Κρίσιμες μάχες στη Βουλή

Στις 3 Απριλίου η συζήτηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών για το κράτος δικαίου. Τι ακολουθεί μετά τη δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση για το κράτος δικαίου αναμένεται να κλείσει τις εργασίες της πριν από το Πάσχα η Βουλή. Η 3η Απριλίου, ημέρα Παρασκευή και -εκτός απροόπτου- τελευταία ημέρα εργασιών της Βουλής

πριν από το Πάσχα, προβάλλει ως η πιθανότερη ημερομηνία για τη διεξαγωγή της συζήτησης, την οποία είχε ζητήσει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης. Μια συζήτηση που η προοπτική της ενισχύει το ήδη φορτισμένο πολιτικό κλίμα και προδιαγράφει σύγκρουση κορυφής με έντονα χαρακτηριστικά.

Η συνεδρίαση αναμένεται να εξελιχθεί σε μετωπική αντιπαράθεση με φόντο τις υποκλοπές, τη λειτουργία των θεσμών και τις πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις. Το αίτημα του Ν. Ανδρουλάκη, που έθεσε στο επίκεντρο την «ποιότητα του κράτους δικαίου και των θεσμών», συνοδεύτηκε από βαρείς χαρακτηρισμούς περί θεσμικής εκτροπής και «παρακράτους» που τραυματίζει τη δημοκρατία. Από την άλλη πλευρά, το Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζει τη συζήτηση ως ευκαιρία αντεπίθεσης, με στόχο να αποδομήσει το αφήγημα περί «κατάρρευσης του κράτους δικαίου» και να μεταφέρει τη συζήτηση σε θεσμικές εγγυήσεις, μεταρρυθμίσεις και στη συνολική εικόνα της χώρας εντός της Ευρώπης.

Τρεις άξονες

Η κυβερνητική στρατηγική, όπως προκύπτει από τις πρόσφατες τοποθετήσεις του πρωθυπουργού και κυβερνητικών στελεχών, θα κινηθεί σε τρεις βασικούς άξονες:

Απόρριψη της εικόνας θεσμικής εκτροπής: Η κυβέρνηση επιμένει ότι η Ελλάδα λειτουργεί με ευρωπαϊκούς κανόνες και ότι οι θεσμοί αποδίδουν, ακόμη και μέσα από δύσκολες υποθέσεις.Αντεπίθεση περί εργαλειοποίησης: Θα επιχειρήσει να εμφανίσει την αντιπολίτευση ως πολιτικά υποκινούμενη, που αξιοποιεί μεμονωμένες υποθέσεις για μικροκομματικά οφέλη. Χαρακτηριστικά, ο πρωθυπουργός αναμένεται να αναφέρει ότι τους δείκτες του κράτους δικαίου τους καταγράφει η Ευρωπαϊκή Ενωση και όχι τα κόμματα της αντιπολίτευσης.Μετατόπιση της ατζέντας: Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αναδείξει κυβερνητικές πρωτοβουλίες και τη συνολική σταθερότητα της χώρας.Αξιολόγηση

Είναι χαρακτηριστικό ότι το προηγούμενο διάστημα, από την κατάθεση της πρότασης του Ν. Ανδρουλάκη, το Μέγαρο Μαξίμου ζήτησε από όλα τα υπουργεία στοιχεία σε σχέση με την αξιολόγηση της χώρας σε επίπεδο κράτους δικαίου, προκειμένου να συμπεριληφθούν στην ομιλία του πρωθυπουργού. Μόνο τυχαίο δεν θα πρέπει να θεωρείται το γεγονός ότι την Παρασκευή ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, απαντώντας κατά τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στη Βουλή επικαλέστηκε δύο πρόσφατες εκθέσεις της Κομισιόν, λέγοντας ότι είναι οι καλύτερες για την Ελλάδα στα θέματα ελευθερίας του Τύπου. Η στάση αυτή συνδέεται και με την ευρύτερη ρητορική του Κυριάκου Μητσοτάκη περί θεσμικής κανονικότητας και ευρωπαϊκής ευθύνης, όπως έχει διατυπωθεί σε πρόσφατες παρεμβάσεις του.

Σκληρή κριτική

Στον αντίποδα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης (με διαφορετικές αποχρώσεις) συγκλίνουν σε μια σκληρή κριτική. Θα επιμείνουν στην υπόθεση των υποκλοπών ως απόδειξη συστηματικής υπονόμευσης των θεσμών, ζητώντας ευθέως πολιτική λογοδοσία του πρωθυπουργού, ενώ αναμένεται να ενισχύσουν το αφήγημα περί «θεσμικής διολίσθησης», διευρύνοντας τη συζήτηση σε ζητήματα Δικαιοσύνης, ελέγχων και ανεξαρτησίας Αρχών.

Η επιλογή της 3ης Απριλίου (εφόσον επιβεβαιωθεί) μετατρέπει την τελευταία ουσιαστικά συνεδρίαση πριν από το Πάσχα σε ένα πολιτικό «τεστ αντοχών». Η Ολομέλεια θα λειτουργήσει ως πεδίο κορύφωσης της πόλωσης, η οποία ούτως ή άλλως είναι το βασικό χαρακτηριστικό όλων των συνεδριάσεων το τελευταίο διάστημα, ενώ και οι πολιτικοί αρχηγοί θα επιδιώξουν όχι μόνο να απευθυνθούν στους βουλευτές, αλλά κυρίως στην κοινή γνώμη.

Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη συνεδρίαση προμηνύεται ως μία από τις πιο φορτισμένες της περιόδου, με τη συζήτηση για το κράτος δικαίου να λειτουργεί ως συμπύκνωση όλων των ανοιχτών μετώπων μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Εν μέσω αυτού του κλίματος η Βουλή αναμένει προσεχώς τη δεύτερη δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η δικογραφία θα διαβιβαστεί στη Βουλή με τη διαδικασία της άρσης βουλευτικής ασυλίας, ακόμα και αν περιλαμβάνει ονόματα υπουργών (πρώην ή εν ενεργεία). Και αυτό διότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν θεωρείται πως τα καταγγελλόμενα αδικήματα έγιναν κατά την άσκηση των υπουργικών καθηκόντων τους ή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του υπουργού, αλλά με βάση τη βουλευτική ιδιότητα. Η επιβεβαίωση των παραπάνω θα σημάνει την έναρξη μιας εντελώς διαφορετικής διαδικασίας για τη Βουλή σε σχέση με όσα ακολουθήθηκαν την πρώτη φορά, όταν η δικογραφία διαβιβάστηκε με τις διατάξεις του νόμου περί ευθύνης υπουργών για τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Εν αντιθέσει με τότε, που η δικογραφία εισήχθη σε μια κλειστή αίθουσα και οι βουλευτές εισέρχονταν ένας-ένας και υπό άκρα μυστικότητα, για να κρατούν σημειώσεις, τώρα θα διαβιβαστεί στον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Δεοντολογίας, Γιώργο Γεωργαντά, και από αυτόν αμέσως θα πρέπει να διανεμηθεί αντίγραφο στις Κοινοβουλευτικές Ομάδες με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον χρόνο αποκάλυψης του περιεχομένου της. Από εκεί και πέρα η δικογραφία θα εισαχθεί αυτομάτως σε κλειστή συνεδρίαση της επιτροπής Κοινοβουλευτικής Δεοντολογίας, η οποία θα εκφράσει γνώμη προς την Ολομέλεια.

Η τελική απόφαση για την άρση ή μη της ασυλίας των βουλευτών θα ληφθεί μία εβδομάδα αργότερα σε δημόσια συνεδρίαση στην Ολομέλεια, στην οποία θα έχουν δικαίωμα λόγου οι βουλευτές για τους οποίους θα ζητείται η άρση της ασυλίας.