Η Γυάρος ή τα Γιούρα…

09:29 23/9/2026 - Πηγή: efsyn

Εναυσμα και κύριος λόγος για ένα τριήμερο, 18 με 21 Σεπτεμβρίου, στη Σύρο, ήταν η επίσκεψη, 20 Σεπτεμβρίου, στη Γυάρο, αλήστου μνήμης τόπο εξορίας/φυλακής μετεμφυλιακά, αλλά και επί χούντας. Συνδυάστηκε με συνέδριο, 18-20 Σεπτεμβρίου, στην Ερμούπολη, ανάλογου θέματος: «Εξορία, φυγή και εκτοπισμός στα νησιά του Αιγαίου». Υπέρτιτλος, απόσπασμα από τις «Ιστορίες» του Τάκιτου: «πλήρεις δ’ αι νήσοι φυγάδων» («plenae exulibus insulae»), περιγράφει ο Τάκιτος (εξαίρετος και λογοτέχνης!), γύρω στα χρόνια του Αυγούστου, μεταίχμιο δύο χρονολογιών.

Μην μπλέκουμε με πολλά ιστορικά… Κυκλάδες είν’ αυτές, συχνά σηκώνει κύμα και ξαφνικά. Η Γυάρος, ως καθωσπρέπει νησί εξορίας και βασάνων (κάποτε την αποκάλεσαν και «θανατονήσι»!), όχι μόνο νερό δεν έχει και από τη νότια πλευρά που την παραπλεύσαμε, μήτε κλαδί από δέντρο. Εναν προβλήτα έχει όλον κι όλον για μια επίσκεψη μνήμης είτε επιστημονικής έρευνας.

Τα μποφόρ είχαν αντίρρηση στην επίσκεψη. Αρα, την Κυριακή ανηφορίσαμε, με ταξί, οι δύο ανιψιές μου κι εγώ, στην Ανω Σύρο και τον Αγιο Γεώργιο των καθολικών: Σαν Τζόρτζιο και κατηφορίσαμε τα σκαλιά (του Μάρκου Βαμβακάρη…) κατευχαριστημένοι πλην… ημιλιπόθυμοι…

Μιας και το γύρισα… οικογενειακά, οι δύο ανιψιές μου είναι παιδιά του μεγάλου αδελφού μου, Γιώργου, που το μετεμφυλιακό καθεστώς τον… ευεργέτησε -καταδίκη κατόπιν ψευδομαρτυρίας, σύνηθες!- με τριετή φυλάκιση στη Γυάρο (τα Γιούρα τότε), εν συνεχεία… μετεκπαιδεύθηκε στη Μακρόνησο και, σαραντάρης πια, με τη χούντα… έκανε… διδακτορικό εις… αλίπεδον στρατοπέδου Λακκίου Λέρου.

Ενώ ο αμέσως νεότερος αδελφός μου Λεωνίδας (Λούης) ήταν της πρώτης φουρνιάς εξορίστων της χούντας στη Γυάρο, μετά τον εγκλεισμό τους στον φαληρικό Ιππόδρομο.

Το ταξίδι (μας), θεματικά μη περαιωθέν πλήρως, διοργάνωσε η Εταιρία Φίλων Χώρου Μνήμης Αντιδικτατορικής Αντίστασης στη Θεσσαλονίκη. Ενώ το συνέδριο για τα νησιά της εξορίας συνδιοργάνωσαν το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τράπεζας, το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Λίγα ακόμα, αύριο…

Keywords