Πέθανε ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος

Έφυγε σήμερα Σάββατο από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, μια από τις πιο καθοριστικές μορφές των νεοελληνικών γραμμάτων. Ποιητής, βιβλιογράφος, κριτικός λογοτεχνίας και μελετητής με σπάνια αφοσίωση, υπήρξε για δεκαετίες ένας από τους πιο σταθερούς πυλώνες της ελληνικής φιλολογικής κοινότητας.

Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1939 και σπούδασε Νομική στην Αθήνα, στράφηκε όμως προς τη λογοτεχνία. Ακολούθησε επαγγελματική του πορεία στην Εθνική Τράπεζα, όπου διετέλεσε υπεύθυνος του Τομέα Εκδόσεων και του Ιστορικού Αρχείου και αργότερα διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων.

Οι βιβλιογραφίες και οι φιλολογικές του μελέτες για τον Καβάφη και τον Σεφέρη θεωρούνται σήμερα υποδειγματικές για την πληρότητα, την ακρίβεια και την κριτική διαύγειά τους. Κατέβαλε επίμονη μελετητική εργασία για τον Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη και τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά και άλλες κεντρικές μορφές της νεοελληνικής γραμματείας.

Ως κριτικός βιβλίου συνεργάστηκε επί σειρά ετών με τον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο, ενώ τα κείμενά του δημοσιεύτηκαν στα σημαντικότερα λογοτεχνικά περιοδικά των τελευταίων δεκαετιών. Έγραψε ποίηση και ο ίδιος.

Ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, συμμετείχε ενεργά στη λειτουργία της, εισηγούμενος την εισδοχή νέων μελών. Υπηρέτησε επίσης στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, σε επιτροπές κρατικών βραβείων και σε πλήθος επιστημονικών συνεδρίων και συμποσίων.

Η αναγνώριση του έργου του υπήρξε ευρεία και διαρκής: τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών (Ίδρυμα Πέτρου Χάρη), από το περιοδικό Ο Αναγνώστης, καθώς και με το ειδικό βραβείο «Καβάφη» το 2026. Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης, Πατρών και Κύπρου.

Υπήρξε ένας ευγενής άνθρωπος, με ήθος, μετριοφροσύνη και αφοσίωση στη λογοτεχνία.

«Αποχαιρετάμε με μεγάλη θλίψη το ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, σπουδαίο ποιητή, μελετητή της λογοτεχνίας και βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο. Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος υπήρξε μέλος με συνεχόμενη και πολυετή ενεργή προσφορά στη ζωή της Εταιρείας μας. Την υπηρέτησε ως μέλος του δεύτερου Διοικητικού της Συμβουλίου (1984-1986) υπό την Προεδρία του Εμμανουήλ Κάσδαγλη και επί σειρά ετών, μέχρι και σήμερα, εισηγήθηκε για την εισδοχή πολλών νέων μελών στην Εταιρεία μας. Το 2025 απένειμε το Μεγάλο Βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας στον σημαντικό μας ποιητή και στενό του φίλο Τίτο Πατρίκιο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε το 1939 στην Πάτρα, σπούδασε νομικά στην Αθήνα και εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα, όπου για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε την ευθύνη του Τομέα Εκδόσεων & Ιστορικού Αρχείου, της έκδοσης του πολιτιστικού περιοδικού της Εμείς, ενώ υπήρξε και διευθυντής του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων της Τράπεζας. Είχε εκδώσει πολλά ποιητικά βιβλία, μελέτες για τη λογοτεχνία και δοκίμια, ενώ δημοσίευε επί σειρά ετών κριτικές λογοτεχνίας στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Είχε επιμεληθεί εκδόσεις έργων του Σεφέρη και είχε συντάξει βιβλιογραφίες για τον Σεφέρη, τον Γ. Κ. Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Κ. Π. Καβάφη κ.ά. Είχε προσκληθεί και συμμετάσχει ως ομιλητής σε πολυάριθμα συνέδρια, συμπόσια και ημερίδες.

Ήταν μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α), της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας της Σχολής Μωραΐτη.

Το 2006 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το 2010 του Πανεπιστημίου Πατρών και το 2023 του Πανεπιστημίου της Κύπρου. Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και Πρόεδρος του ΔΣ του Ομίλου Φίλων του Μανόλη Αναγνωστάκη. Υπήρξε μέλος της Κριτικής Επιτροπής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων και της Κριτικής Επιτροπής του περιοδικού Διαβάζω. Το 2015 βραβεύθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του, το 2021 με το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης, το 2022 με το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς Βασίλης Μιχαηλίδης του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής της Κύπρου και με το Βραβείο Ζαν Μορεάς του Γραφείου Ποιήσεως και το 2026 με το Ειδικό Βραβείο Καβάφη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Καβάφεια 2026.

Στη σύζυγό του Μαρία Στασινοπούλου, σημαντική συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας μας και στους υπόλοιπους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».

«Με θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, η οποία στερεί τα ελληνικά Γράμματα από έναν από τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος θεράπευσε, σχεδόν, όλα τα είδη της γραμματείας μας, καταλείποντάς μας ένα μεγάλο έργο στην ποίηση, την κριτική, την βιβλιογραφική τεκμηρίωση, το δοκίμιο, την επιφυλλιδογραφία.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος συνδύασε, με σπάνιο τρόπο, την βαθιά γνώση και αγάπη για τη λογοτεχνία με την ακαταπόνητη δουλειά, χωρίς την παραμικρή επιδίωξη προβολής. Υπηρέτησε πολυσχιδώς τα Γράμματα, ως αντιπρόεδρος του τότε Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, ως μέλος, επί σειρά ετών, των επιτροπών λογοτεχνικών βραβείων, αλλά και με την πολύχρονη και ουσιαστική συμβολή του στη διοργάνωση των Καβαφείων, από το 1984 μέχρι σήμερα, για την οποία είχα την ιδιαίτερη τιμή να του απονείμω το ειδικό βραβείο «Καβάφη», πριν από λίγους μόλις μήνες.

Προσωπικότητα, με ιδιαίτερο κύρος, ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος αφήνει ένα βαθύ και μεγάλο έργο, αλλά και ένα σπανιότατο και καθόλα αξιομίμητο παράδειγμα της διά βίου αφοσίωσης του, στα Γράμματα. Στην οικογένειά του, τους ομοτέχνους του και τους πολλούς φίλους του απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».