«Aντιπολίτευση ΕΠΕ» – Αρθρο του Μπάμπη Παπαδημητρίου

Μπορούν -και αυτό κάνουν- να ισχυρίζονται εκείνα που αρέσουν σε όσους συμπολίτες έχουν απαγκιστρωθεί από την προοπτική της τρίτης θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σε αυτή την πλευρά ήταν άλλωστε πάντοτε η πλειονότητα και είναι απολύτως σαφές από τις ευρωεκλογές και μετά. Πλην όμως, από τη μια οι αντιπολιτεύσεις συμπεριφέρονται ως οργανισμοί περιορισμένης ευθύνης, από την άλλη δεν καλύπτουν το κέντρο του πολιτικού τόξου, παγιδευμένες σε οξύτατη αντικυβερνητική αντιπαράθεση.

Με αυτή την άνεση πολιτεύεται η σχεδόν μία ντουζίνα των κομμάτων που είτε υπάρχουν ήδη, είτε πρόκειται να υπάρξουν συντόμως, απέναντι σε έναν και μοναδικό -και γι’ αυτό κοινό- στόχο: «Να φύγει ο Μητσοτάκης και βλέπουμε».

Παρόμοια συμπεριφορά μπορεί να αποκτά κάποιο νόημα σε περιόδους έκτακτων γεγονότων. Οπως ήταν τα Τέμπη και η συλλογική θλίψη που προκάλεσε το εγκληματικό δυστύχημα. Οπως είναι και η αποκάλυψη της εκ του πονηρού ανικανότητας του κράτους, που αποκαλύπτει η κατάχρηση δημόσιου χρήματος μέσω του κυκλώματος αγρότες – κέντρα δηλώσεων – ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πλην όμως ο ελέφαντας στο δωμάτιο, δηλαδή στην κάλπη, είναι οι δυσκολίες στις ζωές των ανθρώπων. Η ακρίβεια, δηλαδή, το ανεπαρκές εισόδημα των μισθωτών, οι χαμηλές συντάξεις και η απίσχναση κερδοφορίας των μικρών επιχειρήσεων σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της ζωής και της… εφορίας. Το ίδιο ισχύει με την ανασφάλεια, από την ανεπαρκή παιδεία -σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα φωτός- μέχρι τους κινδύνους υγείας, σε ένα κρατικο-ιδιωτικό σύστημα που παραμένει χαοτικό και τελικά την απουσία «τάξης» και νομιμότητας στην καθημερινή ζωή.

Υπάρχει βεβαίως και το «έξω πάμε καλά», όπως τόσο εύστοχα το είχε διατυπώσει ο ιδρυτής της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας. Είναι αλήθεια ότι στην πλευρά των αντιπολιτεύσεων βλέπουν με συμπάθεια τον Πούτιν, ως δήθεν αμυνόμενο απέναντι στον νατοϊκό Ζελένσκι. Συμπάσχουν με την Παλαιστίνη της Χαμάς και επικρίνουν την τριμερή συμμαχία επειδή συμμετέχει το Ισραήλ. Ανησυχούν με τη μεγάλη αναταραχή αλά Τραμπ και διασκεδάζουν με την οικτρή εικόνα της αδύναμης Ευρώπης. Θέλουν μια Ελλάδα ουδέτερο φρούριο, ακόμη και αν χρειαστεί να συγκρουστούμε με ολόκληρο τον κόσμο.

Σε όρους εκλογικής αναμέτρησης, το ερώτημα είναι απλό αν και δυσεπίλυτο: μπορεί η αντιπολίτευση να ενωθεί όσο απαιτεί η εκ μέρους της ανάληψη πραγματικής κυβερνητικής ευθύνης; Πότε; Με ποιους όρους; Κάτω από ποια σημαία; Ποιος θα την εκπροσωπήσει;

Υπάρχει ένας διπλός «κοινός τόπος»: αντιπάθεια στο πρόσωπο του Μητσοτάκη και εχθρότητα στο «σύστημα». Η αντιπολίτευση είναι αντισυστημική. Το συνθηματικό όμως για την ενδοσυνεννόησή της είναι το μέτωπο εναντίον της «διαφθοράς».

Βλέπει παντού διαφθορά και τη θεωρεί αιτία όλων των δεινών. Η εξάλειψή της υποτίθεται πως μπορεί να ενώσει την αντιπολίτευση απέναντι στο «διεφθαρμένο γκουβέρνο». Η σχετική συζήτηση έχει εξαπλωθεί παντού. Στα καφενεία, πραγματικά και διαδικτυακά. Σε τραπεζώματα, στις ταβέρνες ή στα ακριβά εστιατόρια. Το συζητούν οι νοικοκυραίοι της μικρομεσαίας τάξης, αλλά και οι κεφαλές της άρχουσας τάξης. Το διατυπώνουν επίμονα και εμφατικά, βεβαίως με τις απαραίτητες δόσεις λαϊκισμού, στο Κοινοβούλιο και στα τηλεοπτικά στούντιο. Βοά το διαδίκτυο και πλημμυρίζουν τα σχόλια κάτω από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Η εξήγηση θεωρείται αυταπόδεικτη και κολλά παντού. Αυτό που δεν κολλά, όμως, είναι τα κομμάτια της αντιπολίτευσης.

Αν δούμε τις δημοσκοπήσεις, τα «προσωπικά» κόμματα (Κωνσταντοπούλου, Βελόπουλος, Βαρουφάκης, Λατινοπούλου, Στέφανος), που ταυτοποιούνται και ως αντικαθεστωτικά, ελκύουν το 1/3 των ψηφοφόρων (33%). Τα πρώην κυβερνητικά μαζί με τα συλλογικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, ΚΚΕ και Νίκη) καλύπτουν ακόμη ένα τρίτο (32%), ενώ βεβαίως η Ν.Δ. κρατά μόνη της το άλλο τρίτο (29%).

Στην κατανομή «Δεξιά – Αριστερά», εφόσον το ΠΑΣΟΚ συνεχίσει στην ίδια «αριστερή» γραμμή, η εικόνα είναι απολύτως διχασμένη: 46-47. Αν όμως αφαιρέσουμε όσους σχηματισμούς είναι μάλλον απίθανο να προσχωρήσουν σε κάποια συνεργασία, τότε η ως άνω κατανομή γίνεται 35-39.

Αυτό, από μόνο του, εξηγεί τη συστηματική προσπάθεια του δημάρχου Αθηναίων και όσων τον υποστηρίζουν (π.χ. οικογένεια Παπανδρέου, συριζαίοι και εξω-αριστεροί) να σύρουν το ΠΑΣΟΚ, με επίσημο τρόπο, σε προεκλογικό μέτωπο «κόντρα στον Μητσοτάκη»!

Το ίδιο αυτό σενάριο προσφέρει ευκαιρίες εισόδου στον Αλέξη Τσίπρα και στη Μαρία Καρυστιανού. Ο πρώην πρωθυπουργός θα μπορούσε να διεκδικήσει την κεφαλή ενός «ενωτικού» συνδυασμού αμφισβήτησης. Η «μητέρα των Τεμπών», από την άλλη, μπορεί να γίνει ρυθμιστικός παράγων μόνον όμως αν ταχθεί εξαρχής στην πλευρά του ίδιου μετώπου.

Συμπέρασμα: Για να αντιμετωπίσει η αντιπολίτευση τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα χρειαστεί να παύσει να περιφέρεται ως «εταιρεία περιορισμένης ευθύνης» και να συζητήσει επί προγράμματος πολιτικής συνεργασίας. Χρόνος υπάρχει, αλλά το εγχείρημα μοιάζει δύσκολο και αμφίβολο, αν όχι αδύνατο.