Έλενα Σολταρίδου

Η ιδέα για το Ποιος αξίζει το άγχος μου; – 45 τρόποι να σταματήσεις να ζεις για τους άλλους δεν γεννήθηκε ξαφνικά. Χτίστηκε σταδιακά, μέσα από τις συνεδρίες με τους θεραπευόμενούς μου, μέσα από συζητήσεις με τα παιδιά μου, μέσα από στιγμές της καθημερινότητας.

Πολλές φορές, άνθρωποι που με συναντούσαν στον δρόμο, σε μια παρέα, σε ένα workshop, μαθαίνοντας την ιδιότητά μου ως ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας μου έκαναν σχεδόν πάντα τις ίδιες ερωτήσεις: «Πώς μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι τόσο πολύ;»,«Γιατί αγχώνομαι για όλα;»,«Πώς γίνεται να κουβαλάω διαρκώς βάρη που ξέρω πως δεν είναι δικά μου;»,«Γιατί δυσκολεύομαι τόσο να πω “όχι”;», «Γιατί δεν κάνουν συνεδρία αυτοί που πρέπει και κάνουμε εμείς που δυσκολευόμαστε να πούμε όχι;»

Και ταυτόχρονα στο γραφείο μου, ιστορίες διαφορετικές αλλά και τόσο κοινές, που συναντιούνταν: Άνθρωποι που έχαναν τον ύπνο τους για αποφάσεις που δεν έπαιρναν οι ίδιοι. Άνθρωποι που ανησυχούσαν ασταμάτητα για πράγματα που δεν μπορούσαν να ελέγξουν. Άνθρωποι που αναλάμβαναν ευθύνες που δεν τους αναλογούσαν, προσπαθώντας να διατηρήσουν ισορροπίες, να προλάβουν εντάσεις, να μη δυσαρεστήσουν, να μη χάσουν την αποδοχή των άλλων. Άνθρωποι που σκέφτονταν ότι αν πούνε όχι θα απορριφθούν. Άνθρωποι που εσωτερίκευαν τα συναισθήματά τους και δεν τολμούσαν να επικοινωνήσουν, γιατί ένιωθαν ενοχές, γιατί ένιωθαν φόβο, γιατί βίωναν τον φόβο της απώλειας.

{jb_quote}Ανησυχούμε πως αν δεν είμαστε πάντα διαθέσιμοι, ίσως πάψουμε να είμαστε σημαντικοί.{/jb_quote}

Κάποια στιγμή, συνειδητοποίησα πως αυτό δεν ήταν μια μεμονωμένη δυσκολία κάποιων ανθρώπων. Είναι ένα συλλογικό βίωμα της εποχής μας. Έχουμε μάθει να φροντίζουμε τους άλλους, έχουμε μάθει να προβλέπουμε, να αντέχουμε και να ανεχόμαστε, να προσαρμοζόμαστε, να κρατάμε μέσα μας όσα μας βαραίνουν. Και τόσο σταθερά επαναλαμβάνουμε αυτόν τον τρόπο ύπαρξης, που πολλές φορές χωρίς να το καταλαβαίνουμε το άγχος γίνεται βίωμα, γίνεται μοτίβο συμπεριφοράς. Αρχίζουμε να πιστεύουμε πως αν δεν ανησυχούμε, δεν αγαπάμε αρκετά. Σκεφτόμαστε πως αν δεν υπερλειτουργούμε, δεν αξίζουμε αρκετά. Ανησυχούμε πως αν δεν είμαστε πάντα διαθέσιμοι, ίσως πάψουμε να είμαστε σημαντικοί.

Κι όμως, το άγχος δεν είναι πάντα απόδειξη αγάπης ή ευθύνης. Συχνά είναι η έκφραση ενός βαθύτερου φόβου: του φόβου της απόρριψης, της εγκατάλειψης, της σύγκρουσης. Είναι το τίμημα που πληρώνουμε, όταν έχουμε μάθει να συνδέουμε την αξία μας με την ικανότητά μας να κουβαλάμε τις ανάγκες όλων, να χωράμε στη ζωή των άλλων.

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Όχι για να μας μάθει να γίνουμε αδιάφοροι, ούτε εγωιστές, αν και συχνά μπορεί να κατηγορηθούμε από πολλούς, όταν παρατηρήσουν την αλλαγή μας. Δεν πιστεύω στην απομάκρυνση ως λύση ή ως μορφή προστασίας. Αυτό δεν ταιριάζει στην ανθρώπινη φύση. Ο άνθρωπος είναι βαθιά κοινωνικό ον. Έχει ανάγκη τη σύνδεση, τη συντροφικότητα, το μοίρασμα. Δεν θεραπεύεται κόβοντας δεσμούς ή αποφεύγοντας σχέσεις, αλλά μαθαίνοντας να σχετίζεται χωρίς να αυτοαναιρείται… με τρόπο αυθεντικό, προστατεύοντας όμως και τον εαυτό του.

Ο στόχος αυτού του βιβλίου είναι να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε τι πραγματικά μας ανήκει και τι έχουμε φορτωθεί επειδή μας το υπαγόρευσαν ο φόβος, η συνήθεια ή η ανάγκη για αποδοχή. Να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πότε η φροντίδα γίνεται αυτοεγκατάλειψη. Πότε η κατανόηση γίνεται σιωπηλή ανοχή. Πότε η αγάπη συγχέεται με τη διαρκή θυσία.

Μέσα από 45 κεφάλαια, ο αναγνώστης καλείται να παρατηρήσει ποιες σχέσεις τρέφονται από το άγχος του, ποιες δυναμικές ενισχύονται από τη σιωπηλή υπερπροσπάθειά του και πώς μπορεί, σταδιακά, να σταματήσει να τις συντηρεί.

Γιατί ο στόχος δεν είναι να σταματήσουμε να νοιαζόμαστε. Ο στόχος είναι να χτίσουμε συνειδητές επιλογές και πάνω από όλα να επιλέγουμε πού αξίζει να επενδύουμε την ψυχική μας ενέργεια, την προσπάθειά μας, τις σκέψεις μας.

Και ίσως όλα να ξεκινούν από μια ερώτηση που αξίζει να κάνουμε ξανά και ξανά στον εαυτό μας: Αυτό που κουβαλώ τώρα, αξίζει πραγματικά το άγχος μου;

Ποιος αξίζει το άγχος μου;
45 τρόποι να σταματήσεις να ζεις για τους άλλους
Έλενα Σολταρίδου
Key Books
184 σελ.
ISBN 978-618-5914-75-2
Τιμή €13,90