Ούτε θέλει ούτε μπορεί

13:06 15/10/2026 - Πηγή: efsyn

Στη χθεσινή του δήλωση από τη Λάρισα για την επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης ο πρωθυπουργός είπε, μεταξύ άλλων, μια ανακρίβεια και ένα ψέμα. Η ανακρίβεια συνίστατο στον χαρακτηρισμό των κυβερνητικών μέτρων ως «σημαντικών». Το ακριβές είναι ότι η επιδότηση των 40 λεπτών το λίτρο, όσο σημαντική και αν είναι, επιτυγχάνει να μειώσει το ποσοστό αύξησης σε σχέση με πέρυσι… μόνο στο 37,2%.

Η επιδότηση είναι σημαντική γιατί ήταν υποχρεωτική, αφού χωρίς αυτήν η αύξηση της τιμής σε σχέση με πέρυσι θα ανερχόταν σε… 75% – κάτι που θα έκανε πολιτικά ανυπόφορη για την κυβέρνηση την αίσθηση ότι τα μέτρα που παίρνει είναι «παρηγοριά στον άρρωστο»! Επιπλέον, η μισή επιδότηση οφείλεται στα διυλιστήρια – αποτέλεσμα της κυβερνητικής… διπλωματίας να επιμείνει στη μη φορολόγηση των υπερκερδών τους.

Το ψέμα όμως έχει γενικότερη σημασία. Ο πρωθυπουργός ισχυρίστηκε ότι, χωρίς την παραγωγή υπερ-πλεονασμάτων, η κυβέρνηση δεν θα είχε τη δυνατότητα να πάρει μέτρα στήριξης. Στην πραγματικότητα ισχύει το εντελώς αντίθετο: παρά την παραγωγή υπερ-πλεονασμάτων, η κυβέρνηση κατά ένα μέρος δεν μπορεί και κατά ένα άλλο δεν θέλει να πάρει ουσιαστικά μέτρα στήριξης.

Μόνο το έως τώρα υπερ-πλεόνασμα του 2026 θα ήταν υπεραρκετό για να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα στήριξης, η κυβέρνηση όμως έχτισε συνειδητά με τέτοιον τρόπο τον «μηχανισμό» παραγωγής υπερ-πλεονασμάτων, ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιήσει ούτε μέρος τους για μέτρα στήριξης – παρά μόνο για τη μείωση του χρέους. Με συστηματικές περικοπές δαπανών, έθεσε τον πήχη των πρωτογενών δαπανών πολύ χαμηλά ήδη από το 2022 και, έτσι, όταν τέθηκε σε ισχύ το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας, έπεσε στην παγίδα του «κόφτη» δαπανών.

Η κυβερνητική «διπλωματία των υπερ-πλεονασμάτων» έγινε για πολιτικούς λόγους και με το βλέμμα στις Βρυξέλλες και όχι στις ανάγκες της κοινωνίας… Σαν να μην έφτανε αυτό, η κυβέρνηση αρνείται να αξιοποιήσει την ευελιξία που προσφέρει και αυτός ο «κόφτης», ο οποίος, σε αντίθεση με τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς, δεν είναι ανελαστικός: η κυβέρνηση μπορεί να διευρύνει το περιθώριο δαπανών εάν λάβει έκτακτα μέτρα εσόδων, όπως φορολόγηση υπερκερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων και των τραπεζών ή αύξηση της φορολόγησης των μερισμάτων.

Δεν το κάνει, προτιμώντας να ασκήσει μια εσωτερική «διπλωματία» προς τους πιο κερδοφόρους τομείς του ιδιωτικού τομέα, με ισχνό αντάλλαγμα τις «δωρεές» των τραπεζών παλαιότερα και τις επιδοτήσεις των διυλιστηρίων σήμερα. Αυτά όμως δεν είναι πολιτικές κρατικής μέριμνας, αλλά κατάλοιπα της βικτοριανής αγαθοεργίας. Ως αρχιτέκτονας της πολιτικής λιτότητας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ούτε θέλει ούτε μπορεί…

Keywords