Αποκαλύψεις, παραλείψεις και οργή των θυμάτων

Η υπόθεση Τζέφρι Έπσταϊν, το «αγκάθι» της αμερικανικής κυβέρνησης, επανήλθε – επιτέλους – με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο στο δημόσιο πεδίο, έπειτα από τη μαζική δημοσιοποίηση περισσότερων από 3 εκατομμύρια αρχεία από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη έως σήμερα αποδέσμευση υλικού που σχετίζεται με τον καταδικασμένο για σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων χρηματιστή, ο οποίος πέθανε το 2019 σε ομοσπονδιακή φυλακή της Νέας Υόρκης υπό συνθήκες που εξακολουθούν να γεννούν ερωτήματα.

Η δημοσιοποίηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής του νόμου για τη διαφάνεια των αρχείων Έπσταϊν, ο οποίος επιβάλλει την πλήρη αποκάλυψη του υλικού έως το τέλος του 2025. Είναι ολοφάνερο ότι η κυβέρνηση Τραμπ προσπάθησε να τρενάρει και να «χτενίσει» όσο περισσότερο γίνεται την κυκλοφορία των φακέλων, στους οποίους, εκτός από ονόματα όπως ο πρίγκιπας Άντριου και ο Μπιλ Γκέιτς, βρίσκεται και ο ίδιος ο νυν Πρόεδρος των ΗΠΑ. Επιπλέον η διαδικασία συνοδεύτηκε από σοβαρά λάθη προκαλώντας οργή στα θύματα και έντονη πολιτική και κοινωνική αναταραχή.

Σύμφωνα με τους «New York Times», δεκάδες γυμνές φωτογραφίες νεαρών γυναικών – ή ακόμη και κοριτσιών – αναρτήθηκαν αρχικά χωρίς επαρκή απόκρυψη στοιχείων. Σε αρκετές περιπτώσεις τα πρόσωπα των εικονιζόμενων ήταν πλήρως ορατά, παρά την υποχρέωση των αρχών να αφαιρούν κάθε πληροφορία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ταυτοποίηση θυμάτων. Οι εικόνες φαίνεται να προέρχονται από προσωπικό αρχείο του Έπσταϊν και περιλάμβαναν στιγμιότυπα από υπνοδωμάτια, ιδιωτικούς χώρους και το διαβόητο ιδιωτικό του νησί στην Καραϊβική.

Η αποκάλυψη ήρθε στο φως έπειτα από συστηματικό έλεγχο εκατομμυρίων σελίδων από δημοσιογράφους. Ύστερα από έντονα διαβήματα το υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε σε αφαίρεση ή πρόσθετη επεξεργασία του υλικού. Εκπρόσωπός του δήλωσε ότι οι υπηρεσίες εργάζονται «χωρίς διακοπή» για νέους αποχαρακτηρισμούς και διορθώσεις παραδεχόμενος εμμέσως ότι η αρχική δημοσίευση ήταν ελλιπής.

Για τις επιζώσες της κακοποίησης, όμως, το πλήγμα ήταν βαθύ. Η Άνι Φάρμερ, η οποία έχει καταθέσει ότι κακοποιήθηκε ως ανήλικη από τον Έπσταϊν και τη Γκισλέιν Μάξγουελ, δήλωσε ότι η δημόσια ανάρτηση τέτοιου υλικού είναι «βαθιά τραυματική» και υπονομεύει κάθε έννοια προστασίας θυμάτων. Όπως τόνισε, η αίσθηση ότι το κράτος θα λειτουργούσε ως θεσμικό ανάχωμα αποδείχθηκε, για ακόμη μία φορά, αφελής προσδοκία.

Πέρα από τις εικόνες, τα ίδια τα έγγραφα αποκάλυψαν μια χαοτική διαδικασία αποχαρακτηρισμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ονόματα θυμάτων έχουν καλυφθεί σε ένα αρχείο, αλλά εμφανίζονται ακάλυπτα σε πανομοιότυπα ή συναφή έγγραφα.

Νομικοί εκπρόσωποι θυμάτων κάνουν λόγο για «ανεπίτρεπτη προχειρότητα», ενώ εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι στοιχεία που αφορούν ισχυρά πρόσωπα φαίνεται να προστατεύονται πιο σχολαστικά. Κάποιος ίσως περισσότερο καχύποπτος θα έλεγε πως δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στους ισχυρούς θύτες της υπόθεσης παρά στα ανυπεράσπιστα θύματά τους.

Οι φάκελοι είχαν άμεσες πολιτικές συνέπειες και εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως μετέδωσε το Reuters, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κάλεσε δημόσια τον Άντριου Μάουντμπάτεν – Ουίνδσορ, πρώην πρίγκιπα Άντριου, να συνεργαστεί με επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου. Η έκκληση ήρθε μετά τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών που τον εμφανίζουν σε ιδιωτικές στιγμές με γυναίκα, της οποίας το πρόσωπο έχει καλυφθεί. Ο ίδιος αρνείται κάθε παρανομία, ωστόσο έχει ήδη στερηθεί τους βασιλικούς του τίτλους και αναγκάζεται να αποχωρήσει από την πολυτελή κατοικία του στο Ουίνδσορ.

Αλυσιδωτές αντιδράσεις καταγράφηκαν και αλλού. Στη Σλοβακία, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την παραίτηση συμβούλου εθνικής ασφάλειας, μετά τη δημοσιοποίηση μηνυμάτων του με τον Έπσταϊν. Στη Βρετανία πρώην υψηλόβαθμος διπλωμάτης αποχώρησε από το Εργατικό Κόμμα έπειτα από τη δημοσίευση φωτογραφικού υλικού που περιλαμβάνεται στους φακέλους, σύμφωνα με το BBC.

Ιδιαίτερη προσοχή προσέλκυσε και η αναφορά στον Ντόναλντ Τραμπ. Οι «New York Times» εντόπισαν χιλιάδες έγγραφα που περιλαμβάνουν το όνομά του, κυρίως σε δημοσιεύματα, ηλεκτρονική αλληλογραφία και μη επαληθευμένες πληροφορίες που είχαν περιέλθει στην κατοχή του Έπσταϊν. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, πάντως, υποστήριξε ότι δεν εντοπίστηκαν αξιόπιστα στοιχεία που να δικαιολογούν περαιτέρω έρευνα εις βάρος του Προέδρου, ο οποίος επιμένει ότι δεν είχε καμία εμπλοκή σε παράνομες πράξεις.

Ωστόσο, το πιο κρίσιμο ερώτημα που αναδύεται από το νέο υλικό αφορά το ενδεχόμενο συμμετοχής τρίτων στο δίκτυο εκμετάλλευσης. Όπως επισημαίνει ο «Guardian», σε υπομνήματα, καταθέσεις και εσωτερικές παρουσιάσεις των αρχών καταγράφονται καταγγελίες ότι ο Έπσταϊν παρείχε νεαρές γυναίκες σε άλλους ισχυρούς άνδρες, ως μέσο επιρροής και ανταλλαγής. Ονόματα όπως του Χάρβεϊ Γουάινστιν και του χρηματιστή Λίον Μπλακ εμφανίζονται σε έγγραφα, συνοδευόμενα από διαψεύσεις και διευκρινίσεις ότι πρόκειται για ισχυρισμούς και όχι για τελεσίδικα συμπεράσματα.

Δικηγόροι θυμάτων επιμένουν ότι η απουσία επίσημης «λίστας πελατών» δεν αναιρεί τις μαρτυρίες. Όπως δήλωσε στον «Guardian» η Σίγκριντ ΜακΚόλι, επί χρόνια νομική εκπρόσωπος επιζησασών, η παροχή κοριτσιών σε πλούσιους και ισχυρούς άνδρες αποτελούσε, σύμφωνα με τις καταθέσεις, κεντρικό στοιχείο της λειτουργίας του κυκλώματος.

Έξι χρόνια μετά τον θάνατο του Έπσταϊν, η υπόθεση εξακολουθεί να παράγει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Οι νέοι φάκελοι, αντί να κλείσουν οριστικά τον κύκλο, αναδεικνύουν τις αδυναμίες των θεσμών, την επιλεκτική διαφάνεια και τον διαρκή αγώνα των θυμάτων για δικαίωση χωρίς νέα έκθεση. Το αν αυτή η δημοσιοποίηση θα οδηγήσει τελικά σε ουσιαστική λογοδοσία παραμένει ανοιχτό, όπως και η πληγή που άφησε πίσω του το όνομα Έπσταϊν…

Διαβάστε επίσης:

Ηλιουπολίτης ομογενής

Τσίπρας: «Ξορκίζει» την αδράνεια, ενώ το κόμμα «σιγοψήνεται»

ΚΚΕ – 22ο Συνέδριο: Κόμμα «παντός καιρού», νέα ενισχυμένη σύνθεση των οργάνων