Ελλάδα – Βουλγαρία σημειώσατε… Χ,2

Η δημόσια αντιπαράθεση κυβέρνησης, αντιπολίτευσης για την οικονομία περιλαμβάνει και την οικονομική σύγκριση Ελλάδας-Βουλγαρίας.

Πριν 2-3 χρόνια ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης ανέπτυξε, με τη βοήθεια του Economist, τη θεωρία της Ελλάδας που παίρνει το «χρυσό» στις οικονομικές επιδόσεις, στην ΕΕ-27.

Το αφήγημα δεν άντεξε στη δοκιμασία του χρόνου καθώς το 2025 μας έφτασε η Βουλγαρία στην τελευταία θέση στην ΕΕ-27,στο κατά κεφαλή ΑΕΠ, προσαρμοσμένο στην αγοραστική δύναμη. Είμαστε και οι δύο στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Υπάρχουν άλλοι οικονομικοί και κοινωνικοί δείκτες που μας τοποθετούν αρκετά επάνω από τη Βουλγαρία. Συνολικά όμως έχουμε τις χειρότερες επιδόσεις με βάση διάφορα κριτήρια, μαζί με Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία.

Η κατρακύλα μας στην ευρωπαϊκή οικονομική κατάταξη είναι διαχρονική.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέτυχε την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, για να γίνουμε το 10ο μέλος του «κλαμπ των προνομιούχων.»

Ο Ανδρέας Παπανδρέου μας ήθελε πρωταγωνιστές στην Ευρώπη του Νότου με Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία.

Ακόμη και όταν είχε γίνει φανερή η οικονομική μας υποβάθμιση οι πολιτικοί ηγέτες πρόβαλαν μια εικόνα της ελληνικής οικονομίας στα μέτρα των πολιτικών τους αναγκών.

Ο Κώστας Καραμανλής ήθελε την οικονομία θωρακισμένη σε μια ασταθή Ευρώπη, λίγο πριν τη χρεωκοπία που έφερε τα μνημόνια. Ο Γιώργος Παπανδρέου μας έβλεπε, δυνητικά, σαν Δανία του Νότου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προβάλει έναν οικονομικό πρωταθλητισμό που όμως μας φέρνει στις τελευταίες θέσεις.

Ας επιχειρήσουμε λοιπόν τη σύγκριση με την τελευταία μαζί με εμάς Βουλγαρία μήπως καταλάβουμε που βρισκόμαστε και που πηγαίνουμε.

Τα συν και τα πλην

Στο κατά κεφαλή ΑΕΠ, προσαρμοσμένο στην αγοραστική δύναμη, ισοβαθμούμε όπως είδαμε, στην τελευταία θέση της ΕΕ-27.
Αγκαλιασμένοι είμαστε και στο ρεκόρ περιφερειακής υπανάπτυξης. Από τις 13 ελληνικές περιφέρειες οι 5 (Ήπειρος, Δ. Μακεδονία, Α. Μακεδονία – Θράκη, Β. Αιγαίο, Δ. Ελλάδα) είναι στις 11 φτωχότερες, επί συνόλου 244,της ΕΕ-27,με κατά κεφαλή ΑΕΠ κάτω από το 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν 3 από τις 6 βουλγάρικες περιφέρειες.

Η Βουλγαρία είναι καλύτερη από την Ελλάδα στο κόστος στέγασης σαν ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, σε διάφορες κατηγορίες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, έχει πολύ χαμηλότερο ποσοστό απλήρωτων λογαριασμών των νοικοκυριών.

Από την άλλη, όσο δύσκολο και να φαίνεται, η Βουλγαρία έχει χειρότερη δημογραφική δυναμική από εμάς. Επίσης το δημοσιονομικό έλλειμμα της Βουλγαρίας είναι υπερβολικά υψηλό, της τάξης του 7% του ΑΕΠ,
ενώ η Ελλάδα έχει δημοσιονομικό πλεόνασμα.

Ούτως ή άλλως πρόκειται για μια σύγκριση οικονομικών ουραγών που φέρνει σε δύσκολη θέση το Μαξίμου με τα «χρυσά» στην οικονομία και τις κατά κανόνα ανύπαρκτες επιτυχίες.

Στρατηγικό πλεονέκτημα

Το χειρότερο για την Ελλάδα είναι πως η Βουλγαρία έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα στην οικονομία έναντι της Ελλάδας.

Πρώτον, ανεβαίνει στη σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27 πολύ πιο γρήγορα από εμάς.

Το 2015 το ελληνικό κατά κεφαλή ΑΕΠ ήταν στο 69% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και της Βουλγαρίας στο 49%.Τεράστια απόσταση υπέρ μας ακόμη και τη χρονιά της μεγάλης κρίσης που κρίθηκε η παραμονή μας στην ευρωζώνη.
Το 2019, πρώτη χρονιά μετά το μνημόνιο, είχαμε υποχωρήσει στο 66% του ευρωπαϊκού μέσου όρου ενώ η Βουλγαρία είχε ανέβει στο 55%. Το 2025 είμασταν μαζί στο κατά κεφαλή ΑΕΠ στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Η διαφορά είναι ότι η Βουλγαρία μας έφτασε από τα χαμηλά ενώ εμείς πέσαμε από τα υψηλά αν σκεφτούμε ότι πριν τη χρεωκοπία και τα μνημόνια είμασταν γύρω στο 94% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Η καλύτερη συγκριτική πορεία της Βουλγαρίας δημιουργεί καλύτερη ψυχολογία και προοπτική.

Δεύτερον, το ελληνικό δημόσιο χρέος ήταν στο ξεκίνημα του 2026 λίγο πάνω από το 140% του ΑΕΠ, μειωμένο σε σχέση με τα προηγούμενα ρεκόρ αλλά πολύ μεγαλύτερο από το 2008-2009 και ακόμη το μεγαλύτερο στην ΕΕ-27.

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει γιατί η Ιταλία με χρέος 138,9% του ΑΕΠ θα μας περάσει τους επόμενους μήνες. Ομως το χρέος της Βουλγαρίας είναι μόλις στο 28,5% του ΑΕΠ, αναλογικά στο ένα πέμπτο του ελληνικού. Αυτό σημαίνει ότι η Βουλγαρία κουβαλάει μικρότερα βάρη στον οικονομικό μαραθώνιο και πως έχει μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια για να στηρίξει την οικονομία της.

Τρίτον, η Βουλγαρία άφησε πίσω της την εποχή Μπορίσοφ ύστερα από μία πενταετία συνεχών εκλογικών αναμετρήσεων και βραχύβιων κυβερνήσεων.

Το σύστημα Μπορίσοφ-με κοινά χαρακτηριστικά με το σύστημα Μητσοτάκη-ξεπεράστηκε μέσα από μια σύνθετη πολιτική διαδικασία που δεν κόστισε στην οικονομία. Απόδειξη ότι η οικονομία της Βουλγαρίας μας έφτασε και σταμάτησε να είναι μόνη τελευταία στην ΕΕ-27,το 2025,ενώ η πολιτική μετάβαση ήταν σε πλήρη εξέλιξη.

Η Ελλάδα έχει μπροστά της την αναγκαία μετάβαση στη μετά-Μητσοτάκη εποχή και το όποιο οικονομικό κόστος συνδέεται με την αντίδραση του συστήματος.