Περιέργεια

18:01 23/9/2026 - Πηγή: efsyn

Στη μεσαιωνική θεολογία, η περιέργεια ήταν μια από τις κύριες αιτίες της αμαρτίας: το ενδιαφέρον για κάθε είδους λεπτομέρειες αποσπούσε την προσοχή από τη μονοσήμαντη και απόλυτη συγκέντρωση που έπρεπε να κρατηθεί για τις αλήθειες της πίστης. Στη σύγχρονη εποχή, με τον θρίαμβο της εμπειρικής γνώσης έναντι των αρχαίων θρησκευτικών παραδόσεων, φτάσαμε στο αντίθετο άκρο, στην αδιάκριτη συσσώρευση ειδήσεων χωρίς σχέσεις και νόημα, που ισχύουν μόνο ως «νέες». Είμαστε έτσι απόλυτα ικανοί να ζούμε σε ένα σύμπαν του οποίου τους νόμους δεν καταλαβαίνουμε, σε μια ιστορία που περιορίζεται σε μια απλή διαδοχή γεγονότων.

Και φαίνεται να γνωρίζουμε περισσότερα κάθε φορά που προσθέτουμε έναν νέο ένοικο στον ζωολογικό κήπο των στοιχειωδών σωματιδίων ή ανακαλύπτουμε μια νέα αντιστοιχία μεταξύ του τάδε και του δείνα. Η πιο εντυπωσιακή εκδήλωση αυτής της παρατακτικής λατρείας στη λαϊκή πραγματικότητα είναι η τραγωδία του μαζικού τουρισμού. Εκατομμύρια ξέφρενα και ιδρωμένα άτομα που σπαταλούν τον ελεύθερο χρόνο τους, δηλαδή την πιο αυθεντική ευκαιρία τους για εμπλουτισμό, στην απεγνωσμένη και κυρίως μάταιη αναζήτηση απροσδόκητων και περίεργων λεπτομερειών.

Είμαστε σίγουροι υπέρ του ανοίγματος που επιτυγχάνεται με τη νεωτερικότητα. Είναι πολύ εύκολο να βρεις νόημα σε έναν κόσμο που βασίζεται στον αποκλεισμό και στην προκατάληψη. Θαυμάζουμε λοιπόν τους επιστήμονες και τους εξερευνητές που είχαν την ευκαιρία να κοιτάξουν πέρα από τον συνηθισμένο ορίζοντα και έτσι να διευρύνουν τις προοπτικές και τις δυνατότητές μας. Ωστόσο, θεωρούμε αναμφισβήτητη μια πτυχή του μεσαιωνικού μοντέλου, την ιερότητα του άλλου. Για εμάς, δεν πρόκειται για έναν μοναδικό Αλλο με κεφαλαία γράμματα, αλλά για πολλούς άλλους με τους οποίους μπορούμε να δημιουργήσουμε μια αμοιβαία και ισότιμη σχέση. Αυτοί οι άλλοι είναι κέντρα δραστηριότητας, συνομιλητές ενός διαλόγου, όχι συλλεκτικά αντικείμενα.

Δεν πρέπει απλώς να ευθυγραμμίζονται κάτω από το άγρυπνο και κενό βλέμμα ενός παρατηρητή που δεν αισθάνεται ποτέ ότι αμφισβητείται και που μπορεί να συμπεριφέρεται μόνο ως κύριος απέναντί τους. Καθένας από αυτούς, από την άλλη, μας ρωτά για το νόημά μας, μας ζητά να το δικαιολογήσουμε, εμβαθύνει τη συνείδηση που έχουμε γι’ αυτό. Για να τα εκφράσουμε όλα αυτά, προτιμάμε να μιλάμε για προσοχή, αλλά η περιέργεια μπορεί επίσης να λυτρωθεί, αρκεί να απελευθερωθεί από κάθε χροιά απουσίας και αδιαφορίας. Αρκεί να είναι η παθιασμένη και στοργική περιέργεια με την οποία έρχονται στο φως τα μυστικά ενός αγαπημένου προσώπου, όχι η τυραννική και στείρα με την οποία οικειοποιείται κανείς ένα άχρηστο στατιστικό δεδομένο.

Keywords