Μπαράζ ελέγχων από την εφορία

Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ μπαίνουν λογιστές, μεσίτες ακινήτων και έμποροι αυτοκινήτων που πιθανολογείται πως διευκολύνουν ύποπτες συναλλαγές.

Στο μικροσκόπιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δεν βρίσκονται μόνο όσοι φορολογούμενοι φοροδιαφεύγουν, αλλά και επαγγελματίες κάποιων τομέων που εκτιμάται ότι μπορεί να τους διευκολύνουν σε ύποπτες συναλλαγές. Λογιστές, μεσίτες ακινήτων και έμποροι αυτοκινήτων είναι οι τρεις βασικές κατηγορίες που έχουν τεθεί στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων, καθώς θεωρούνται «κρίκοι» στην αλυσίδα του

οικονομικού εγκλήματος όταν παραλείπουν να δηλώσουν περίεργες συναλλαγές πελατών τους. Οι διασταυρώσεις στοιχείων μέσω ψηφιακών πλατφορμών, το άνοιγμα τραπεζικών δεδομένων και η συνεργασία της ΑΑΔΕ με άλλες Αρχές, όπως η Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος, δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη φοροδιαφυγή και νέες συνθήκες στη διαδικασία του ελέγχου. Το μήνυμα που αποστέλλεται είναι σαφές: όποιος συμβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, στη φοροδιαφυγή, δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από την επαγγελματική ιδιότητά του. Η εφορία περνά σε μια νέα εποχή ελέγχων, όπου η ευθύνη είναι πλέον συλλογική και οι ποινές εξοντωτικές για όσους επιλέγουν να παρανομούν. Στο στόχαστρο του φοροελεγκτικού μηχανισμού βρίσκονται υποθέσεις επαγγελματιών που εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι συνυπεύθυνοι σε υποθέσεις φοροδιαφυγής, θα βρεθούν αντιμέτωποι με βαριές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

Πρόστιμα πάνω από 6 εκατ. ευρώ

Το μέγεθος της αυστηρότητας των ελέγχων αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις πρόσφατες υποθέσεις τριών λογιστών από τη Βέροια, την Κοζάνη και τη Σύρο, στους οποίους επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους άνω των 6 εκατ. ευρώ. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ έκριναν ότι οι συγκεκριμένοι επαγγελματίες δεν περιορίστηκαν σε απλή αμέλεια, αλλά διευκόλυναν ενεργά τη φοροδιαφυγή των πελατών τους, υποβάλλοντας ανακριβείς φορολογικές δηλώσεις και αποκρύπτοντας εισοδήματα.

Στον λογιστή της Κοζάνης καταλογίστηκαν πρόστιμα ύψους 2.777.364,01 ευρώ για παραβάσεις σε φόρο εισοδήματος και ΦΠΑ. Στη Βέροια, ο λογιστής δέχθηκε καταλογισμούς συνολικού ύψους 2.772.632,60 ευρώ, ενώ μάλιστα χαρακτηρίστηκε και «μέλος εγκληματικής οργάνωσης» από την Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση. Στη Σύρο, τα πρόστιμα ανήλθαν συνολικά σε 451.184,24 ευρώ.

Και στις τρεις περιπτώσεις, οι λογιστές υπέβαλαν ενδικοφανείς προσφυγές στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ζητώντας την ακύρωση των καταλογισμών. Ωστόσο, οι προσφυγές απορρίφθηκαν στο σύνολό τους, καθώς, όπως έκρινε η ΔΕΔ, η ισχύουσα νομοθεσία είναι απολύτως σαφής και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Πλέον, η ΔΕΔ και τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν τους λογιστές όχι απλώς ως βοηθητικά πρόσωπα, αλλά ως δυνάμει άμεσους συνεργούς στη φοροδιαφυγή. Οπως επισημαίνεται ρητά, όποιος «εν γνώσει υπογράφει ανακριβή φορολογική δήλωση ή συνδράμει με οποιονδήποτε τρόπο στη διάπραξη φορολογικών παραβάσεων τιμωρείται ως άμεσος συνεργός».

Τι προβλέπει η νομοθεσία

Η νομοθεσία για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι ιδιαίτερα αυστηρή και επιβάλλει σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών την υποχρέωση να ελέγχουν την ταυτότητα των πελατών τους, την προέλευση των χρημάτων και να δηλώνουν ύποπτες ή ασυνήθεις συναλλαγές στις αρμόδιες Αρχές. Οσοι παραβαίνουν τις υποχρεώσεις αυτές, ακόμη και από αμέλεια, κινδυνεύουν με βαριές διοικητικές κυρώσεις, αλλά και ποινικές ευθύνες.

Οσοι κατηγορούνται ότι δεν εφήρμοσαν τα προβλεπόμενα μέτρα δέουσας επιμέλειας στις συναλλαγές των πελατών τους έχουν προθεσμία έξι μηνών για να διορθώσουν τις παραλείψεις τους προκειμένου να αποφύγουν βαριά πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 1 εκατ. ευρώ.

Οι σχετικές διατάξεις του κώδικα φορολογικής διαδικασίας προβλέπουν ότι κάθε τρίτο πρόσωπο που υποθάλπει ή διευκολύνει φορολογικές παραβάσεις υπόκειται στα ίδια πρόστιμα με τον φορολογούμενο που διέπραξε την παράβαση. Δηλαδή, ο συνεργός επιβαρύνεται με πρόστιμο ίσο με εκείνο που επιβλήθηκε στον παραβάτη. Αυτό σημαίνει ότι σε μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής, τα πρόστιμα για τους λογιστές μπορεί να φτάσουν σε εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια ευρώ.

Καθοριστικό ρόλο στην αυστηροποίηση της στάσης των Αρχών παίζει και η πρόσφατη απόφαση 282/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή λογιστή στον οποίο είχαν επιβληθεί κυρώσεις για συνέργεια σε φοροδιαφυγή. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε πλήρως τη λογική της συνυπευθυνότητας, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμη πιο εκτεταμένους ελέγχους.

Μήνυμα συμμόρφωσης

Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και η διοίκηση της ΑΑΔΕ εκπέμπουν πλέον σαφές μήνυμα: η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δεν περιορίζεται μόνο στους φορολογουμένους, αλλά επεκτείνεται και σε όσους τους διευκολύνουν. Οι επαγγελματίες που διαχειρίζονται οικονομικές συναλλαγές θεωρούνται πλέον βασικοί παράγοντες στο σύστημα πρόληψης του οικονομικού εγκλήματος.

Το εξάμηνο «παράθυρο συμμόρφωσης» που δίνεται λειτουργεί ως τελευταία ευκαιρία για όσους δεν έχουν ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις τους. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας, οι έλεγχοι γίνονται ακόμη πιο εντατικοί και τα πρόστιμα επιβάλλονται χωρίς καμία επιείκεια.

Ιδιαίτερα οι λογιστές καλούνται πλέον να επανεξετάσουν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τις υποθέσεις των πελατών τους. Η εποχή της «τυπικής εξυπηρέτησης» έχει παρέλθει οριστικά, καθώς η εφορία απαιτεί ουσιαστικό έλεγχο, τεκμηρίωση των στοιχείων και άμεση αναφορά κάθε ύποπτης συναλλαγής.