σουίντον παρουσιάζει live την περφόρμανς “A Biographical Wardrobe”, που ζωντανεύει μια ιδιαίτερη γκαρνταρόμπα: ρούχα από την προσωπική της συλλογή, κοστούμια ταινιών, ενδύματα από παρουσίες της σε κόκκινα χαλιά φεστιβάλ και οικογενειακά κειμήλια, σε μια περφόρμανς-εξομολόγηση, στην οποία μοιράζεται την ιστορία της ζωής της μέσα από τη συλλογή ρούχων της.

Τέλος, η Τίλντα αποτίνει φόρο τιμής σε μια από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές της επιρροές, τον σκηνοθέτη Ντέρεκ Τζάρμαν (1942–1994), με τον οποίο συνεργάστηκε σε επτά μεγάλου μήκους ταινίες. Η ενότητα αυτή, εμπλουτισμένη με υλικό από το αρχείο της Σουίντον, περιλαμβάνει μια εγκατάσταση μεγάλης οθόνης με σκηνές από την ταινία “The Last of England” (1987), καθώς και μια ειδική εγκατάσταση με ακυκλοφόρητο υλικό Super8 από την προσωπική συλλογή του Τζάρμαν.

«Με την τιμή αυτής της εξαιρετικής πρόσκλησης, είχα την ευκαιρία να αναστοχαστώ τους μηχανισμούς της εργασιακής πρακτικής μου τα τελευταία 40 χρόνια”, σχολιάζει η ίδια. “Και να σταθώ στο –μονίμως παρόν– υπόβαθρο και στο ενεργειακό δυναμικό των στενών συνεργασιών που συνάντησα από την αρχή και στις οποίες συνεχίζω να στηρίζομαι μέχρι σήμερα. Εστιάζοντας σε βαθιά γόνιμες δημιουργικές σχέσεις της ζωής μου, μοιραζόμαστε μαζί τις αφηγήσεις και τις ατμόσφαιρες που μας εμπνέουν: παρουσιάζουμε νέα έργα, ειδικά ανατεθειμένα για αυτή την έκθεση, ως τις πιο πρόσφατες χειρονομίες που γεννήθηκαν μέσα από διάφορες συντροφικές συνομιλίες, οι οποίες με κρατούν περίεργη, ενεργή και γεμάτη έμπνευση. Ένα συνεχές και αδιάσπαστο μονοπάτι από ψίχουλα μέσα στο δάσος, νέα φύλλα σε δέντρα με βαθιές ρίζες. Το αέναο φυτώριο. Πόσο τυχερή είμαι, για το δώρο μιας τέτοιας πρόσκλησης, για τέτοιους φίλους και για μια τέτοια ζωή».

Η Σουίντον τονίζει ότι κάθε δημιουργικό εγχείρημα είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας. Μας προσκαλεί να αναλογιστούμε τι σημαίνει η δημιουργία τέχνης και κινηματογράφου στο πλαίσιο μιας διαρκούς συνομιλίας, σε μια ανταλλαγή που καλλιεργείται μέσα από την εμπιστοσύνη, όπου οι ρόλοι συγχέονται και οι ιδέες εξελίσσονται συλλογικά. Αυτή η φιλοσοφία ήταν ήδη έκδηλη στις πρώτες κινηματογραφικές εκφράσεις της, ιδίως στη συνεργασία της με τον Ντέρεκ Τζάρμαν. Με την πάροδο του χρόνου, έχει δημιουργήσει νέες φιλίες και η έκθεση “Ongoing” παρουσιάζει έργα που γεννήθηκαν μέσα από αυτές ακριβώς τις σχέσεις, τη δημιουργική ώθηση και την πολιτική αναγκαιότητα. Μέσα από τη βαθιά, προσωπική γνώση των αμοιβαίων καταβολών, οραμάτων και πηγών έμπνευσης προκύπτουν εξαιρετικά εγχειρήματα στον κινηματογράφο, την τέχνη και τη μόδα Και οι καρποί αυτών των ανταλλαγών παρουσιάζονται τώρα στις πιο πρόσφατες εκδοχές τους. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι σχέσεις έχουν ενταθεί και πολλαπλασιαστεί. Και με αυτή την έννοια, η έκθεση δεν είναι αναδρομική, αλλά μια στιγμή συνάντησης και γιορτής, καθώς και μια χειρονομία πίστης στο μέλλον. Διότι δεν πρόκειται για φινάλε, αλλά για έναν σταθμό-ορόσημο σε ένα ταξίδι περιέργειας και συντροφικότητας που συνεχίζεται.

Σκηνή από την ταινία Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί του Τζιμ Τζάρμους

Κάθε Παρασκευή, κατά τη διάρκεια της έκθεσης, θα υπάρχει πρόγραμμα προβολών σε θερινό σινεμά στον χώρο της έκθεσης, που θα περιλαμβάνει μία μεγάλου μήκους και μία μικρού μήκους ταινία κάθε φορά, προς τιμήν ενός ή μίας από τους καλλιτέχνες που συνεργάζονται με την Σουίντον. Οι μικρού μήκους ταινίες έχουν επιλεγεί από την ίδια. Οι ταινίες μεγάλου μήκους είναι οι εξής: “Καραβάτζιο” του Τζάρμαν (1986), “Είμαι ο έρωτας” του Γκουαντανίνο (2009), “Ανάμνηση” του Βεερασεθάκουλ (2021), “Το διπλανό δωμάτιο” του Αλμοδόβαρ (2024), “The Eternal Daughter” της Χογκ (2022) και “Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί” του Τζάρμους (2013).

Σκηνή από την ταινία Το διπλανό δωμάτιο του Πέδρο Αλμοδόβαρ

Στις 19 Μαΐου, η εμβληματική καλλιτέχνιδα προσκαλεί το κοινό σε μια οικεία, ανοιχτή διερεύνηση της δημιουργικής ζωής. Υπό τον τίτλο “Fellowship, Art & Nature”, δίνει ένα μάστερκλας που εστιάζει στα δίκτυα καλλιτεχνικής, συναισθηματικής και επιλεγμένης συγγένειας που διαμορφώνουν την πορεία ενός καλλιτέχνη σε βάθος χρόνου.