Ιράν: Πόσο αντέχει το οπλοστάσιο;

Στη σκιά μιας κλιμάκωσης που δεν εξελίσσεται μόνο στο πεδίο αλλά και στα υπόγεια εργοστάσια, το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα διπλό τεστ αντοχής: όχι μόνο πόσα όπλα διαθέτει, αλλά και πόσο γρήγορα μπορεί να τα εξαντλήσει ή και αν μπορεί να τα αναπληρώσει πριν μηδενιστεί το στρατηγικό του κεφάλαιο.

Οι στοχευμένες επιχειρήσεις των τελευταίων ημερών από τις ΗΠΑ και την IDF του Ισραήλ δεν περιορίζονται στην εξουδετέρωση των «ηγετικών κεφαλών»

του Ιράν και σε τακτικούς στόχους. Εστιάζουν και στις ίδιες τις υποδομές του ιρανικού πυραυλικού και drone οικοσυστήματος: αποθήκες, σιλό, υπόγεια συγκροτήματα συναρμολόγησης, εγκαταστάσεις στερεού καυσίμου. Και απλο την εβδομάδα που ξεκινά, αυτό θα γίνεται πιθανότατα εντονότερο, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα της Τεχεράνης να εξαπολύει επιθέσεις κορεσμού. Το ερώτημα που διαμορφώνεται είναι σχεδόν ωρολογιακό: πόσο διαρκεί ένα οπλοστάσιο όταν γίνεται στόχος;

Η αριθμητική της αποτροπής

Το Ιράν διαθέτει — σύμφωνα με εκτιμήσεις του Center for Strategic and International Studies και του International Institute for Strategic Studies — 2.000 έως 3.000 βαλλιστικούς πυραύλους διαφόρων κατηγοριών. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πυραυλικό απόθεμα στη Μέση Ανατολή.

Οι κατηγορίες εκτείνονται από SRBM (μικρότερου βεληνεκούς, έως 1.000 χλμ.) μέχρι μεγαλύτερους MRBM που αγγίζουν ή υπερβαίνουν τα 2.000 χιλιόμετρα. Πύραυλοι όπως οι Shahab-3, Ghadr, Emad και Sejjil αποτελούν το βασικό εργαλείο στρατηγικής αποτροπής. Σε αυτό προστίθεται και αριθμός υπερηχητικών συστημάτων μεγαλύτερης εμβέλειας που διαμορφώνει την «τελική απάντηση» της Τεχεράνης στην τεχνολογική υπεροχή των αντιπάλων της απέναντι στην δική έλλειψη Αεροπορίας.

Πύραυλοι όπως οι Shahab-3, Ghadr, Emad και Sejjil θεωρούνται οι «ραχοκοκαλιές» της ιρανικής αποτρεπτικής στρατηγικής. Οι περισσότεροι βασίζονται σε υγρά καύσιμα, αν και τα πιο σύγχρονα στερεού καυσίμου (όπως ο Sejjil) επιτρέπουν ταχύτερη προετοιμασία και μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα.

Όμως οι αριθμοί από μόνοι τους είναι παραπλανητικοί. Σε μια σύγκρουση υψηλής έντασης, εάν εκτοξευθούν 120–150 βαλλιστικοί στο πρώτο κύμα και 60–80 ημερησίως στη συνέχεια, όπως έγινε την περασμένη εβδομάδα (και ίσως οι αριθμοί να είναι συντηρητικοί) ένα απόθεμα 2.500 πυραύλων αρχίζει να μειώνεται δραματικά μέσα σε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες.

Κανένα κράτος δεν θα χρησιμοποιούσε όλο το στρατηγικό του απόθεμα. Αλλά η φθορά δεν χρειάζεται να είναι ολική για να είναι κρίσιμη. Αν το διαθέσιμο απόθεμα μειωθεί κάτω από το επίπεδο που επιτρέπει μαζικό, ταυτόχρονο πλήγμα κορεσμού, η αποτρεπτική ισχύς υποχωρεί. Και το ερώτημα μετά την «εξουδετέρωση» της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας είναι ποιός θα λάβει τις αποφάσεις…

Η αθέατη μάχη: η βιομηχανία

Μία σημαντική παράμετρος σε αυτή την αριθμητική «ισορροπία» είναι ότι από την πλευρά των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η στοχοποίηση δεν αφορά μόνο τους εκτοξευτές. Αφορά τη βιομηχανική ραχοκοκαλιά κατασκευής των πυραυλικών συστημάτων.

Σήμερα η παραγωγή ενός σύγχρονου βαλλιστικού πυραύλου απαιτεί στερεά καύσιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, σύνθετα υλικά για το σώμα και το βλήμα επανεισόδου (re-entry vehicle), συστήματα καθοδήγησης ακριβείας και εξειδικευμένες γραμμές συναρμολόγησης

Στις συνθήκες κυρώσεων των τελευταίων ετών όλα αυτά έγιναν δυσκολότερα για την Τεχεράνη. Και σήμερα, υπό το βάρος των αεροπορικών επιθέσεων, η καταστροφή μονάδας παραγωγής έχει πολλαπλασιαστικό κόστος. Η αναπλήρωση δεν είναι απλή υπόθεση.

Οι δυτικές εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι το Ιράν μπορεί να παράγει δεκάδες έως μερικές εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους ετησίως, στα υπόγεια συγκροτήματα παραγωγής. Όχι όμως και χιλιάδες. Εάν οι στοχεύσεις συνεχιστούν και πλήξουν κρίσιμες εγκαταστάσεις στερεού καυσίμου, η παραγωγή μπορεί να επιβραδυνθεί δραστικά. Σε αυτό το σημείο, το πρόβλημα δεν θα είναι πόσους πυραύλους εκτόξευσε το Ιράν — αλλά πόσους δεν θα μπορέσει να ξαναφτιάξει.

Τα drones: η «ανθεκτική εναλλακτική»

Εκεί ακριβώς εντάσσεται η δεύτερη συνιστώσα της ιρανικής στρατηγικής: τα UAV.

Τα drones δεν είναι απλώς συμπληρωματικά. Είναι το εργαλείο μακράς φθοράς. Τα λεγόμενα loitering munitions, τα αναγνωριστικά UAV και οι επιθετικές πλατφόρμες χαμηλού κόστους που ήδη εμπλέκονται στο πεδίο της μάχης στη Μέση Ανατολή, χαρακτηρίζονται από ευελιξία παραγωγής, χαμηλότερη τεχνολογική πολυπλοκότητα, διασπορά των γραμμών κατασκευής και σημαντικά μικρότερο κόστος ανά μονάδα

Ένα drone μπορεί να κοστίζει δεκάδες χιλιάδες δολάρια. Ένας MRBM, εκατομμύρια. Η αναλογία κόστους είναι συντριπτική.

Ακόμη και εάν πληγούν συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, η παραγωγή UAV μπορεί να μετακινηθεί, να αναδιαρθρωθεί, να συνεχιστεί σε μικρότερες μονάδες. Το drone οικοσύστημα είναι πιο «ρευστό» από το πυραυλικό.

Συνδυασμένη χρήση: Saturationdoctrine

Όπως έδειξαν οι τακτικές των προηγουμένων ημερών, το ιρανικό δόγμα δεν βασίζεται αποκλειστικά σε βαλλιστικά πλήγματα. Η λογική είναι η κορεσμένη επίθεση (saturationattack):

Πρώτο κύμα drones για εξάντληση αντιαεροπορικών πυραύλων.Cruise missiles χαμηλής πτήσης.Βαλλιστικά πλήγματα υψηλής ταχύτητας.

Η εμπειρία δείχνει ότι η άμυνα είναι οικονομικά δυσανάλογη: η αναχαίτιση ενός φθηνού drone με πύραυλο κόστους εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων δημιουργεί στρατηγική ασυμμετρία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν το Ιράν εξαντλήσει σημαντικό μέρος του βαλλιστικού του αποθέματος, μπορεί να συνεχίσει να ασκεί πίεση μέσω UAV.

Πότε «τελειώνουν» οι βαλλιστικοί;

Το ερώτημα πρέπει να αναδιατυπωθεί: δεν είναι πότε μηδενίζεται το απόθεμα, αλλά πότε μειώνεται κάτω από το όριο αποτροπής., ή χάνει την ικανότητα μαζικού, ταυτόχρονου πλήγματος, περιοριζόμενο σε σποραδικές εκτοξεύσεις.

Σε ένα σενάριο ολοκληρωτικής σύγκρουσης με έναν (ή δύο για την ακρίβεια) τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο, και με ταυτόχρονα πλήγματα σε ιρανικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, η παραγωγική δυνατότητα θα μπορούσε να περιοριστεί σημαντικά μέσα σε εβδομάδες αν όχι και ημέρες. Σε αυτή την περίπτωση, το υπάρχον απόθεμα θα γίνει μαθηματικά μη ανανεώσιμο.

Πότε αρχίζει να «τελειώνει» ένα οπλοστάσιο;

Για τη στρατιωτική ηγεσία του Ιράν το οπλοστάσιο φυσικά και δεν τελειώνει όταν μηδενιστεί. Τελειώνει όταν δεν μπορεί να υποστηρίξει δεύτερο κύμα μαζικού πλήγματος και η ποιότητα των εναπομεινάντων πυραύλων είναι κατώτερη, ενώ η παραγωγή δεν καλύπτει τις απώλειες και οι υποδομές βρίσκονται υπό διαρκή απειλή.

Σε ένα σενάριο έντασης διάρκειας λίγων εβδομάδων, με συνεχιζόμενη στοχοποίηση εργοστασίων, το Ιράν θα μπορούσε να δει την ικανότητά του για συντονισμένο, μεγάλης κλίμακας βαλλιστικό πλήγμα να περιορίζεται αισθητά. Τότε, το βάρος θα μετατοπιστεί ακόμη περισσότερο στα drones.

Εάν οι επόμενες ημέρες αποδείξουν ότι οι αποθήκες και οι γραμμές παραγωγής είναι ευάλωτες, το μήνυμα αποτροπής μπορεί να υποστεί ρωγμές — ακόμη κι αν το απόθεμα παραμένει σημαντικό.

Το χρονόμετρο έχει ξεκινήσει…

Η σύγκρουση του Ιράν με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τον αριθμό των εκτοξεύσεων, αλλά από το ποιος ελέγχει τον ρυθμό φθοράς.

Αν οι διαρκείς εξαπολύσεις πυραύλων από την Τεχεράνη οδηγήσουν σε δραστική μείωση των αποθεμάτων του, παράλληλα με την απομείωση της βιομηχανικής ικανότητας να παράξει νέους, το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα θα εισέλθει σε φάση αμυντικής διαχείρισης αποθεμάτων. Και το κρίσιμο ερώτημα για το Ιράν δεν είναι αν διαθέτει αρκετούς πυραύλους σήμερα, αλλά αν σε δύο μήνες θα διαθέτει αρκετούς για να παραμένει στη σημερινή θέση.

Σε αυτή τη μάχη αντοχής, οι βαλλιστικοί είναι το κεφάλαιο. Τα drones είναι το ρευστό. Και το αποτέλεσμα θα κριθεί στη βιομηχανία και τη διάρκεια των αποθεμάτων. Και εκεί παρά τις αρχικές «νίκες» δεν φαίνεται να διαθέτει το πάνω χέρι.

Διαβάστε επίσης:

Τρεις νεκροί μετά από πυροβολισμούς στο Τέξας: Για τρομοκρατικό χτύπημα μιλάει το FBI

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Επίθεση σε ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο ανοιχτά του Ντουμπάι – Αναφορές για 4 τραυματίες (Video)

Από βλήμα χτυπήθηκε το τάνκερ Skylight ανοιχτά του Ομάν – 4 ναυτικοί τραυματίστηκαν (Video)