Βαλεντίνα Κόρδη

Δεν θυμάμαι μια συγκεκριμένη στιγμή, όπου αποφάσισα «τώρα θα γράψω αυτό το βιβλίο». Το Ο ηγέτης δεν φοβάται τον καθρέφτη δεν γεννήθηκε από μια ξαφνική ιδέα. Γεννήθηκε σταδιακά, μέσα από χρόνια παρατήρησης, συζητήσεων, εκμυστηρεύσεων και συνεργασιών με ηγέτες, επιχειρηματίες και διοικητικές ομάδες. Κυρίως, όμως, γεννήθηκε μέσα από μια επαναλαμβανόμενη διαπίστωση, ότι πολλές φορές οι οργανισμοί προσπαθούν να αλλάξουν την κουλτούρα τους, χωρίς να κοιτάξουν πρώτα την πηγή από την οποία αυτή επηρεάζεται καθημερινά: την ηγεσία.

Θυμάμαι μια στιγμή, στην πρώτη συνάντηση με μια ηγετική ομάδα επιχείρησης, όπου η συζήτηση είχε ξεκινήσει με το γνωστό ερώτημα: «Πώς θα αλλάξουμε την κουλτούρα;». Στο τραπέζι υπήρχαν λέξεις που συναντώ συχνά στις επιχειρήσεις: εμπιστοσύνη, συνεργασία, υπευθυνότητα, πρωτοβουλία. Όλοι συμφωνούσαν ότι αυτές οι αξίες ήταν σημαντικές. Κι όμως, όσο προχωρούσε η συζήτηση, άρχισε να φαίνεται κάτι πιο ουσιαστικό. Ότι οι άνθρωποι μέσα στον οργανισμό δεν αντιδρούσαν στις αξίες που είχαν ανακοινωθεί. Αντιδρούσαν σε αυτά που βίωναν καθημερινά. Στην έλλειψη εμπιστοσύνης. Στις συμπεριφορές που έβαζαν το «εγώ» πάνω από το κοινό αποτέλεσμα. Στην απουσία ενσυναίσθησης. Στην τιμωρητική στάση απέναντι στο λάθος. Στον συγκεντρωτισμό, που άφηνε λίγο χώρο στους άλλους να σκεφτούν, να προτείνουν, να αναλάβουν ευθύνη.

Εκείνη η στιγμή μ’ έκανε να σκεφτώ πόσες φορές είχα βρεθεί μπροστά στην ίδια αντίφαση. Ηγέτες που επιθυμούσαν μια διαφορετική κουλτούρα, αλλά δυσκολεύονταν να δουν πώς οι δικές τους καθημερινές αντιδράσεις, αποφάσεις και συμπεριφορές συνέβαλλαν ακριβώς στο χάσμα ανάμεσα σε αυτό που ήθελαν να υπάρχει και σε αυτό που τελικά υπήρχε.

Κάπου εκεί άρχισε να διαμορφώνεται μέσα μου η βασική ιδέα του βιβλίου: Η κουλτούρα είναι ο καθρέφτης της ηγεσίας. Όχι με την έννοια ότι ένας οργανισμός είναι απλώς η αντανάκλαση ενός ανθρώπου, αλλά με την έννοια ότι οι συμπεριφορές, οι αντιδράσεις, οι προτεραιότητες και οι νοητικοί χάρτες της ηγεσίας εκπέμπουν συνεχώς σήματα. Και οι άνθρωποι μέσα στον οργανισμό μαθαίνουν πολύ γρήγορα ποια σήματα έχουν πραγματικά σημασία. Μαθαίνουν τι επιβραβεύεται και τι τιμωρείται. Τι λέγεται ανοιχτά και τι αποφεύγεται. Τι θεωρείται αποδεκτό και τι επικίνδυνο. Πότε αξίζει να μιλήσουν και πότε είναι καλύτερα να σιωπήσουν. Αυτά τα μικρά, καθημερινά σήματα γίνονται σταδιακά κουλτούρα.

{jb_quote}Πολλές φορές οι οργανισμοί προσπαθούν να αλλάξουν την κουλτούρα τους, χωρίς να κοιτάξουν πρώτα την πηγή από την οποία αυτή επηρεάζεται καθημερινά: την ηγεσία.{/jb_quote}

Το βιβλίο γράφτηκε από την ανάγκη να μιλήσω για την ηγεσία, χωρίς ωραιοποίηση. Όχι για να κατηγορήσω τους ηγέτες, αλλά για να τους προσκαλέσω σε μια πιο ειλικρινή μορφή αυτοπαρατήρησης. Επειδή πιστεύω βαθιά ότι ο ηγέτης που έχει το θάρρος να δει τον εαυτό του με καθαρότητα, μπορεί να δημιουργήσει ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον γύρω του.

Ο καθρέφτης του τίτλου δεν είναι σύμβολο σκληρής αυτοκριτικής. Είναι σύμβολο επίγνωσης. Είναι η στιγμή όπου ο ηγέτης σταματά να ρωτά μόνο «γιατί οι άνθρωποί μου δεν αλλάζουν;» και αρχίζει να ρωτά «τι μαθαίνουν οι άνθρωποί μου από εμένα κάθε μέρα;». Είναι η στιγμή όπου η αλλαγή παύει να είναι κάτι που ζητάμε μόνο από τους άλλους και γίνεται κάτι που ξεκινά από τον τρόπο με τον οποίο εμείς οι ίδιοι στεκόμαστε απέναντι στους ανθρώπους, στις αποφάσεις και στην ευθύνη μας.

Καθώς έγραφα το βιβλίο, με ενδιέφερε να μη δημιουργήσω έναν ακόμη οδηγό ηγεσίας γεμάτο γενικές αρχές. Ήθελα να γράψω ένα βιβλίο που να μπορεί να διαβαστεί από έναν CEO, έναν επιχειρηματία, έναν HR Director, έναν leader ομάδας, αλλά και από κάθε επαγγελματία που αντιλαμβάνεται ότι η ηγεσία δεν είναι μόνο θέση. Είναι επιρροή. Είναι καθημερινό αποτύπωμα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι άλλοι άνθρωποι μαθαίνουν, μέσα από εμάς, τι είναι δυνατόν, τι επιτρέπεται και τι έχει πραγματικά αξία.

Για εμένα, το βιβλίο Ο ηγέτης δεν φοβάται τον καθρέφτη είναι μια πρόσκληση σε αυτήν ακριβώς τη στιγμή ειλικρίνειας. Όχι στη θεωρητική ειλικρίνεια που ακούγεται ωραία σε μια ομιλία ή σε μια εταιρική συνάντηση, αλλά στην πρακτική ειλικρίνεια που χρειάζεται για να αναρωτηθεί κάποιος: Ποια κουλτούρα δημιουργώ με τον τρόπο που υπάρχω ως ηγέτης;

Γιατί κάθε ομάδα, κάθε οργανισμός, κάθε επαγγελματικό περιβάλλον μάς επιστρέφει κάτι. Μας δείχνει τι έχουμε καλλιεργήσει, τι έχουμε ανεχθεί, τι έχουμε ενισχύσει, αλλά και τι μπορούμε ακόμη να αλλάξουμε. Και ίσως εκεί να βρίσκεται η πιο ουσιαστική αρχή της ηγεσίας: στο να έχουμε το θάρρος να σταθούμε μπροστά στον καθρέφτη, πριν ζητήσουμε από τους άλλους να αλλάξουν.

Ο ηγέτης δεν φοβάται τον καθρέφτη
10 πρακτικές στρατηγικές για ομάδες υψηλής απόδοσης
Βαλεντίνα Κόρδη
Key Books
232 σελ.
ISBN 978-618-5914-62-2
Τιμή €15,51