Οι ευρωπαϊκές εξεγέρσεις
Είναι ένα θεμελιώδες δίδαγμα της Ιστορίας ότι η κυριαρχία της αντίδρασης, με τη ληστρική εκμετάλλευση και την καταθλιπτική καταπίεση που ασκεί, προκαλεί αργά ή γρήγορα μια αντικίνηση από τη μεριά των λαών, προκαλεί εξεγέρσεις. Με αυτό τον τρόπο η Ιερή Συμμαχία και η Παλινόρθωση γέννησαν την Ανοιξη των Λαών, το 1848· ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος του 1914-18 γέννησε επαναστάσεις στη Ρωσία και στην Ευρώπη· η ναζιστική κατοχή γέννησε τα κινήματα αντίστασης.
Οι αυθόρμητες εξεγέρσεις που εξαπλώνονται σήμερα στην Ευρώπη, από την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία και το Βέλγιο ώς την Ιταλία, τη Σερβία και την Αλβανία, μας υπενθυμίζουν αυτό το καίριο ιστορικό δίδαγμα. Αν και καθεμιά έχει ιδιαίτερες αφορμές, το υπόβαθρό τους είναι κοινό: η ακρίβεια, η διαφθορά, το στεγαστικό πρόβλημα –αποτελέσματα, όλα, δεκαετιών πολιτικών λιτότητας από τις ολιγαρχίες της Ε.Ε. και τους πολιτικούς τους εκπροσώπους– ματώνουν παντού τους πολίτες. Ειδικά σε ορισμένες ομάδες, όμως, όπως η νεολαία και οι μετανάστες, οι συνέπειές τους είναι τόσο επαχθείς, που έχουν καταστεί ανυπόφορες. Αναπόφευκτα γεννούν εξεγέρσεις.
Το γεγονός ότι τα προβλήματα είναι λίγο πολύ κοινά σε όλη την Ευρώπη, κάνει τις εξεγέρσεις να εξαπλώνονται από τη μια χώρα στην άλλη με μορφή ντόμινο. Δημιουργείται έτσι μια ιστορική ατμόσφαιρα που θυμίζει πολύ τις επαναστάσεις του 1848, όταν το πρώτο, φαινομενικά απομονωμένο επαναστατικό ξέσπασμα στη Σικελία άρκεσε για να μεταδώσει τη σπίθα σε όλη την Ευρώπη.
Οι επαναστάσεις είναι ένα αναγκαίο και υγιές φαινόμενο. Ωθούν την κοινωνία προς τα εμπρός, παραμερίζοντας απολιθωμένα εμπόδια που δεν μπορεί να μετακινηθούν αλλιώς. Με τα λόγια της Μπέσι Μπίτι, Αμερικανίδας δημοσιογράφου που παρακολούθησε την Οκτωβριανή Επανάσταση: «Η επανάσταση είναι η τυφλή διαμαρτυρία της μάζας ενάντια στη δική της κατάσταση της άγνοιας. Είναι τόσο σημαντική στο Χρόνο όσο και ο πρώτος αδέξιος αγώνας της αμοιβάδας. Είναι ο άνθρωπος στην πράξη της δημιουργίας του εαυτού του»1. Από την άποψη αυτή, δεν μπορεί παρά να καλωσορίσει κανείς τις πανευρωπαϊκές εξεγέρσεις και τις μαζικές διαμαρτυρίες. Ταυτόχρονα, όμως, η παραπάνω βαθιά ρήση της Μπίτι εντοπίζει ασυναίσθητα ένα κομβικό αδύναμο σημείο των αυθόρμητων εξεγέρσεων, τότε και τώρα: το στοιχείο της τυφλής διαμαρτυρίας.
Στην Οκτωβριανή Επανάσταση αυτή η αδυναμία ξεπεράστηκε χάρη στο κόμμα των Μπολσεβίκων, που με τη φωτισμένη ηγεσία του Λένιν και των συνεργατών του κέρδισε την εμπιστοσύνη των μαζών και τις οδήγησε στην εξουσία. Σήμερα, αντίθετα, δεν βλέπουμε πουθενά μια επαρκή καθοδηγητική δύναμη να εμπνέει και να προωθεί τα κινήματα. Το αποτέλεσμα είναι η συσσωρευμένη οργή να διοχετεύεται σε τυφλά κτυπήματα και πράξεις καταστροφής, από τις οποίες υπάρχει ορατός κίνδυνος να επωφεληθούν οι Ακροδεξιές δυνάμεις.
Μπορεί να ξεπεραστεί αυτό το κρίσιμο κενό και πώς; Θα ήταν μάταιο να περιμένουμε κάτι θετικό από νεοσταλινικές ηγεσίες που επικαλούνται τις παραδόσεις του κομμουνιστικού κινήματος. Ακόμη και αν δεν αποκηρύξουν τα κινήματα, όπως έκανε η ηγεσία Παπαρήγα με το κίνημα των Πλατειών το 2011-12, η ιστορική τύφλωσή τους θα μετατραπεί αναπόφευκτα γρήγορα σε πρακτική ανεπάρκεια. Ούτε οι μικρές αριστερίστικες ομάδες στον χώρο της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς δίνουν σοβαρές ελπίδες. Και, φυσικά, ο ρεφορμισμός αποδεικνύεται ακατάλληλος σε εποχές εξεγέρσεων.
Μια πραγματική ελπίδα είναι η ανάδειξη μέσα από τα ίδια τα κινήματα ηγεσιών ικανών να δώσουν μια προοπτική ρήξης, όπως έγινε με τους Αριστερούς στρατιωτικούς στην Επανάσταση των Γαρυφάλλων το 1974 και εν μέρει σήμερα στο φοιτητικό κίνημα στη Σερβία. Μακροχρόνια, όμως, οι εξελίξεις καλούν στην ανασύνταξη του κομμουνιστικού κινήματος, που θα πρέπει, όπως το 1848 και το 1917, να ανιχνεύσει και να εκφράσει τους ιστορικούς ορίζοντες των εξεγέρσεων.
Σημειώσεις
1. Μπ. Μπίτι, The Red Heart of Russia, Νέα Υόρκη 1918, σελ. 479-480.
*Συγγραφέας και αρθρογράφος
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Εκτός εκπομπής η Ανθή Βούλγαρη – Το απρόοπτο μέσα στη νύχτα
- Ιωάννα Τούνη για τη γούνα των 249 ευρώ: «Αν δεν θέλεις και δεν μπορείς μην την παίρνεις παιδάκι μου»
- Ο πόλεμος βυθίζει την Ουκρανία σε πληθυσμιακή κρίση
- Ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ, Γιώργος Σιαδήμας ζήτησε συγγνώμη για το περιστατικό με τον χρυσαυγίτη, Παναγιώτη Ηλιόπουλο
- Φώτης Σεργουλόπουλος: Εκτός «Πρωίαν σε είδον» ο παρουσιαστής – Τι είπε η Τζένη Μελιτά
- Wall Street’s IPO Bloodbath: The Biggest Listings of 2026 Lose 20% as the AI Frenzy Fades
- Σεισμός από νέα βιογραφία του Μακρόν: «Είμαι παιδί» παραδέχεται - «Θέλει ψυχανάλυση» λέει η Μπριζίτ
- Τροχαίο στον Ε65 έξω από τη Λαμία: Αυτοκίνητο «καρφώθηκε» σε κολόνα φωτισμού, δείτε φωτογραφίες
- Ζεφύρι: Τα δύο σενάρια για τον θάνατο των πυροσβεστών - Φωτογραφίες από το κτίριο
- «Δυο μαύρα πουκάμισα»: Τι θα δούμε στα επόμενα επεισόδια της δραματικής σειράς του MEGA
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις efsyn
- Η Εσθονία κλείνει τα σύνορά της με τη Ρωσία – Νέα πλήγματα με drones σε πλοία στη Ρουμανία
- Επέστρεψε ο Σιαδήμας στην ΕΡΤ μετά την απομάκρυνσή του – Ζήτησε συγγνώμη μετά την εμφάνιση του χρυσαυγίτη Ηλιόπουλου
- Ηράκλειο: Στην ανακρίτρια οι γονείς του αγοριού που πέθανε από βενζίνη – Κρατούσαν φωτογραφία του παιδιού τους
- Οι ευρωπαϊκές εξεγέρσεις
- Πυροσβέστες για την τραγωδία στο Ζεφύρι: «Να γυρίζουμε στις οικογένειές μας ασφαλείς» [βίντεο]
- Λύτρας για 12χρονη στον Κολωνό: «Ο 57χρονος εκμεταλλεύτηκε την οικονομική αδυναμία της οικογένειας» [βίντεο]
- Ανδρουλάκης για Πολυτεχνείο: «Οι νέοι είναι, όχι μόνο το μέλλον, αλλά το παρόν που αλλάζει τον κόσμο»
- Πάρτι στην Τούμπα: Γιόρτασε με νίκη τα 100 χρόνια ο ΠΑΟΚ
- Όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαστρεβλώνει τους Financial Times: Το 15,8% και η πραγματικότητα
- Τα ριζοσπαστικά κινήματα της νεολαίας
- Τελευταία Νέα efsyn
- Οι ευρωπαϊκές εξεγέρσεις
- Τα ριζοσπαστικά κινήματα της νεολαίας
- Νάζα
- Αγρίνιο: Νεκρός 35χρονος μετά από πτώση από ύψος σε αποθήκη στα Καλύβια
- Πυροσβέστες για την τραγωδία στο Ζεφύρι: «Να γυρίζουμε στις οικογένειές μας ασφαλείς» [βίντεο]
- Ηράκλειο: Στην ανακρίτρια οι γονείς του αγοριού που πέθανε από βενζίνη – Κρατούσαν φωτογραφία του παιδιού τους
- Επιστολή Δούκα στην Ελληνικό Μετρό για τις «κόκκινες» πολυκατοικίες της Κυψέλης: «Να ληφθούν επειγόντως μέτρα»
- Όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαστρεβλώνει τους Financial Times: Το 15,8% και η πραγματικότητα
- Η Εσθονία κλείνει τα σύνορά της με τη Ρωσία – Νέα πλήγματα με drones σε πλοία στη Ρουμανία
- ΕΛΑΣ για κενά στα σχολεία: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη υποβαθμίζει συνειδητά τη δημόσια εκπαίδευση
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Έρευνες της Πυροσβεστικής για γατάκι στη λίμνη Παμβώτιδα
- ΑΔΕΔΥ Ιωαννίνων: Το μήνυμα του Πολυτεχνείου παραμένει επίκαιρο 53 χρόνια μετά
- Σύλληψη οδηγού υπό την επήρεια αλκοόλ στην Άρτα
- Υπόθεση 12χρονης στον Κολωνό: Αναβλήθηκε για Φεβρουάριο η δίκη στο Εφετείο
- Σακελλαρίδης για Πολυτεχνείο: Το σύνθημα "Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία" πιο επίκαιρο από ποτέ
- Μαρινάκης: Παρατείνονται έως τις 30 Νοεμβρίου οι επιδοτήσεις στα καύσιμα – Ελάφρυνση έως 40 λεπτά ανά λίτρο
- Πολωνία: Τρεις έφηβοι συνελήφθησαν ως ύποπτοι για προετοιμασία τρομοκρατικής επίθεσης
- Wall Street’s IPO Bloodbath: The Biggest Listings of 2026 Lose 20% as the AI Frenzy Fades
- Την Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, κυκλοφορεί το νέο φύλλο της Εφημερίδας «Κιβωτός της Ορθοδοξίας»