Για μια «άχρηστη» φιλοσοφία
Αφετηρία για το παρόν υπήρξε δημοσίευμα της «Καθημερινής» με τίτλο «Η ΑΙ και η “εκδίκηση” των φιλοσόφων» (https://www.kathimerini.gr/life/technology/564321973/i-ai-kai-i-ekdikisi-ton-filosofon/) βασισμένο σε στοιχεία από το άρθρο «Γιατί μεγάλα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης προσλαμβάνουν τόσο πολλούς φιλοσόφους;» (https://www.economist.com/science-and-technology/2026/06/24/why-big-ai-labs-are-hiring-so-many-philosophers).
Στο σημείωμα της αγγλικής εφημερίδας το οποίο εισάγει στο άρθρο, κάτω από μια στερεότυπη εικόνα όπου ένας αρχαίος φιλόσοφος με αντίστοιχο χιτώνα διδάσκει σε αντίστοιχο ναό, αναφέρεται ότι «η τεχνολογία παρουσιάζει πολλά προβλήματα από αυτά που προτιμούν οι φιλόσοφοι».
Θα παραθέσω πολύ συνοπτικά κάποια σημεία από το άρθρο που αναπαράγονται και στο ελληνικό κείμενο: Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι απόφοιτοι φιλοσοφικών σχολών πλήττονται από ανεργία κάπως λιγότερο από αυτούς που σπούδασαν ειδικότητες συνδεδεμένες με προηγμένες τεχνολογίες. Κάτι που υποτίθεται δείχνει ότι οι «φιλόσοφοι» -τίτλος για τους απόφοιτους φιλοσοφικών σχολών- είναι για την τεχνολογία χρησιμότεροι από τους «κομπιουτεράδες».
Το συμπέρασμα που προκύπτει από αυτή την «εκδίκηση των φιλοσόφων» -ή πιο απλά από την προτίμηση των φοιτητών φιλοσοφίας έναντι των συναδέλφων τους των τεχνολογικών κλάδων- παρουσιάζεται ως αισιόδοξο. Σύμφωνα με αυτό, όσοι ελέγχουν τις προηγμένες τεχνολογίες, ανάμεσά τους και εταιρείες γίγαντες όπως η Google και άλλες αντίστοιχες, αναγνωρίζουν την ανάγκη να προσλάβουν φιλοσόφους που θα τους προφυλάξουν από επικίνδυνες κατευθύνσεις ή που, στην περίπτωση που οι παρεκτροπές αυτές είναι αναπότρεπτες, θα ελαχιστοποιήσουν τη ζημία.
Μήπως ωστόσο η αισιοδοξία αυτή, αν δεν είναι απλώς προπαγανδιστική, κάνει τους λογαριασμούς της χωρίς τον ξενοδόχο; Η επιφύλαξη μεγαλώνει αν προσέξουμε τη γενικολογία και την ασάφεια που σχετίζονται με τους οδηγητικούς φιλοσόφους.
Δεν θα καταφύγω σε επιστημολογικές λεπτολογίες. Σημειώνω απλώς ότι οι όροι αυτοί καλύπτουν φιλοσοφικές προσωπικότητες και σχολές αιώνων από τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα μέχρι τον Καντ ή όποιον άλλο, όταν δεν εμπλέκονται στην εσκεμμένη ή μη παρανόηση, πράγμα που συμβαίνει όταν εμφανίζεται σαν παραπλανητικό τέχνασμα προς μίμηση η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη.
Το «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» του Σωκράτη και το «απορείν» του Αριστοτέλη δεν είναι όμως σοφιστικά τεχνάσματα. Είναι η παραδειγματική χειρονομία μεγάλων στοχαστών που μέσα από τη δραματική αναγνώριση της άγνοιας ανοίγουν τον δρόμο για την κριτική γνώση της ψυχής, της κοινωνίας και του κόσμου, χαράζοντας ορίζοντες πέρα από το υποτιθέμενο «χρήσιμον», προσωπείο συχνά της απανθρωπίας, της βίας και της εκμετάλλευσης. Με άλλα λόγια, μια τέτοια φιλοσοφία εκκινεί ειλικρινά από την άγνοια και, για να σώσει τον εαυτό της και τον κόσμο, μια τέτοια φιλοσοφία δηλώνεται ως άχρηστη.
Δεν περιμένει βέβαια να βρει κανείς πολλούς τέτοιους στοχαστές, δημιουργούς και πολίτες στους θώκους των απανταχού ηγετών είτε στους καταλόγους προσλήψεων των γιγάντων της τεχνολογίας. Πιστεύω όμως ότι υπάρχουν δίπλα μας και αντιστέκονται και ότι αυτοί δίνουν και σήμερα νόημα στη ζωή μας.
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Νέες αποκαλύψεις για το «σπίτι του τρόμου» με τα 16 «σχεδόν άγρια» παιδιά: Η μητέρα είχε γεννήσει σιαμαία δίδυμα πριν από λίγα χρόνια
- Άργος: Εγκεφαλικά νεκρός ο νεαρός που πυροβόλησαν αστυνομικοί
- Νεκρός μέσα στο σπίτι του βρέθηκε 35χρονος στην Κόρινθο
- Η επίσημη ανακοίνωση του ΑΝΤ1 για τον Γιώργο Λιάγκα
- Ανελκυστήρες: Ολες οι αλλαγές που φέρνει η νέα τροπολογία στην απογραφή
- Σία Κοσιώνη: Με ασπρόμαυρο σύνολο στο κέντρο της Αθήνας
- Το λάθος που κάνουμε όλοι με τις πατάτες - Έτσι θα διατηρηθούν φρέσκες για πολύ περισσότερο
- Η Κομισιόν παραπέμπει την Ελλάδα για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς
- Πώς έγινε η αιματηρή καταδίωξη στο Άργος: Με σφαίρα στο κεφάλι ο 20χρονος
- Ριβάλντο για Μέσι: «Τι παίκτης»!
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις efsyn
- Aναστάτωση στο «Θριάσιο»: Ομάδα 100 ατόμων προπηλάκισε γιατρούς και τα έκανε «γυαλιά καρφιά»
- Reuters: Ο Χέγκσεθ ακύρωσε συνάντηση με τον Νετανιάχου – Θα συζητούσαν για τα F-35 στην Τουρκία
- Φρίκη στη Χίο: Χτύπησαν και εγκατέλειψαν σκυλίτσα – Τυφλώθηκε μετά από τη σύγκρουση
- Προειδοποίηση Αρναούτογλου για ραγδαία αλλαγή του καιρού – Ισχυρές μπόρες και στην Αττική
- Δημητριάδης: «Εχω καταθέσει δύο φορές στην Επιτροπή Θεσμών – Πόσες είναι αρκετές για την αντιπολίτευση;»
- ΕΛΑΣ για τη μη κλήση Ντίλιαν – Δημητριάδη στην Επιτροπή Θεσμών: «Επίδειξη αντιδημοκρατικής αλαζονείας»
- Χανιά: Βρέθηκε το ψαροντούφεκο του αγνοούμενου ψαρά – Συνεχίζονται οι έρευνες
- Θύμα απάτης από «λογιστές» έπεσε η μητέρα της δικηγόρου Εβίτας Βαρελά – Άνω των 40.000 ευρώ η λεία
- Το Τραγούδι της Ημέρας: Ωκεανός
- Για μια «άχρηστη» φιλοσοφία
- Τελευταία Νέα efsyn
- Για μια «άχρηστη» φιλοσοφία
- ΕΛΑΣ για τη μη κλήση Ντίλιαν – Δημητριάδη στην Επιτροπή Θεσμών: «Επίδειξη αντιδημοκρατικής αλαζονείας»
- Οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές ζητούν «ανακύκλωση» των δικαιωμάτων ρύπων
- Reuters: Ο Χέγκσεθ ακύρωσε συνάντηση με τον Νετανιάχου – Θα συζητούσαν για τα F-35 στην Τουρκία
- Φρίκη στη Χίο: Χτύπησαν και εγκατέλειψαν σκυλίτσα – Τυφλώθηκε μετά από τη σύγκρουση
- Προειδοποίηση Αρναούτογλου για ραγδαία αλλαγή του καιρού – Ισχυρές μπόρες και στην Αττική
- Ένα ελληνικό νησί, μία πόλη και μία κωμόπολη «ψάχνουν» Γερμανούς τουρίστες
- Δίκη Τεμπών: Τοποθετήθηκαν οι συνήγοροι έξι κατηγορουμένων – Αίτημα για προδικαστικό ερώτημα στο δικαστήριο της ΕΕ
- Χανιά: Βρέθηκε το ψαροντούφεκο του αγνοούμενου ψαρά – Συνεχίζονται οι έρευνες
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Πυροβολισμοί σε σχολείο στη Γερμανία – Αναφορές για τραυματίες
- ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ: Όχι πονηριές στα πνευματικά
- Θεσσαλονίκη: Θερινό σινεμά στο λιμάνι - Για μία βραδιά, δωρεάν για όλους
- «Ελλάδα 2004» η Νορβηγία
- UniCredit και Alpha Bank ενισχύουν τη συνεργασία τους σε περιφερειακές αγορές
- Ο Τζέι Ντι Βανς έφτιαξε στο σπίτι του ένα υπερσύγχρονο κοτέτσι, σε... βικτωριανό στιλ -Θα φροντίζει ο ίδιος τις κότες [εικόνες]
- Σπάνια εμφάνιση της Τίλντα Σουίντον με την κόρη της Όνορ: Δεν μοιάζουν καθόλου
- Τραμπ μαινόμενος κατά ΝΑΤΟ και Ισπανίας