Το αντίο (;) στη «Μουριά»…

Το γνωστό καφενείο «Η Μουριά» ολοκλήρωσε τον κύκλο λειτουργίας του το προηγούμενο Σάββατο με τον καλύτερο τρόπο. Εκατοντάδες φίλοι, θαμώνες ή όχι, βρέθηκαν εκεί να πουν ένα τελευταίο αντίο στη μακρόχρονη παρουσία του στο κέντρο της Αθήνας (Χαριλάου Τρικούπη και Καλλιδρομίου, όπου και η Λαϊκή Αγορά κάθε Σάββατο). Μέσα σε είδους μεταρσίωση οι πλείστοι, μες σε καπνούς και άσματα και χορούς, μέσα στην ένταση των συναισθημάτων ο δικηγόρος Κώστας Παπαδάκης, εμφανώς (κατα)συγκινημένος, ανακοίνωσε την απόφαση του δικαστηρίου που καταδίκασε τους δολοφόνους αστυνομικούς του Βασίλειου Μάγγου, μετά από έξι χρόνια αδιάλειπτου Αγώνα των γονιών του για δικαίωση του άδικα χαμένου γιου τους. Τα χειροκροτήματα δεν σταματούσαν, σαν ένα βάρος να έφυγε από τα κορμιά των συμμετεχόντων και από τα πρόσωπά τους.

Η «Μουριά» έβαλε τις καρέκλες της μέσα, αλλά και έξω στους δύο δρόμους, μετά από ολιγόχρονη παύση, το 1982, υπό τη φροντίδα του Χρήστου Βάνα και πρέπει να πω εδώ ότι ήμουν ίσως από τους πρώτους πελάτες, όχι όμως και ο πιο συνεπής τα επόμενα σαράντα τέσσερα χρόνια. Και ποιος δεν κάθισε σε αυτές τις καρέκλες. Μαζί διανόηση και εργατιά, μια διανόηση όμως δίχως ίχνος έπαρσης. Συγγραφείς και δημοσιογράφοι, εκδότες και ζωγράφοι, γιατροί και δικηγόροι, όλοι κρατούσαν το εγώ τους σε χαμηλές πτήσεις και το άφηναν να εμπλέκεται με το λαϊκό αίσθημα και τη σύζευξη αστειότητας και σοβαρότητας -όπως θα έπρεπε να είναι η γνήσια διανόηση. Πλήθος οι πολιτικές αντιπαλότητες και οι αντιγνωμίες, δεν πτοούσαν όμως τους θαμώνες που, γενναία και αποφασιστικά, αντιμετώπιζαν ψιλολοιδορίες, υπαινιγμούς και κομπορρημοσύνες τινών πεισμόνων για την επικράτηση της δικής τους «αλήθειας», του καταδικού τους «δίκιου» -ε, δεν γίνεται να είναι όλα ισοβαρή ή ισοδύναμα· άλλο φύση και άλλο κοινωνία.

Οπως -σχεδόν- όλα τα καφενεία της Αθήνας [και της χώρας;] έτσι και τη «Μουριά» θα μπορούσε κανείς να την αποκαλέσει μικρή Βουλή, αποφορτισμένη μάλιστα από αστικές ευγένειες και κουραφέξαλα, κοινοβουλευτικά τάχα. Συνέβαιναν και άλλα στη «Μουριά», όπως παρουσιάσεις βιβλίων, θεατρικές παραστάσεις, μικρές αλλά ουσιαστικές συναυλίες, απρόσμενες συμπήξεις μουσικής και ποίησης. Εχει σημασία ότι το κοινό κατεύθυνε τη λειτουργία του μαγαζιού. Οπως εύστοχα σημείωσε ένας εκ των τακτικών θαμώνων του καφενείου, ο δικηγόρος Αντώνης Λογοθέτης, σε ένα τρυφερό αποχαιρετιστήριο μήνυμά του, που το διένειμε στους παρευρεθέντες, «κουμάντο στη Μουριά κάνουν οι θαμώνες», γιατί και λογική διέθεταν και θέληση να επικρατήσει η ορθοφροσύνη στην καθημερινή τους συνάφεια.

Η «Μουριά» λοιπόν ήταν το κέντρο της γειτονιάς των Εξαρχείων, έτσι περιτριγυρισμένη όπως ήταν από καφέ, μπαρ, φαρμακεία, κρεοπωλεία, μανάβικα, ψιλικατζίδικα, εκδοτικούς οίκους, μίνι μάρκετ, μεζεδοπωλεία, άσε που κάθε Σάββατο η πολύχρωμη Λαϊκή Αγορά επί της Καλλιδρομίου στεφάνωνε τη δόξα της συνύπαρξης και της διαφορετικότητας· μια υπόκωφη μουσική πανταχού και πανταχόθεν ακουόμενη: στην άσφαλτο αλλά και στις ψυχές όλων που περπατούσαν στους πέριξ μικρούς δρόμους. Μια στάλα ανθρωπιάς αλλά και «παρέκκλισης» από τα καθιερωμένα της πρωτεύουσας [να χαιρόμαστε την πρωτεύουσά μας -ειρωνικά ας πούμε].

«Εγερνε» κάπως αριστερά η «Μουριά», αλλά υπήρχαν θέσεις και για τους υπόλοιπους -όπως προσήκει σε μια μικρή δημοκρατία. Ακούγεται ότι η ιδιοκτήτρια θα συνεχίσει τη λειτουργία της με τον έως τούδε τρόπο της «Μουριάς». Οψόμεθα.