Ελενα Μαυρίδου: «Η αγάπη κινεί τα πάντα»

Με αφορμή τον θεατρικό «Ταρτούφο», τον οποίο σκηνοθετεί, και την παράσταση «Τα σκυλιά», στην οποία πρωταγωνιστεί, η Ελενα Μαυρίδου μιλά για την εναλλαγή ρόλων στη ζωή της, την υποκρισία, την αποποίηση της προσωπικής ευθύνης και τελικά για την αγάπη.

Η Ελενα Μαυρίδου επιστρέφει σκηνοθετικά με μία από τις πιο πολυαναμενόμενες θεατρικές δουλειές της σεζόν, τον «Ταρτούφο» του Μολιέρου. Παράλληλα, μέχρι τις 6 Ιανουαρίου συμμετέχει και ως ηθοποιός στην παράσταση «Τα σκυλιά», αποδεικνύοντας

πως η σχέση της με τη σκηνή είναι μια αδιάκοπη εναλλαγή ανάμεσα στη δημιουργία και τη ζωή.

Ο ρόλος ωστόσο που φαίνεται ότι την καθιέρωσε φέτος τηλεοπτικά είναι εκείνος της σκληρής φυλακισμένης Αγγέλας, στη δραματική σειρά του alpha «Αγιος έρωτας». «Ενας σκληρός πονεμένος χαρακτήρας, που ελέγχει την εσωτερική λειτουργία των φυλακών και έχει έρθει σε σχέση με τη Χριστίνα», λέει στη Realnews η καταξιωμένη ηθοποιός και συμπληρώνει: «Είναι συγκρουσιακή και επηρεάζει καταλυτικά κάποια γεγονότα. Εχει έναν δικό της φυσικό νόμο πραγμάτων ο οποίος έχει καθοριστεί κυρίως από την πολύ δύσκολη ζωή, την οποία ζουν αυτές οι γυναίκες μας στις φυλακές». Αναλύοντας ακόμη και το όνομα «Αγγέλα», που της έχει δοθεί στη σειρά, λέει: «Το “Αγγέλα” είναι και ένα όνομα το οποίο έφτασε τη δεκαετία του ’60. Εντονο, αναγνωρίσιμο και σε διάφορα θεατρικά εκείνης της εποχής».

Ανάμεσα στον «Αγιο έρωτα», τον «Ταρτούφο» και «Τα σκυλιά» η ίδια επιμένει ότι αν και πολυάσχολη, η προτεραιότητά της θα είναι πάντα μία: «Εμένα προτεραιότητα είναι το παιδί μου, οπότε πάντα στο σπίτι μου είμαι. Επιδιώκω να ρυθμίζω το πρόγραμμά μου με έναν τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι προτεραιότητα πάντα το παιδί μου. Με την έννοια ότι δουλεύω τις ώρες που πρέπει να δουλέψω, ρυθμίζω το πρόγραμμά μου με έναν τρόπο ώστε να μπορώ να είμαι τα απογεύματα με το παιδί μου. Τα γυρίσματα είναι πρωινά, δεν είναι καθημερινά. Επίσης, τις πρόβες μου τις φιξάρω πάντα πρωί. Επιστρέφω στο σπίτι μου πάντα τότε που πρέπει».

«Ο Ταρτούφος είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας»

Με ένα έργο που γράφτηκε τον 17ο αιώνα αλλά παραμένει αφοπλιστικά σύγχρονο, η δημιουργός επιχειρεί να ερευνήσει τα όρια ανάμεσα στην υποκρισία, τη θρησκοληψία και την ανθρώπινη ανάγκη για σωτηρία. «Ο “Ταρτούφος” είναι ένα έργο που γράφτηκε σε μια άλλη εποχή αλλά παραμένει εκρηκτικά επίκαιρο», λέει η Ελ. Μαυρίδου, η οποία σκηνοθετεί την παράσταση όπου πρωταγωνιστούν οι Γιάννης Τσορτέκης, Ιωάννα Παππά, Μάξιμος Μουμούρης, Βασιλική Τρουφάκου, Χριστίνα Τσάφου, Βαγγέλης Αλεξανδρής, Ρένος Ρώτας, Σόλων Τσούνης, Ιζαμπέλλα Φούλοπ, Στέργιος Κοντακιώτης, Στάθης Γεωργαντζής, στο θέατρο «Αλκυονίς». «Αυτό που με γοήτευσε είναι η ιδιοφυής ικανότητα του Μολιέρου να συνδυάζει το καυστικό χιούμορ με μια βαθιά, σχεδόν σπαρακτική ματιά πάνω στην ανθρώπινη αφέλεια και την ανάγκη μας να πιστεύουμε σε “σωτήρες”. Ο Ταρτούφος δεν είναι απλώς ένας υποκριτής, είναι ένας καθρέφτης όπου αντικατοπτρίζονται οι αδυναμίες μιας ολόκληρης κοινωνίας», παρατηρεί η Ελ. Μαυρίδου.

Ως σκηνοθέτις, δεν προσεγγίζει τον ήρωα του Μολιέρου απλώς σαν έναν δόλιο άνθρωπο, αλλά σαν αντανάκλαση μιας υπαρξιακής ανάγκης που μας διαπερνά όλους. «Δεν αντιμετώπισα τον Ταρτούφο απλώς ως έναν επιτήδειο, αλλά ως την ενσάρκωση μιας εσωτερικής ανάγκης του ανθρώπου – της ανάγκης να πιστεύει σε εξωτερικές σωτηρίες. Στη σκηνή γίνεται σύμβολο, με επίγνωση της ίδιας του της συμβολικότητας. Σαν να γνωρίζει ο ίδιος τι εκπροσωπεί».

Η Ελ. Μαυρίδου αναζητά μέσα στο έργο όχι μόνο τη σάτιρα, αλλά και τη ρίζα μιας εσωτερικής παραίτησης, αλλά ίσως και ισορροπίας. Σχετικά με το μήνυμα που θέλει να μεταφέρει στο κοινό, η απάντησή της είναι ξεκάθαρη και ουσιαστική: «Η πρόθεσή μου ήταν να φανεί πως ο Ταρτούφος δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος που διώχνουμε. Είναι μια δύναμη που ριζώνει μέσα στην κοινωνία και επιστρέφει κάθε φορά που οι άνθρωποι παραιτούμαστε από την ευθύνη μας. Και αυτή η ανάγκη… επιστρέφει».

«Το θέατρο φωτίζει ό,τι συνήθως μένει στη σκιά»

Για εκείνη, το θέατρο οφείλει να είναι ένας τόπος αναμέτρησης με όσα αποφεύγουμε να δούμε. «Το θέατρο υπάρχει ακριβώς γι’ αυτό. Για να φωτίζει ό,τι συνήθως μένει στη σκιά. Δεν δίνει απαντήσεις, αλλά δημιουργεί χώρο για να τεθούν τα δύσκολα ερωτήματα. Η βία, σε όλες τις μορφές της, δεν αφορά μόνο τις ακραίες πράξεις, αλλά και τις μικρές καθημερινές σιωπές. Και εκεί το θέατρο μπορεί να γίνει καθρέφτης, τόπος αναγνώρισης και ίσως μιας μικρής ίασης».

Σε μια εποχή γεμάτη κοινωνικές αντιθέσεις, η Ελ. Μαυρίδου βλέπει τη σκηνή ως χώρο αναστοχασμού και συνύπαρξης: «Δεν χρειάζεται να διδάξει ή να καθοδηγήσει – αρκεί να θέτει ερωτήματα. Μέσα από το βλέμμα, την πράξη και τη συνύπαρξη, μπορεί να ανοίξει έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης. Και αυτό, στις ημέρες μας, είναι ήδη κάτι ουσιαστικό».

Μιλώντας για το ουσιαστικό, δεν θα μπορούσαμε να μην κάνουμε λόγο για την αγάπη. «Η αγάπη, με την έννοια της γενναιοδωρίας, είναι μια δύναμη που κινεί τα πάντα», λέει η Ελ. Μαυρίδου και προσθέτει: «Είναι η διάθεση να μένεις ανοιχτός, να βλέπεις και να κατανοείς τους άλλους. Αυτή η ενέργεια μας κρατά ενεργούς και δημιουργικούς. Και στο θέατρο είναι εκείνη που δίνει ζωή και αλήθεια στα πράγματα».

Μόνη της, όμως, η αγάπη δεν κάνει θαύματα, αν παράλληλα δεν υπάρχουν θετική ενέργεια και χαμόγελο: «Το χαμόγελο είναι μια ήρεμη δύναμη. Δημιουργεί γέφυρες, ανοίγει τον δρόμο για επικοινωνία και κατανόηση. Είναι στάση ζωής που βοηθά να βλέπουμε τα πράγματα με καθαρότερο βλέμμα – και ίσως, τελικά, να τα αντιμετωπίζουμε με περισσότερη γενναιοδωρία». Η φράση, όμως, που φαίνεται ότι συνοψίζει όλη της τη φιλοσοφία, τόσο στην τέχνη όσο και στη ζωή είναι «να ψάχνεις την αλήθεια στα πράγματα, όχι την τελειότητα».

Αναφερόμενη στην εποχή μας, όμως, η Ελ. Μαυρίδου μιλά και για την υποκρισία, την οποία ο Μολιέρος σατίριζε πριν από τέσσερις αιώνες, αλλά συνεχίζει να υπάρχει με μια άλλη μορφή. «Η υποκρισία απλώς φορά διαφορετικά προσωπεία, προσαρμόζεται στις εποχές και στα μέσα της. Σήμερα, εκφράζεται πιο συχνά μέσα από την ανάγκη για εικόνα, προβολή, επιβεβαίωση. Ομως πίσω της κρύβεται πάντα ο ίδιος φόβος: να μη φανεί η αλήθεια μας».

Ξαναπιάνοντας το νήμα ζωής

Η Ελ. Μαυρίδου επιστρέφει στη σκηνή και ως ηθοποιός με το έργο «Τα σκυλιά», βιώνοντας ξανά τη μαγεία της υποκριτικής. «Το να εναλλάσσομαι ανάμεσα στη σκηνοθεσία και την υποκριτική είναι για εμένα κάτι αναζωογονητικό. Οταν παίζω, θυμάμαι τη χαρά του να βρίσκομαι μέσα στον ζωντανό παλμό της σκηνής. Οταν σκηνοθετώ, βρίσκω την απόσταση που χρειάζομαι για να δω τα πράγματα αλλιώς. Επειτα από καιρό που ασχολούμουν κυρίως με τη σκηνοθεσία, το να ξαναπαίζω είναι σαν να ξαναπιάνω το νήμα της ίδιας μου της ανάγκης».