Υπογράψτε υπεύθυνα ότι δεν είστε απατεώνας

Την ίδια εβδομάδα που η αστυνομία αποκάλυπτε ένα δίκτυο περίπου 433 επιχειρήσεων με περισσότερους από 100 «αχυρανθρώπους», ο φερόμενος εγκέφαλος του οποίου εμφανιζόταν στα χαρτιά ως μάγειρας και το 2022 είχε πάρει επίδομα ανεργίας, νόμιμοι επιχειρηματίες που δεν έκρυψαν τίποτα πληρώνουν πρόστιμα τουλάχιστον 5.000 ευρώ. Ο λόγος; Δεν δήλωσαν στο κράτος κάτι που ήδη γνωρίζει.

Ο ν. 4557/2018 ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή οδηγία για την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος. Ο νόμος υποχρεώνει κάθε εταιρεία να δηλώνει ποιοι την ελέγχουν στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων. Οι απατεώνες θα συμπληρώσουν ως πραγματικούς δικαιούχους τους «αχυρανθρώπους» και οι έντιμοι κινδυνεύουν από μια τυπική αβλεψία.

Ενα παράδειγμα. Ιδρύεται μια ετερόρρυθμη εταιρεία. Από την πρώτη στιγμή, στην πλατφόρμα ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΓΕΜΗ, που είναι ανοικτή στο κοινό, εμφανίζονται όλοι οι εταίροι, τα ποσοστά τους και οι διαχειριστές. Αν, όμως, ο διαχειριστής δεν περάσει τα ίδια ακριβώς στοιχεία και στο Μητρώο μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία, το πρόστιμο ξεκινά από 5.000 ευρώ. Και τώρα που το άρθρο 20 ξαναγράφεται, τα πρόστιμα μένουν ως έχουν. Εχουν επίγνωση οι βουλευτές τι ψηφίζουν;

Ο νόμος δεν σταματά εκεί. Υποχρεώνει εμάς, τους εξωτερικούς λογιστές, να λειτουργούμε ως ελεγκτικός μηχανισμός του κράτους, όχι για τα φορολογικά, που είναι η δουλειά μας, αλλά για το ξέπλυμα χρήματος και το λαθρεμπόριο. Δεν έχουμε ούτε τις γνώσεις, ούτε τα εργαλεία, ούτε σαφείς οδηγίες. Αγοράζουμε με δικά μας έξοδα λογισμικό που αντλεί τα στοιχεία των πελατών μας από το TAXIS, το ΓΕΜΗ και το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων και τα ελέγχει σε λίστες πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων. Πληρώνουμε, δηλαδή, για να μαζέψουμε δεδομένα που το κράτος ήδη έχει. Γιατί δεν τα διασταυρώνει η ΑΑΔΕ;

Ο νόμος μιλά για προσέγγιση βάσει κινδύνου. Στην πράξη, ακόμη και για το ψιλικατζίδικο της γειτονιάς απαιτούνται ταυτοποίηση, αξιολόγηση κινδύνου και φάκελος. Και δεν κρινόμαστε για το αν οι πελάτες μας παρανόμησαν, αλλά για το αν, κατά την κρίση του ελεγκτή, λειτουργούμε έτσι ώστε να μπορούμε να το καταλάβουμε αν και εφόσον παρανομήσουν. Με υπέρογκα πρόστιμα αν η κρίση του είναι αρνητική.

Για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις: ο λογιστής που βοηθά εν γνώσει του μια εγκληματική οργάνωση, όπως ερευνάται για το Χωριάτικο, πρέπει να λογοδοτήσει, και γι’ αυτό υπάρχει ο ποινικός νόμος. Είναι επίσης υπόλογος αν, τηρώντας πλημμελώς τα λογιστικά του καθήκοντα, βοηθά έστω και ακούσια παράνομες δραστηριότητες. Ντετέκτιβ των πελατών του, όμως, δεν μπορεί να είναι.

Το πιο ενδιαφέρον; Η Αρχή που ελέγχει τους λογιστές για τη δέουσα επιμέλεια είναι η ΑΑΔΕ. Η ίδια ΑΑΔΕ που οφείλει να εξηγήσει γιατί μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής αποκαλύπτονται από την αστυνομία και όχι από τους δικούς της ελέγχους. Η ίδια ΑΑΔΕ της οποίας ο διοικητής ζήτησε εγγράφως από την αστυνομία να διαπιστωθεί αν εμπλέκονται υπάλληλοί της στην υπόθεση Χωριάτικο.

Η λύση δεν είναι δύσκολη: αυτόματη μεταφορά των στοιχείων του ΓΕΜΗ στο Μητρώο, κανένα πρόστιμο όταν η πληροφορία είναι ήδη δημόσια, πραγματικά αναλογικές και λειτουργικές υποχρεώσεις για τις μικρές επιχειρήσεις. Ας κυνηγήσει το κράτος τους απατεώνες με τα δεδομένα που έχει. Η υποβολή ήδη γνωστών στοιχείων σε κάθε λογής πλατφόρμες δεν βοηθά πουθενά.

Ο Αγαμέμνων Σταυρόπουλος είναι λογιστής