«Υγειονομική ζώνη»

Οι εκλογές στο Βερολίνο σκόρπισαν ενθουσιασμό στους αριστερούς της χώρας μας, αυτές όμως στο Μεκλεμβούργο αρκούν για να προσγειωθούμε όλοι. Δεν τελειώσαμε με το AfD. Τουναντίον. Πριν όμως φτάσουμε στη σημερινή ραγδαία άνοδο της Ακροδεξιάς των φιλοναζί στη Γερμανία, υπήρξαν κάποιες μετατοπίσεις που την προετοίμαζαν. Οταν το 1999 στην Αυστρία σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας Κεντροδεξιάς – Ακροδεξιάς του Γκερκ Χάιντερ, η ΕΕ αντέδρασε ακαριαία και επέβαλε οικονομικές και πολιτικές ποινές στη χώρα.

Το 2002 στις γαλλικές προεδρικές εκλογές όλο το κομματικό σύστημα συσπειρώθηκε κατά του Λε Πεν. Τότε λειτούργησε με άψογο τρόπο η περίφημη «υγειονομική ζώνη» αποκλεισμού των ακροδεξιών από την κυβέρνηση. Οχι όμως παντού. Εναν χρόνο πριν, το 2001, όταν ο Μπερλουσκόνι έβαλε στην κυβέρνησή του τους σχεδόν νεοφασίστες της Εθνικής Συμμαχίας του Τζιανφράνκο Φίνι, τον οποίο έχρισε αντιπρόεδρο και υπουργό Εξωτερικών του, ελάχιστες αντιδράσεις υπήρξαν.

Το 2001 επίσης στη Δανία οι φιλελεύθεροι – συντηρητικοί σχημάτισαν κυβέρνηση με την υποστήριξη του ακροδεξιού Λαϊκού Κόμματος της Δανίας και κυβέρνησαν μέχρι το 2011. Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2010 η «υγειονομική ζώνη» διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη. Στην Αυστρία το 2017 η Ιστορία επαναλήφθηκε χωρίς πλέον η ΕΕ να αντιδράσει. Στην Ιταλία και στη Σουηδία το 2022, στη Φινλανδία το 2023, στην Ολλανδία και την Κροατία το 2024 εντυπωσιάζει ο αβασάνιστος τρόπος με τον οποίο η Κεντροδεξιά δέχθηκε τη συνεργασία με την Ακροδεξιά.

Η διεύρυνση των ανισοτήτων και η αυξανόμενη μετανάστευση είναι οι λόγοι που επικαλούνται οι περισσότεροι αναλυτές για την άνοδο της Ακροδεξιάς. Είναι αλήθεια, αλλά δεν φτάνει αυτό για να εξηγηθεί αυτή η άνοδος. Ο κύριος λόγος είναι πως τα λεγόμενα συστημικά κόμματα της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς κυβέρνησαν είτε χωριστά είτε συνασπισμένα μεταξύ τους, υποχωρώντας απέναντι στην πίεση της οικονομίας προς την πολιτική, των χρηματοπιστωτικών αγορών έναντι του κράτους πρόνοιας. Ταυτοχρόνως τα κόμματα των δύο πόλων διολίσθησαν στην αντιμεταναστευτική ατζέντα για να αποτρέψουν τη διαρροή ψήφων προς την Ακροδεξιά. Αντί όμως έτσι να συγκρατήσουν ψηφοφόρους, τους έστειλαν πιο γρήγορα στην Ακροδεξιά.

Τι να γίνει όμως σήμερα; Καλό είναι οι δύο πόλοι να ξαναγίνουν δύο πόλοι με διαφορετικές αφηγήσεις για τη διακυβέρνηση των κοινωνιών. Οταν όμως, εξαιτίας και των αδυναμιών τους, η Ακροδεξιά προβάλλει ως κυβερνητική εναλλακτική πρόταση, τι πρέπει να κάνουν αυτοί; Το δίλημμα αυτό ίσως προκύψει στη Γερμανία, αν το AfD βγει πρώτο. Ε, τότε καλό είναι να επιστρέψουμε στην πολιτική της «υγειονομικής ζώνης». Οπως έγινε στην Αυστρία το 2025. Εκεί πλέον μετά τα παθήματα του 1999 και του 2017 οι δύο πόλοι και οι Φιλελεύθεροι του κόμματος NEOS συνεργάστηκαν για να αποκλείσουν τους ακροδεξιούς του Κόμματος της Ελευθερίας. Για να μη φτάσουμε όμως στο σημείο η μόνη λύση για να αποτραπεί η άνοδος των νεοναζί και της υπόλοιπης Ακροδεξιάς στην εξουσία να είναι η «υγειονομική ζώνη», πρέπει ξανά να έχουμε δύο μεγάλες αφηγήσεις για τη διακυβέρνηση της Ευρώπης και όχι μόνο μία, και αυτή νεοφιλελεύθερη. Η αναγέννηση με νέο περιεχόμενο και μορφή του πόλου τής πέραν του Κέντρου Αριστεράς είναι εκ των ων ουκ άνευ. Το Βερολίνο δεν φτάνει.