Οι τρύπες

Δίπλα στις φονικές κλοπές χαλκού, καλωδίων και άλλων υλικών από τους γνωστούς «αθλίους» της Αθήνας που ενίοτε συλλαμβάνονται εξασφαλίζοντας την ασυλία στους γνωστούς άγνωστους κλεπταποδόχους οι οποίοι πλουτίζουν αφήνοντας τρύπες στην ασφάλεια της πόλης, νέες τρύπες ανοίγουν στους δρόμους της Αθήνας. Τρύπες μικρές και πιο μεγάλες, στο όνομα της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ, του δήμου, των εταιρειών τηλεφωνίας.

Την άδεια που ζητάς, σου λένε, δεν έχεις δικαίωμα να τη δεις ως πολίτης/ις «γιατί έτσι επιβάλλει ο νόμος». Ποιος νόμος; Πρόσφατες άτεχνες και πάλι εκσκαφές έχουν στόχο τις οπτικές ίνες. Δύο και τρεις εταιρείες αλληλοδιαδόχως συνωστίζονται στον ίδιο δρομίσκο παρά τις «ρυθμίσεις» του κ. Πιερρακάκη. Τα κομπρεσέρ σκοντάφτουν κάθε τόσο σε σωλήνες υποδομών, νέους και παλιούς. Κάποιους πλαστικούς τούς μπαλώνουν και μαζί με τα σπασμένα σίδερα του δρόμου τούς θάβουν ξανά. Το υπέδαφος της πόλης μας όπως και το υποσυνείδητο των κατοίκων της πάσχουν από μπάζωμα με έκρυθμες συνέπειες οι οποίες δεν οφείλονται αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή γης και ψυχών.

Στο παράδειγμα της γραμμής 4 του Μετρό, τρύπες και συνέπειες είναι πιο μεγάλες. Οσο και αν κάποιες ανακοινώσεις προσπαθούν να εξορθολογίσουν τις ανορθολογικές επιπτώσεις των εκσκαφών στην Κυψέλη με σπίτια να έχουν ήδη υποστεί σοβαρές ζημιές και τους κατοίκους να αγωνιούν, η πρόσφατη πλημμύρα στα υπόγεια του υπουργείου Εξωτερικών έφερε στην επιφάνεια την πιθανή σύνδεση των εκσκαφών με τον υδροφόρο ορίζοντα της πόλης. Και το ερώτημα είναι αν η δίψα για κέρδος απειλεί να ρουφήξει τους υδροφόρους ορίζοντες της Αθήνας.

Σε αντίστιξη με την ανασφάλεια, την απαξίωση και την ασκήμια που γεννούν οι αλλοπρόσαλλες τρύπες, η έκθεση με τίτλο «Η μυστηριακή γλώσσα του σχήματος», μια έκθεση για την ιστορία της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, χωρίς να μπαζώνει τις τρύπες μνήμης ή να επιμένει εμμονικά σε αυτές, αναδεικνύει μια συνέχεια του πολιτισμού μας μέσα από τις ρωγμές, τα ερείπια, τη δουλειά της φύσης και τις πράξεις των ανθρώπων. Η αναφορά στο μυστηριακό στοιχείο του σχήματος μέσα από τα λόγια του Πικιώνη γίνεται σημείο εκκίνησης και εργαλείο ανίχνευσης της ιστορίας των μορφών.

Η έκθεση αυτή θέτει το επίκαιρο ερώτημα: Από πού ερχόμαστε, ποιοι είμαστε, πού πάμε; Μετά την άλλη μεγάλη έκθεση του 1986, με τίτλο «Αθήνα, ευρωπαϊκή υπόθεση» που έγινε σε κλίμα γενικευμένης ευφορίας συνδεδεμένης με μια πολιτισμική πραγματικότητα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 40 χρόνια μετά η παρούσα έκθεση στρέφεται στην προσπάθεια να αναδείξει αυτό που υπάρχει διαχρονικά και όχι αυτό που επιχειρεί ως πολίτικαλι κορέκτ να επιβληθεί. Στο σημερινό κλίμα γενικευμένης δυσθυμίας και απαξίωσης του εαυτού που έφεραν τα μνημόνια και η πολιτισμική επίθεση από τους «εταίρους» που κατέληξαν κατήγοροι, η έκθεση αυτή τοποθετεί σε διάλογο με την ουτοπία και το βλέμμα των άλλων το πραγματικό και το βλέμμα του εαυτού. Η ακραία διαφθορά που πριμοδότησαν τα μνημόνια της απαξίωσής μας δεν αφορά όλους. Η συλλογική ενοχή είναι κατασκευή.