Η πίσω αυλή του πληθωρισμού

Ας κατανοήσουμε ότι η τσέπη μας δεν είναι απλώς συνδεδεμένη με τον ιδρώτα μας, αλλά και με το μυαλό μας, την αντίληψή μας. Ναι: το πρόβλημα του πληθωρισμού, της ακρίβειας στα καύσιμα -και μετά στα υπόλοιπα αγαθά- είναι παγκόσμιο φαινόμενο.

Για πολλούς και διάφορους λόγους ο Τραμπ, ο Πούτιν, οι Κινέζοι, οι Αραβες, τα μεγάλα διεθνή ενεργειακά ολιγοπώλια, θέλουν πληθωρισμό: βολεύει, γεννά κέρδος, μέχρι φυσικά να εξαθλιώσει μάζες του πληθυσμού (οπότε και θα βλάψει μελλοντική ζήτηση), αλλά και μέχρι να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμα επίπεδα κόστη παραγωγής, διανομής. Και φυσικά η αντιμετώπισή του περιορίζεται σε εθνικό επίπεδο από μονεταριστικές ρήτρες και όρια δημοσιονομικού επιπέδου.

Η Ελλάδα όμως είναι 26η χώρα σε αγοραστική δύναμη στην Ε.Ε. (τελευταίοι δηλαδή) και είμαστε στην 4η-5η θέση αυτή τη στιγμή με τα ακριβότερα καύσιμα. Παράλληλα παραμένουμε στην 3η θέση με τους υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης (που αποτελούν το 62% της τελικής τιμής, ενώ ο μ.ό. στην Ευρώπη είναι 45%, τα στοιχεία είναι επίσημα). Την ίδια ώρα είμαστε πρωταθλητές στο δημοσιονομικό πλεόνασμα μεταξύ των 27. Και φυσικά έχουμε το πλέον ρυθμισμένο και βιώσιμο μακροπρόθεσμα χρέος – και το προπληρώνουμε σε καιρό πανάκριβου χρήματος.

Αφού όμως είμαστε υποτίθεται «όαση», δηλαδή σε κανονικότητα, σταθερότητα, αφού ισορροπούμε δημοσιονομικά, αναβαθμιζόμαστε από ξένους οίκους, αφού είμαστε «πρότυπο» ανάκαμψης στην ευρωπαϊκή και διεθνή οικονομία, γιατί άραγε μας χτυπάει αρκετά χειρότερα ο πληθωρισμός από τις υπόλοιπες οικονομίες; Μαζοχιστικές τάσεις έχουμε ή μήπως εθελοτυφλούμε τι έρχεται αν πέσει και άλλο το εισόδημα και τι πρέπει να συμβεί ώστε να μη διευρυνθούν οι ανισότητες και καθηλωθεί περαιτέρω ο βίος των πολλών;

Ως πότε κάποιοι τύποι της κυβέρνησης, και φερέφωνά τους, θα μας πουλάνε αυτή την αντίφαση μη παρέμβασης ως «φυσιολογική», αφού ευημερούμε και αντέχουμε; Λέτε οι υψηλές θέσεις στο Eurogroup να έκαναν την εξουσία μας να ξεχάσει ότι καταναλώνουμε μεν όλοι, αλλά οι πολλοί χρωστάνε και άρχισαν να αγκομαχούν; Μήπως ξέχασε η εξουσία ότι τα καράβια που κουβαλάνε τα καύσιμα, τα διυλιστήρια και τα πρατήρια δεν ανήκουν στον λαό; Ή μήπως έχουμε super markets γεωργικών συνεταιρισμών με εγχώρια προϊόντα;

Ας εξηγήσουμε στον κόσμο, έξω από ρητορική για ρήτρες και μη οριζόντιες παρεμβάσεις, έξω από σκιάχτρα για πιθανό εκτροχιασμό της οικονομίας, πώς συνδέονται τα Στενά του Ορμούζ με την τιμή της φέτας που παράγεται στην Ηπειρο και του λαδιού στην Καλαμάτα.

Επειδή συνδέονται φυσικά (υψηλό ενεργειακό κόστος, υψηλό κόστος πρώτων υλών και παραγωγής, περιθώρια κέρδους διανομής, άρα ακριβότερη λιανική τιμή στο ράφι) δεν είναι δουλειά της κυβέρνησης να βρει μέσα στην αλυσίδα αυτή τη «στεγανοποίηση» και να ρυθμίσει τη ροή της ακρίβειας; Ή δεν έχει ακούσει το επιτελείο των άριστων για τις αναλύσεις κόστους/οφέλους σε συσχετισμούς μείωσης ειδικών φόρων, εποπτείας και ρύθμισης εφοδιαστικής αλυσίδας;

Ούτε για τη δημιουργία κλιμακωτής μείωσης ειδικών φόρων που ανακυκλώνει καταναλωτικές ροές, χωρίς τελικά να μειώνει δημόσια έσοδα, ενώ παράλληλα ελαφρύνει -έστω οριακά- τη βίαιη επίθεση του πληθωρισμού και της κερδοσκοπίας ολιγοπωλίων σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας; Τι σταθερότητα είναι αυτή όταν δεν σταθεροποιεί τις απώλειες από τον ιδρώτα των πολλών; Μήπως «σταθερές» πρέπει να μείνουν τελικά οι διαφορές στις τσέπες του κόσμου που ψηφίζει;

● Οικονομολόγος