Υπάρχουν «μπαχαλάκηδες»;

Εντυπωσιακή πράγματι υπήρξε η προσπάθεια του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη να αφαιρέσει οποιοδήποτε ιδεολογικό στοιχείο από τις ταραχές που συγκλόνισαν πρόσφατα τη Γαλλία. Οπως είπε αναλύοντας γιατί στην Ελλάδα δεν πρόκειται να υπάρξουν ανάλογα φαινόμενα: «Στην Ελλάδα δεν είμαστε στο σημείο να στρέφεται ένας πολίτης εναντίον ενός άλλου ή εναντίον της περιουσίας του, δεν θα φτάσουμε εκεί που είναι τώρα η Γαλλία και δεν πρόκειται να φτάσουμε εκεί.

Πρώτον γιατί έχουμε πικρή εμπειρία από το παρελθόν, δεύτερον γιατί συνεχίζουμε να ακούμε τις ανησυχίες των πολιτών, των φοιτητών, των μαθητών. Ναι, χρειάζεται να δώσουμε περισσότερα, αλλά είμαστε μια κυβέρνηση που έχει κάνει αρκετά και με βάση τις αντοχές της χώρας κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε». Συνεχίζοντας, τόνισε πως «όταν στην Ελλάδα ήρθαν στην εξουσία οι φίλοι των μπαχαλάκηδων, δεν έλυσαν τίποτα. Δεν θα φτάσουμε εκεί, όσο κι αν κάποιοι στην αντιπολίτευση επενδύουν στο μπάχαλο. Πρέπει να απομονώσουμε τις ακραίες φωνές που επενδύουν στο χάος και στο μπάχαλο».

Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την κυβερνητική ανάλυση, τα γεγονότα στη Γαλλία οφείλονται αφενός στο ότι οι ιθύνοντες δεν άκουγαν τις ανησυχίες των πολιτών, αφετέρου στην ενεργοποίηση των «μπαχαλάκηδων».

Ομως πόσο χρήσιμη είναι η έννοια «μπαχαλάκηδες», πόσο βοηθά στην κατανόηση σύνθετων και βίαιων πολιτικών φαινομένων όπως οι πρόσφατες ταραχές στη Γαλλία; Ελάχιστα, κατά τη γνώμη μου. Πρόκειται για έναν όρο που επιτρέπει στο πολιτικό κατεστημένο την αποϊδεολογικοποίηση της πολιτικής συζήτησης και τη μετατροπή των πολιτικών υποκειμένων που πρωτοστατούν σε ταραχές, σε ανορθολογικά άτομα που χρήζουν ψυχιατρικής περίθαλψης («μπαχαλάκηδες»). Οσο ταχύτερα εξαφανιστεί αυτός ο όρος από την πολιτική ανάλυση τόσο το καλύτερο.

Δεν υπάρχουν λοιπόν «μπαχαλάκηδες»; Στην πραγματικότητα αυτό που υπάρχει είναι ομάδες και άτομα με επεξεργασμένη ατζέντα που ανήκουν στον ακροαριστερό χώρο και τα οποία δρουν σύμφωνα με τις αξίες, τις πολιτικές πρακτικές και τη μεθοδολογία του χώρου. Δρουν λοιπόν ορθολογικά με βάση τις δικές τους αξίες.

Οπως άλλωστε επιβεβαίωσε ο γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί, ο οποίος αναφέρθηκε σε εμπιστευτικές εκθέσεις, σύμφωνα με τις οποίες στις ταραχές πρωτοστατούσαν κινήματα της Ακρας Αριστεράς, στην ατζέντα των οποίων ήταν να παρεμποδιστούν οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου. Ούτε είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική η παρατήρηση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι υπάρχουν «ακραίες φωνές» που «επενδύουν στο χάος και το μπάχαλο».

Ομως το «χάος» και το «μπάχαλο» δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ορισμένα από τα μέσα που χρησιμοποιούν αυτές οι ομάδες προκειμένου να υπονομεύσουν την τάξη και την ασφάλεια των πολιτών που είναι οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και ενός οικονομικού συστήματος βασισμένου στην ιδιοκτησία. Πάντως για τους περισσότερους αναλυτές οι μεγάλοι κερδισμένοι των επεισοδίων είναι ο Μελανσόν και η Λε Πεν, οι οποίοι, σύμφωνα με τον τίτλο ενός άρθρου, «θα πρέπει να τρίβουν τα χέρια τους».

Ομως υπάρχουν και εκείνοι που πιστεύουν ότι αυτές οι ταραχές θα ωφελήσουν τον Μακρόν. Με τη Λε Πεν πολύ μπροστά στις δημοσκοπήσεις, αυτές οι ασύλληπτες καταστροφές που βίωσε η κοινωνία και το κλίμα φόβου που δημιουργήθηκε ίσως να ευνοήσουν τον υποψήφιο του κόμματος του Μακρόν να κερδίσει έναντι του Μελανσόν την πρόσβαση στον δεύτερο γύρο, όπου όλα είναι πιθανά. Στον πρώτο γύρο θα χρησιμοποιήσει τον φόβο έναντι της Ακρας Αριστεράς και στον δεύτερο γύρο τον φόβο έναντι της Ακρας Δεξιάς.

Ο Τάκης Μίχας είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας