Μοτζταμπά Χαμενεΐ: Αγνωστος, ισχυρός και πάμπλουτος

Από άσημος κληρικός σε παράγοντα παρασκηνίου. Η πορεία του νέου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, και οι επενδύσεις εκατομμυρίων στο εξωτερικό.

Εν μέσω έντονης φημολογίας περί τραυματισμού του και ερωτημάτων (που υπέκρυπταν την πιθανότητα θανάτου) για την πολυήμερη δημόσια απουσία του, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν απηύθυνε το πρώτο του -γραπτό- μήνυμα προς τον λαό του και τη Δύση. «Θα εκδικηθούμε», ήταν η φράση που επανέλαβε αρκετές φορές ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος επέμεινε στο κλείσιμο των -στρατηγικής σημασίας- Στενών του Ορμούζ

και απείλησε με νέα χτυπήματα σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή του Κόλπου. Κάλεσε, μάλιστα, τις γειτονικές χώρες του Ιράν να στηρίξουν την προσπάθεια της Τεχεράνης για αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Αναφέρθηκε στις απώλειες των Ιρανών σε αυτόν τον πόλεμο καταλήγοντας: «Θα εκδικηθούμε για το αίμα που έχει χυθεί».

«Στη Μόσχα για χειρουργική επέμβαση ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ» γράφει η Daily Mail επικαλούμενη ΜΜΕ του Κουβέιτ

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως ο Μ. Χαμενεΐ εμφανίστηκε αιφνιδιασμένος από το γεγονός ότι ανέλαβε ο ίδιος την εξουσία. Οπως είπε χαρακτηριστικά, ενημερώθηκε για τον διορισμό του από την κρατική τηλεόραση. Αφιέρωσε μεγάλο μέρος του μηνύματός του για να αναφερθεί στον πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε στοχευμένες επιθέσεις των αμερικανο-ισραηλινών δυνάμεων και σημείωσε ότι «τον πληγώνει που δεν θα μπορέσει να αποχαιρετήσει τη σορό του». Αποκάλυψε έτσι ότι δεν πρόκειται να δώσει το «παρών» στην κηδεία που προετοιμάζεται εντός των προσεχών ημερών με τη συμμετοχή της ανώτατης θρησκευτικής και πολιτικής ηγεσίας. Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ επικήρυξαν τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ για 10 εκατ. δολάρια, το απόγευμα της Παρασκευής.

Διαδοχή

Η άνοδος του Μ. Χαμενεΐ στην εξουσία συμπίπτει με την έναρξη μιας πολύ ταραγμένης περιόδου για το Ιράν. Ο 56χρονος κληρικός διαδέχθηκε τον πατέρα του ως ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, παρά το γεγονός πως ο ίδιος ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε αποκλείσει αυτό το σενάριο κατά τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων το 2024 επικαλούμενος το τέλος που έβαλε η Ισλαμική Επανάσταση το 1979 σε αιώνες κληρονομικής μοναρχίας. Παρότι, όμως, ο μουσουλμανικός κλήρος δεν υποστηρίζει το κληρονομικό δικαίωμα διαδοχής, στην προκειμένη περίπτωση θεωρήθηκε πως η επιλογή του υιού Χαμενεΐ στέλνει μήνυμα συνέχειας του καθεστώτος στο εσωτερικό της χώρας και προσήλωσης στην αυστηρή γραμμή απέναντι στο Ισραήλ και στη Δύση.

Μέχρι τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Μοτζταμπά δεν είχε αναλάβει ποτέ κυβερνητικό ή δημόσιο αξίωμα, δεν είχε δώσει καμία συνέντευξη ή ομιλία και ήταν ελάχιστες οι φωτογραφίες και τα βίντεο με το πρόσωπό του. Για χρόνια υπήρχε η αίσθηση πως κινείτο στο παρασκήνιο ως εξ απορρήτων συνεργάτης του πατέρα του, ώσπου στα τέλη της δεκαετίας του 2000 μια σειρά εγγράφων που διέρρευσαν μέσω των Wikileaks αποκάλυψε πως οι αμερικανικές υπηρεσίες τον χαρακτήριζαν «ικανό και ισχυρό παράγοντα εντός του καθεστώτος», αλλά και ως «εξουσία πίσω από τα ράσα». Ο Μοτζταμπά είναι το δεύτερο από τα έξι παιδιά του Αλί Χαμενεΐ. Γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 1969 στη βορειοανατολική πόλη Μασχάντ και έλαβε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στο θρησκευτικό σχολείο Αλάβι στην Τεχεράνη. Σε ηλικία μόλις 17 ετών υπηρέτησε στον στρατό για αρκετές, αλλά σύντομες περιόδους κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ. Σε ηλικία 30 ετών, μετακόμισε στην πόλη Κομ, η οποία θεωρείται ιερή και κέντρο της σιιτικής θεολογίας. Αφότου άρχισε να ακούγεται το όνομά του για τη διαδοχή, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν άρχισαν να αναφέρονται στον Μοτζταμπά ως «Αγιατολάχ» παρότι δεν κατέχει το ανάλογο επίπεδο γνώσεων και διδασκαλίας του Ισλάμ.

Επρόκειτο για μια προσπάθεια να αναβαθμιστεί η θρησκευτική θέση του και να παρουσιαστεί ως ένας αξιόπιστος ηγέτης. Σε αυτό παρουσιάζει κάποια ομοιότητα με τον πατέρα του, ο οποίος προήχθη γρήγορα σε «Αγιατολάχ», μετά την ανάδειξή του σε δεύτερο ανώτατο ηγέτη του Ιράν το 1989. Το όνομα του Μ. Χαμενεΐ δεν ήταν ευρέως γνωστό στο Ιράν μέχρι το 2005. Στην εκλογική αναμέτρηση εκείνης της χρονιάς ο υποψήφιος για την προεδρία Μεχντί Καρουμπί κατηγόρησε με ανοιχτή επιστολή του τον Μοτζταμπά πως παρενέβη στις εκλογές μέσω μελών του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και της πολιτοφυλακής Μπασίτζ, τα οποία μοίρασαν χρήματα σε θρησκευτικές ομάδες προκειμένου να βοηθήσουν τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ να κερδίσει – όπως και συνέβη.

Αμύθητη περιουσία

Παρά το χαμηλό δημόσιο προφίλ που διατηρούσε τόσα χρόνια, ο 56χρονος νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν έχει καταφέρει να χτίσει μια αμύθητη περιουσία με επίκεντρο ένα δίκτυο ακινήτων στο εξωτερικό. Σύμφωνα με έρευνα του πρακτορείου Bloomberg, ανάμεσα στα ακίνητα που διατηρεί ο Χαμενεΐ από το Λονδίνο μέχρι τη Φρανκφούρτη συγκαταλέγονται δύο ξενοδοχεία της αλυσίδας Χίλτον, το «Hilton Frankfurt City Centre» και το «Hilton Frankfurt Gravenbruch». Η συνολική αξία των ακινήτων που έχει στην κατοχή του φέρεται να ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ. Οπως αναφέρει το Bloomberg, ως ιδιοκτήτης των συγκεκριμένων ακινήτων εμφανίζεται ένας Ιρανός πολυεκατομμυριούχος, ο Αλί Ανσάρι, που φέρεται να λειτουργεί ως μεσολαβητής ανάμεσα στο καθεστώς της Τεχεράνης και τον γιο του Χαμενεΐ. Ο ίδιος ο Ανσάρι αρνείται οποιαδήποτε σχέση με τον Μοτζταμπά και την κυβέρνηση του Ιράν, τη στιγμή που σύμφωνα με τους «Financial Times» έχει στην κατοχή του ακίνητα αξίας 400 εκατ. ευρώ σε όλη την Ευρώπη. Αυτό που του προσάπτουν είναι ότι λειτουργεί ως «μπροστινός» του ιρανικού καθεστώτος έχοντας αναπτύξει ένα δίκτυο ακινήτων υπό τη μορφή εταιρικής δομής.

Ναυάγιο της οικονομίας στα Στενά του Ορμούζ

Συναγερμός για την οικονομία

Εντονος εκνευρισμός στην Αγκυρα για τις κινήσεις της Αθήνας

Αποστολή στο Ισραήλ: Επιχείρηση τύπου Γάζας στον Λίβανο

Τα ανοιχτά μέτωπα της Τουρκίας

Η ακτινογραφία της πολεμικής μηχανής του Ιράν