Ο επαρχιώτης στη Silicon Valley

Πόσο κοστίζει μια φωτογραφία στα κεντρικά της Nvidia; Για κάποιους ίσως τίποτα. Για κάποιους άλλους όμως ο λογαριασμός μπορεί να είναι ιδιαίτερα βαρύς. Θα μου πεις όμως, θα σε θαυμάσουν στο χωριό σου, όπως τότε στο Κογκρέσο που σε καμάρωναν να αγορεύεις. Μιλάς και καλά αγγλικά βλέπεις…

Το ταξίδι του κ. Μητσοτάκη στην Καλιφόρνια είχε κάτι από τη βόλτα του επαρχιώτη στην πρωτεύουσα: φωτογραφίες μπροστά στα μεγάλα κτίρια, θαυμασμός για τα φώτα αλλά και ένα δώρο για τους οικοδεσπότες ώστε να μας θυμούνται. Το δώρο εν προκειμένω λέγεται «επένδυση» και περιλαμβάνει, όπως συνήθως, ό,τι έχει το κράτος πρόχειρο: φοροαπαλλαγές, αδειοδοτικές διευκολύνσεις και, εσχάτως, από τότε που γίναμε παραγωγοί ενέργειας, φθηνό ρεύμα για data centers.

Τι ειρωνεία… Την ίδια εβδομάδα που ο πρωθυπουργός διαφημίζει ανταγωνιστική ενέργεια για τα κέντρα δεδομένων των ξένων κολοσσών, η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος μιλά για νυχτερινές τιμές τετρακοσίων ευρώ τη μεγαβατώρα και για ένα μόνιμο ενεργειακό κόστος που καθιστά την ελληνική βιομηχανία μη ανταγωνιστική σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Τα νοικοκυριά πληρώνουν από τα ακριβότερα τιμολόγια της ηπείρου σε σχέση με το εισόδημά τους και βλέπουν τις ανατιμήσεις να περνούν στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Και πού βρίσκει φθηνό ρεύμα ο πρωθυπουργός; Το φθηνό ρεύμα υπάρχει· απλώς δεν είναι για εμάς. Είναι για servers των «επενδυτών», με μια θέση εργασίας ανά μερικές εκατοντάδες τετραγωνικά μέτρα.

Γιατί ο πρωθυπουργός μίλησε και για brain gain, για φορολογικά κίνητρα ώστε να γυρίσουν οι Έλληνες επιστήμονες. Ωραίο σύνθημα, αλλά να γυρίσουν για να κάνουν τι; Κανένα από τα έργα που παρουσιάστηκαν ως επιτυχίες δεν αξιοποιεί εγχώρια τεχνογνωσία με ουσιαστικό τρόπο. Τα data centers της Microsoft στην Αττική είναι υποδομή που ανήκει, σχεδιάζεται, λειτουργεί και τιμολογείται σε άλλες πολιτείες· εμείς παρέχουμε το οικόπεδο, την πρίζα και, Α ναι! τη φωτογραφία. Οι Έλληνες μηχανικοί που δουλεύουν σήμερα στο Σιάτλ ή στο Δουβλίνο δεν θα γυρίσουν για το γιαπί, το πηλοφόρι, το μυστρί, ούτε για τις υπηρεσίες φύλαξης. Θα γύριζαν για να σχεδιάσουν κάτι δικό μας, αλλά αυτό δεν φαίνεται να υπάρχει στο σχέδιο.

Και σαν να μην έφταναν αυτά τα δώρα, το ίδιο το κράτος προσφέρεται στους φίλους του πρωθυπουργού στη Silicon Valley ως έτοιμος και εγγυημένος πελάτης. Οι δημόσιες υποδομές, τα δεδομένα των πολιτών, οι υπηρεσίες του gov.gr, όλα παρουσιάζονται στους επενδυτές ως εξασφαλισμένη ζήτηση, ως το κερασάκι πάνω στην τούρτα των κινήτρων. Σε κάθε άλλη χώρα αυτό θα λεγόταν δέσμευση του δημοσίου σε μονοπωλιακό προμηθευτή· εδώ λέγεται ψηφιακός μετασχηματισμός.

Το πρόβλημα δεν είναι οι μεγάλες εταιρείες. Το πρόβλημα είναι ότι ουδείς στην κυβέρνηση θέτει το ερώτημα ποιος ελέγχει την υποδομή που χτίζεται με το δικό μας ρεύμα, τις δικές μας φοροαπαλλαγές και τα δικά μας δεδομένα. Η Ευρώπη διαθέτει ένα μικρό κλάσμα της παγκόσμιας υπολογιστικής ισχύος για τεχνητή νοημοσύνη και η Ελλάδα, αντί να διεκδικήσει κομμάτι της παραγωγής, διεκδικεί τον ρόλο του φιλόξενου οικοπέδου: ένας χώρος, όχι μια χώρα.

Ο πρωθυπουργός επέλεξε το 2030, διακόσια χρόνια από την ίδρυση του κράτους, ως ορόσημο του σχεδίου του. Καλή επέτειος. Θα ήταν κρίμα να τη γιορτάσουμε ως νοικάρηδες στο ίδιο μας το σπίτι.

*Ο Παναγιώτης Κρανιδιώτης είναι Μηχανικός Πληροφορικής και Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης