Στάθης Βλαχάκος – Θεόδωρος Χήρας: «Bleu»

Το μυθιστόρημα Bleu των Στάθη Β. Βλαχάκου και Θεόδωρου Χρ. Χήρα αποτελεί μια τολμηρή και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συγγραφική απόπειρα, που αναβιώνει ένα πείραμα λογοτεχνικής δημιουργίας με βαθιά ιστορική και αισθητική συνείδηση. Στηριζόμενο σε μια ιδέα που είχε εμφανιστεί πρώτη φορά το 1958 με το Μυθιστόρημα των τεσσάρων, όπου τέσσερις εκπρόσωποι της Γενιάς του ’30, ο Άγγελος Τερζάκης, ο Στράτης Μυριβήλης, ο Ηλίας Βενέζης και ο Μ. Καραγάτσης, συνεργάστηκαν χωρίς συνεννόηση για την εξέλιξη της πλοκής, το Bleu ακολουθεί ένα ανάλογο μοντέλο, «μυθιστόρημα των δύο». Οι δύο συγγραφείς, αμφότεροι γιατροί και λογοτέχνες, αποφάσισαν να μοιραστούν την αφήγηση με αυστηρούς κανόνες: κανένας δεν γνώριζε την εξέλιξη της ιστορίας που συνέχιζε ο άλλος και κάθε κεφάλαιο γεννιόταν από το προηγούμενο, αξιοποιώντας το υλικό με όποιον τρόπο ήθελε ο συγγραφέας. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί έναν πλούτο αφηγηματικών εκφάνσεων, που δίνει στο μυθιστόρημα έναν ρυθμό απρόβλεπτο αλλά ταυτόχρονα συνεκτικό.

Η ιστορία επικεντρώνεται στον Ζωρζ Λεκλέρ, έναν εκκολαπτόμενο Γάλλο συγγραφέα, με ρίζες στο επαρχιακό δουκάτο της Νορμανδίας. Η παιδική του ζωή, που κυλά ήρεμα μέχρι την εφηβεία, διακόπτεται από την αποφασιστικότητα της μητέρας του, μιας ακροβάτισσας, η οποία τον μεταφέρει στην Πόλη του Φωτός. Στην ενήλικη ζωή του, ο Ζωρζ περιπλανιέται στους δρόμους του Παρισιού, μέχρι που μια νύχτα παρασύρεται σε παραβατική συμπεριφορά, η οποία οδηγεί σε μια απροσδόκητη σύλληψη ενός διάσημου συγγραφέα, του Ζιλιέν Αστρίντ, εξαιτίας ψευδούς ταυτοποίησης DNA από τη γαλλική αστυνομία. Αυτό το στοιχείο της σύγχρονης επιστημονικής και νομικής μηχανικής, που επεμβαίνει στις ζωές των δύο αντρών, δημιουργεί μια ένταση γεμάτη ηθικά και ψυχολογικά διλήμματα, ενώ η ίδια η ζωή του κάθε ήρωα γίνεται εμμονικά εξαρτημένη από την πορεία του άλλου.

{jb_quote}Ένα πλούσιο λογοτεχνικό ταξίδι, που αποδεικνύει ότι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία μπορεί να αντλεί έμπνευση από κλασικά πειράματα, δίνοντας ταυτόχρονα μια νέα, τολμηρή και ανεξάρτητη φωνή.{/jb_quote}

Η αφήγηση διακρίνεται για τον πλούτο των χαρακτήρων και την εσωτερική τους πολυπλοκότητα. Ο Ζωρζ είναι μια φιγούρα που εσωκλείει τον αγώνα της ατομικής δημιουργίας, αλλά και της αντίστασης απέναντι σε κοινωνικές και οικογενειακές επιταγές. Ο Ζιλιέν, αντίθετα, είναι σχεδόν αντισυμβατικός ως προς τη στάση του απέναντι στην ευθύνη και την ενοχή, απολαμβάνοντας μια περίεργη αποδοχή της φυλάκισής του. Η αλληλεπίδραση των δύο αντρών, έστω και σε ελάχιστες στιγμές πραγματικού χρόνου, δημιουργεί μια αφηγηματική ένταση που κρατά τον αναγνώστη συνεχώς σε εγρήγορση, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει μια βαθιά μελέτη χαρακτήρων, σχέσεων και ταυτότητας.

Η γραφή των Βλαχάκου και Χήρα είναι εξαιρετικά ρέουσα και καλαίσθητη. Η εναλλαγή των αφηγηματικών φωνών δεν προκαλεί σύγχυση, αλλά αντίθετα πλουτίζει το έργο, καθώς κάθε κεφάλαιο φέρει τα μοναδικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε συγγραφέα, δημιουργώντας μια διάδραση ύφους και πλοκής που μοιάζει με λογοτεχνικό παιχνίδι υψηλής ακρίβειας. Η πόλη του Παρισιού αποτυπώνεται με ζωντάνια και λεπτομέρεια, ενώ η Νορμανδία προσφέρει μια αντίστιξη επαρχιακής γαλήνης σε σχέση με τη μεγαλούπολη, ενισχύοντας την αίσθηση της διαδρομής του ήρωα από την αθωότητα στην ωριμότητα, από την αμηχανία στην υπευθυνότητα.

Το μυθιστόρημα λειτουργεί ταυτόχρονα ως λογοτεχνικό εγχείρημα και ως φιλοσοφική αναζήτηση, διερευνώντας θέματα όπως η ταυτότητα, η δημιουργικότητα, η ευθύνη και η σχέση των ανθρώπων με τις επιλογές τους. Η μέθοδος της συνεργασίας των δύο συγγραφέων, χωρίς συνεννόηση για την εξέλιξη της πλοκής, προσδίδει μια μοναδική αίσθηση αυθορμητισμού και απροσδόκητων ανατροπών, θυμίζοντας ταυτόχρονα τις πρωτοποριακές αναζητήσεις των μεγάλων λογοτεχνικών πειραμάτων του παρελθόντος.

Συνολικά, το Bleu είναι ένα έργο που συνδυάζει επιδέξια το ιστορικό και το σύγχρονο, το ατομικό και το συλλογικό, την πλοκή και την πειραματική γραφή. Είναι ένα μυθιστόρημα που ενθουσιάζει, προσελκύει και προκαλεί τον αναγνώστη προσφέροντας ένα πλούσιο λογοτεχνικό ταξίδι, που αποδεικνύει ότι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία μπορεί να αντλεί έμπνευση από κλασικά πειράματα, δίνοντας ταυτόχρονα μια νέα, τολμηρή και ανεξάρτητη φωνή.

Bleu
Στάθης Βλαχάκος – Θεόδωρος Χήρας
Αρμός
272 σελ.
ISBN 978-960-615-789-9
Τιμή €16,50