Πένητες κι εξαρτημένοι

08:08 14/10/2026 - Πηγή: efsyn

Κυριακή πρωί, στον δρόμο που συνοδοιπορεί με το ρέμα της Πικροδάφνης, το βλέμμα μου στάθηκε σε έναν γέροντα, ξερακιανό, στεγνό όπως τους λένε στα χωριά αυτούς που δεν βάζουν δράμι πάνω τους όσο γερνάνε, να μαζεύει από τα ελαιόδεντρα στα πρανή ελιές. Δεν είχε καν σακούλα. Εκοβε κι έβαζε στις τσέπες του. Εκοβε κι έβαζε. Δεν είναι καινούργια αυτή η εικόνα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν είναι ντροπιαστική για ένα κράτος.

Οι γέροντες αλλά και πολλοί μεσήλικες έχουν ξεπεράσει χρόνια τώρα την ντροπή που τους φόρτωσαν αυτοί που τους μετέτρεψαν σε επαίτες της ζωής. Φτάνει να πας στη λαϊκή της γειτονιάς σου όταν πια έχουν μαζευτεί οι πάγκοι κι ένα ένα τα φορτηγά των εμπόρων αποχωρούν, για να δεις τους ανθρώπους να μαζεύονται τριγύρω από τα πεταμένα καφάσια, όπου ανάκατα κομμένα φύλλα χορταρικών, «άχρηστα» λαχανικά και φρούτα γίνονται πολύτιμη πηγή επιβίωσης. Ανθρωποι που δεν είναι αναχωρητές, δεν ζουν στον δρόμο. Είναι άνθρωποι που δεν τους βγάζει πέρα η σύνταξη. Κι είναι πολλοί.

Γι’ αυτό άλλωστε τα χρόνια που ξεκίνησε η μεγάλη οικονομική κρίση η οποία προκάλεσε πολλαπλά σοκ στους ανθρώπους που επλήγησαν -κυρίως αξιοπρέπειας στην αρχή-, δημιουργήθηκαν από διάφορους δήμους οι δημοτικοί λαχανόκηποι. Που τάισαν και ταΐζουν ακόμη οικογένειες ευάλωτες. Δημιουργήθηκαν έτσι μικροκοινωνίες που χρησιμοποίησαν τις δεξιότητες και τις γνώσεις που είχαν ρίζα στη ζωή στο χωριό.

Υπήρξε τότε ακόμη μία τάση: η κατασκευή λαχανόκηπων στη βεράντα, στα μπαλκόνια, στις ταράτσες. Μιλάω για τα χρόνια από το 2012 και μετά. Γνώσεις έρχονταν από παντού. Περιοδικά, επίσημοι φορείς προέτρεπαν νέους σε νέες καλλιέργειες, κρατούσαν σεμινάρια για ανθρώπους που ήθελαν να ασχοληθούν με τη γη. Ηταν μια ευκαιρία που πολλοί άρπαξαν προκειμένου να βγουν από την ξαφνική εισβολή της φτώχειας που κατέκλυσε το σπιτικό τους.

Στα χωριά όμως η καθημερινότητα ακόμη φιλοξενεί μπαξέδες και μποστάνια. Τα χωράφια, ακόμη κι έρημα, δίνουν καρπούς. Αρκεί να ξέρεις. Οι άνθρωποι όμως των πόλεων έχουμε αποκοπεί από τη φύση, έχουμε απολέσει τη γνώση της βιωτής με τη φύση. Ετσι χάσαμε όμως και την ανεξαρτησία μας. Είμαστε απολύτως εξαρτημένοι από το εμπόριο. Νησιά που κάποτε ζούσαν από τις παραγωγές τους -σε αναβαθμίδες μάλιστα που λειτουργούν και αποτρεπτικά στις φυσικές καταστροφές- περιμένουν τώρα το πλοίο να τους φέρει τα απαραίτητα.

Χάθηκαν οι συλλογικότητες, τι έγιναν οι ενεργειακές κοινότητες; Μικρές τοπικές κοινωνίες βούτηξαν στο θησαυροφυλάκιο του τουρισμού και πέταξαν από πάνω τους την ανεξαρτησία τους μαζί με το ταμάχι της δουλειάς. Το ευ ζην ψάχναμε…

Το άθλημα όμως του ευ ζην συνειδητά το στερούν από τους ανθρώπους οι άρχοντες. Γιατί η αυτάρκεια δίνει δύναμη και δημιουργεί συνεκτικές κοινότητες, ανεξάρτητες.

Η μεγάλη αντίφαση: πολλών αστέρων ξενοδοχεία και γκουρμέ εστιατόρια εστιάζουν την ύπαρξή τους προωθώντας τοπικές παραγωγές, slow food και βιωματικές εμπειρίες στην παραγωγή τροφής. Αυτό που απωλέσαμε δηλαδή έγινε trend πλουτισμού.

Keywords