Οι δυο γύροι του Τσίπρα

Δεν έχουν βέβαια τοποθετηθεί μέχρι αυτήν την ώρα όλοι οι «παίκτες» στο τραπέζι: το κόμμα Σαμαρά για παράδειγμα «κινείται» μόνο ως σενάριο, αφού ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει ακόμη κάνει επισήμως ανακοινώσεις. Το μόνο σίγουρο στα γκάλοπ είναι ότι η Νέα Δημοκρατία είναι πρώτο κόμμα και με σημαντική διαφορά από το δεύτερο, η ΕΛΑΣ παραμένει στη δεύτερη θέση αλλά χωρίς να κόβει πολλά «εισιτήρια» και το ΠΑΣΟΚ παλεύει να ξεκολλήσει από την τρίτη θέση, έχοντας πια καθιερώσει το διμέτωπο αγώνα εναντίον Μητσοτάκη και Τσίπρα.

Η προγραμματική παρέλαση των κομμάτων με φόντο τη ΔΕΘ δεν είναι σίγουρο επίσης ότι είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για να τα φέρουν πιο κοντά στους στόχους τους-ούτε ότι θα τα σώσει από τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις τους, σε μια στιγμή που οι πολίτες απαιτούν κάτι περισσότερο από επιδόματα για να αντέξουν στη σύγκρουση με τη σκληρή πραγματικότητα, αύριο και μεθαύριο.

Τα κόμματα σε κάτι που συμφωνούν είναι ότι λόγω των διεθνών εξελίξεων και των συνεχών ανακατατάξεων στη γύρω περιοχή έρχεται ένας δύσκολος χειμώνας κι ότι οι επιδόσεις τους στον αγώνα αντοχής μέχρι τις εκλογές είναι κάτω από τον πήχη που περιγράφουν. Τα διάφορα εκλογικά κοινά, στα οποία απευθύνονται, είναι δύσπιστα, απαιτητικά και έτοιμα να αμφισβητήσουν στο επόμενο λεπτό την κάθε προγραμματική πρόταση, κάνοντας τη «δική» τους κοστολόγηση για τις προτεραιότητες που τους ενδιαφέρουν περισσότερο. Ούτε η κυβερνητική παράταξη, ούτε κάποιο κόμμα της αντιπολίτευσης πείθει ότι μπορεί να «τρυπήσει» με φόρα το ταβάνι των δημοσκοπικών ποσοστών του σε άμεσο χρόνο.

Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε, όπως είπε χθες ο ίδιος, όχι για να κατοχυρώσει κάποιο ποσοστό, αλλά γιατί δεν υπήρχε προοπτική νίκης απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη τα τελευταία τρία χρόνια. Αν υπήρχε –πρόσθεσε- θα έγραφε ένα δεύτερο βιβλίο. Δηλαδή θα έμενε στα αυγά του, δεν θα σκεφτόταν να επιστρέψει στην πολιτική σκηνή για να χάσει και την επόμενη από το 2023 εκλογική αναμέτρηση. Επέστρεψε λοιπόν και πράγματι, αμέσως μετά από την ίδρυση του νέου κόμματος, κατάφερε να εκτοπίσει δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ στην τρίτη θέση, αλλά χωρίς να γράφει προοπτική νίκης, περιορίζοντας τη ψαλίδα με τη Νέα Δημοκρατία σε μονοψήφια νούμερα. Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει βέβαια τη συνέχεια, αλλά αυτό ισχύει για όλα τα κόμματα. Και γι’ αυτό αρχίζει να προσανατολίζεται και να περιγράφει την στρατηγική των δύο εκλογικών αναμετρήσεων, ώστε να μην απογοητεύσει από την αφετηρία της ΔΕΘ τα κοινά του.

Η λογική που υποστηρίζει επί της ουσίας λέει «αν δεν κερδίσουμε στον πρώτο γύρο, ε, υπάρχει και ο δεύτερος». Και που ποντάρει; Πρώτον ότι θα έχει κατοχυρώσει τη δεύτερη θέση (ασχέτως ότι προβάλλει την προοπτική της πρωτιάς) και δεύτερον ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου θα έχει γυρίσει υπέρ του τις δυνάμεις του τρίτου, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ.

Αν όμως η μεταξύ τους διαφορά δεν ξεχωρίζει το νικητή από τον ηττημένο της παρτίδας, πως το κόμμα του θα φτάσει στο δεύτερο γύρο; Με εμφανώς μεγαλύτερα κέρδη ή με μεγαλύτερες απώλειες και τελικά υπέρ του πρώτου; Είναι προφανές ότι ο πρώην πρωθυπουργός ποντάρει στο 70% που θέλει, όπως σημείωσε, πολιτική αλλαγή και στο ότι «δεν είναι χθεσινός». Έχει δηλαδή διατελέσει πρωθυπουργός, έχει περάσει τα πρώτα τεστ και έχει αφήσει κυβερνητικό αποτύπωμα, το οποίο κατά δήλωσή του συμπεριλαμβάνει λάθη και περιθώρια αυτοκριτικής. Το ότι δεν είναι «χθεσινός», είναι και η εγγύηση που αναζητούν οι πολίτες; Και σε ποιους κυρίως απευθύνεται;

Από μια πρώτη ανάγνωση της χθεσινής παρουσίας του στη ΔΕΘ δίνει την αίσθηση ότι επιδιώκει να απευθυνθεί σε ευρύτερα κοινά, να πείσει ότι δεν υπάρχει άλλος ισχυρός αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη κι ότι η σχέση του με το ΠΑΣΟΚ είναι απλώς ανταγωνιστική- κάνει δηλαδή άνοιγμα στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, όχι όμως απαραίτητα και στα πιστά κοινά του.

Για παράδειγμα δεν είπε …λέξη για τους συνταξιούχους, αποφεύγοντας για δεύτερη φορά τη δέσμευση για την επιστροφή της 13ης σύνταξης. Εκείνο που προσπάθησε να εξηγήσει είναι ότι στο σημερινό πρόγραμμα επιλέχθηκε διαφορετική κατανομή του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, με μία από τις παρεμβάσεις να αφορά την κατάργηση της συμμετοχής στα φάρμακα. Και συνέδεσε την επιλογή αυτή με τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν τώρα σε σχέση με το 2019. «Σήμερα η προτεραιοποίηση αναγκών που αφορά ενεργά μέλη της κοινωνίας –τα παιδιά και τα εγγόνια των συνταξιούχων– είναι μια πολύ πιο αριστερή πολιτική», υποστήριξε συγκεκριμένα ο κ. Τσίπρας επιθυμώντας να επιχειρηματολογήσει όσον αφορά στην προτεραιοποίηση της ΕΛΑΣ.

Τι ακριβώς συμβαίνει; Από τα πρώτα ποιοτικά στοιχεία των γκάλοπ φαίνεται ότι το ΠΑΣΟΚ διατηρεί τις «γέφυρες» με το εκλογικό σώμα των συνταξιούχων, το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ επί Τσίπρα έκοψε με το νόμο Κατρούγκαλου. Έτσι ο κ. Τσίπρας στρέφεται πιο αποφασιστικά προς τις νέες γενιές, στα παιδιά και τα εγγόνια, επενδύοντας να χτίσει τις δικές του γέφυρες εμπιστοσύνης.

Το ΠΑΣΟΚ από την άλλη πλευρά καταγράφει «ζητήματα» στις νεότερες γενιές και ευελπιστεί ότι με τη στεγαστική πολιτική και με τις προτάσεις του για τα κόκκινα δάνεια θα προσεγγίσει με καλύτερα αποτελέσματα τα «δυναμικά κοινά». Αυτή η εικόνα, των δύο διαφορετικών προτεραιοτήτων δείχνει πάντως και κάτι άλλο: ότι κανένα από τα δύο κόμματα δεν έχει στο τσεπάκι του σταθερές προσβάσεις στα διάφορα κοινά και σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες.

Και το στοίχημα του κ. Τσίπρα ειδικά, είναι πως θα προσεγγίσει το χώρο του Κέντρου, τους ψηφοφόρους που διεκδικεί και το ΠΑΣΟΚ στην αναμέτρηση της ΝΔ από το 2023, τότε που παραμέρισε ο πρώην πρωθυπουργός. Ο κ. Τσίπρας προηγείται σαφώς του κ. Ανδρουλάκη στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός, αλλά το ΠΑΣΟΚ διαθέτει μια ομάδα που συμβάλλει στην ενίσχυση της εικόνας του όταν αξιοποιείται στο κάδρο.

Ο κ. Τσίπρας δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα προχωρήσει με τα νέα στελέχη ή αν στο κάδρο της ΕΛΑΣ μπουν τελικά και οι «παλιοί» (και ποιοι …) από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Συνεχίζει απλώς να επαναλαμβάνει τους όρους της συμμετοχής τους, περιγράφοντας με …δημιουργική ασάφεια τις κινήσεις του προς τις εκλογές και τους δύο γύρους…