Η νέα άνοιξη των υδρογονανθράκων

Η εξερεύνηση πετρελαίου ή φυσικού αερίου είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Αν μάλιστα τα κοιτάσματα, όπως πιθανολογείται, βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας, θα πρέπει να περιμένουμε αρκετά μέχρι να τρέξει το πολύτιμο υγρό ή το αέριο- από την κάνουλα. Είναι πολύ νωρίς για θριαμβολογίες. Με μια ψύχραιμη αποτίμηση, ωστόσο, καταλήγουμε στο ότι, πέραν πάσης αμφιβολίας, η εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον αμερικανικό κολοσσό Chevron για δύο περιοχές νοτίως της Κρήτης

Μετά την Exxon Mobil και η Chevron επεκτείνει την παρουσία της στην Ελλάδα και την ξαναβάζει στον ενεργειακό χάρτη της ανατολικής Μεσογείου και στο ραντάρ των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα μεγάλο όφελος, αφού μπορεί να φέρει ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις στο εγγύς μέλλον. Σε αντίθεση με το Ισραήλ, την Αίγυπτο ή την Κύπρο, η Ελλάδα δεν είχε επιδείξει κανένα ζήλο για τις έρευνες υδρογονανθράκων (θα θυμάστε τη δήλωση του Νίκου Δένδια πως «δεν θα κάνουμε το Αιγαίο Κόλπο του Μεξικού»), ενώ οι ενεργειακοί κολοσσοί που είχαν ενδιαφερθεί για έρευνες στη χώρα μας, όπως η γαλλική Total και η ισπανική Repsol, αποχώρησαν άδοξα.

Το δεύτερο και πιθανότατα σημαντικότερο όφελος για τη χώρα μας είναι ότι η επιλογή της Chevron για τα δύο οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, τα οποία βρίσκονται εντός των ορίων του τουρκολιβυκού μνημονίου, γέρνει τη ζυγαριά για τα δικαιώματα της Ελλάδας εντός της ΑΟΖ της. Είναι έμπρακτη αναγνώριση του δικαίου των θέσεών μας, σε αντίθεση με τις έωλες τουρκικές αιτιάσεις. Βεβαίως, η Chevron δεν είναι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δεν είναι «οι Αμερικανοί που παίρνουν θέση», όπως βολικά πιστεύουν πολλοί αναλυτές και κυβερνητικοί τις τελευταίες ώρες. Ούτε ακυρώνεται de facto το τουρκολιβυκό μνημόνιο από την επενδυτική απόφαση ενός πετρελαϊκού κολοσσού. Με δεδομένη, όμως, την εύνοια του Λευκού Οίκου προς τους «πετρελαιάδες» και τους «drill, baby, drill» από τον Πρόεδρο Τραμπ, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι η Τουρκία θα είναι διπλά προσεκτική και δεν θα αντιδράσει με τρόπο ακραίο, όπως έπραξε κατά το πρόσφατο παρελθόν στην Κύπρο.

Εχει σημασία άλλωστε ότι τα οικόπεδα για τα οποία εκδήλωσε το ενδιαφέρον της η Chevron βρίσκονται στη «λιβυκή» πλευρά του τουρκολιβυκού μνημονίου και ότι η Τουρκία δεν θα μπορεί να επικαλεστεί τα δικαιώματά της που απορρέουν από αυτό. Μπορεί βέβαια κάθε στιγμή να βάλει τη φιλική της κυβέρνηση στην Τρίπολη να το κάνει. Εχουμε την εμπειρία ενός πολύ επιθετικού διαβήματος διαμαρτυρίας από το υπουργείο Εξωτερικών της Λιβύης, τον Δεκέμβριο του 2022, όταν η Ελλάδα είχε επεκτείνει νοτιότερα από την αρχική πρόβλεψη τη NAVTEX για τις έρευνες της Exxon Mobil στα οικόπεδα νοτιοδυτικά της Κρήτης. Ωστόσο, η Λιβύη δεν έχει τα μέσα και τις δυνατότητες για «τσαμπουκάδες», αντίστοιχους των Τούρκων. Εξαρτάται άμεσα από τις ΗΠΑ και, όπως έδειξε και η πρόσφατη οριοθέτηση των οικοπέδων στις θαλάσσιες ζώνες της, δεν θέλει αυτή τη στιγμή να μας προκαλέσει.

Για την κυβέρνηση, η Chevron ήταν η καλή είδηση της εβδομάδας. Βεβαίως, το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς το έκανε η ίδια η εταιρεία, η οποία ανέκαθεν έδειχνε ενδιαφέρον για τα ενεργειακά σχέδια στη χώρα μας. Η πολύπειρη Νίκη Τζαβέλλα θυμήθηκε ότι η Chevron ήταν ο κύριος εταίρος στην κοινοπραξία Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Ωστόσο, η κυβέρνηση πιστώνεται τόσο την αναπροσαρμογή της πολιτικής της στην ενέργεια (με απόφαση υπέρ της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός) όσο και την αξιοπιστία της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού, που ασφαλώς βάρυνε στην απόφαση των Αμερικανών.

Στον Πρόεδρο Τραμπ οφείλεται το ότι αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον για έρευνες παγκοσμίως και ξαφνικά άνοιξε ξανά το παιχνίδι στην ανατολική Μεσόγειο. Οι πετρελαϊκές εταιρείες είδαν ένα παράθυρο ευκαιρίας, το οποίο σπεύδουν να εκμεταλλευτούν γιατί δεν ξέρουν πόση διάρκεια θα έχει αυτή η νέα άνοιξη των υδρογονανθράκων. Σε αντίθεση με τον Τραμπ και τις απίθανες θεωρίες του ότι η κλιματική κρίση είναι μια απάτη, οι επικεφαλής των πετρελαϊκών κολοσσών γνωρίζουν ότι είναι μια πραγματικότητα. Και μάλιστα είναι πεπεισμένοι ότι στο προσεχές μέλλον οι κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να σφίξουν τα λουριά για τις γεωτρήσεις. Αρα, βιάζονται να επωφεληθούν. Το παιχνίδι είναι στα χέρια μας.