«Βουλώστε το!»

Το μυθιστόρημα «The Golden Cocoon» της αμερικανίδας συγγραφέως Ruth Cross περιγράφει μια ιστορία κοινωνικής ανόδου. Ακολουθεί ένα κορίτσι που ξεκίνησε από τα βαμβακοχώραφα του Τέξας και έφτασε τελικά στην εύπορη κοινωνία του αμερικανικού Νότου και τελικά στη Νέα Υόρκη.

Κάποια στιγμή, ένας ήρωας του βιβλίου λέει περιπαικτικά «τελικά μπορείς να βγάλεις το κορίτσι από την επαρχία, αλλά δεν μπορείς να βγάλεις την επαρχία από το κορίτσι». Νομίζω ότι έρχεται στο μυαλό κάποιου που διαβάζει το δελτίο Τύπου του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα.

Συγκεκριμένα, απευθύνεται στον Πρωθυπουργό με τη φράση «βουλώστε το!», περιγράφοντας πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης «ως επικεφαλής της πιο διεφθαρμένης κυβέρνησης στη μεταπολίτευση προσπαθεί να εμφανίσει τον αντίπαλό του καθ’ εικόνα και ομοίωση της διαφθοράς του».

Και αν η αντιθεσμικού ύφους προσταγή «βουλώστε το» θυμίζει ήθος εποχών ΣΥΡΙΖΑ, το γραμματικά κακοποιημένο «καθ’ εικόνα», ίσως αποτελεί πιστή αναβίωση. Εκείνων των εποχών που εκδίδονταν δελτία Τύπου για την αθλητική άμιλλα που αναγραφόταν ως «άμυλα» ή όταν έλεγαν ότι «ο ελληνικός λαός θα θρέψει τους καρπούς». Ολα αυτά βέβαια αποτελούν χαριτωμένα λάθη και πάντα θα συμβαίνουν, ακόμα και λόγω ταχύτητας. Μικρή σημασία έχει.

Εκείνο το «βουλώστε το» όμως, το οποίο δεν ειπώθηκε λόγω ταχύτητας, ούτε ήταν τυχαίο lapsus linguae, υπογραμμίζει κάτι σημαντικό. Την ένδεια ίσως τελικά περιεχομένου, του πολυσυζητημένου rebranding.

Ο Αλέξης Τσίπρας δημιούργησε ένα νέο πολιτικό σχηματισμό, αντιμετωπίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ ως κάτι φθαρμένο, ως ένα κόμμα – προϊόν της κρίσης, που ολοκλήρωσε τον ιστορικό του ρόλο με την επιστροφή στην κανονικότητα.

Οι λεκτικές ακρότητες της εποχής των μνημονίων, οι υβριστικές εκτροπές, οι χυδαιολογίες, το αγοραίο ύφος, που υποτίθεται ότι απέρρεαν από την ένταση των γεγονότων, όπως φαίνεται, επανέρχονται στη νέα εποχή, από το νέο κόμμα, θέτοντας σε αμφισβήτηση τη διαφημισμένη ανανέωση. Ηδη τα μισά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ έχουν μετακομίσει στην ΕΛΑΣ, τα υπόλοιπα βρίσκονται υπό παραίτηση, με το ένα πόδι στο νέο κόμμα.

Πολλοί ήταν εκείνοι που μίλησαν για τη δεύτερη ευκαιρία που ίσως πρέπει να δοθεί σε έναν πολιτικό που τότε ήταν άπειρος, μικρός σε ηλικία – ακόμα κι αν αυτό τότε προτασσόταν ως συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων του – και ο οποίος σε κάθε περίπτωση κυβέρνησε στην περιορισμένων δυνατοτήτων περίοδο της οικονομικής κρίσης. Το πρόβλημα όμως που φαίνεται ότι υπάρχει είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να πολιτεύεται με όρους κρίσης. Εκείνο το «βουλώστε το» ανακαλεί στη μνήμη τις λεκτικές ακρότητες, τους θεσμικούς ακροβατισμούς, τον μόνιμα καταγγελτικό λόγο, τις υβριστικές εκτροπές που δικαιολογούνταν πάντα υπό τον μανδύα της λαϊκής αγανάκτησης.

Ως γνωστόν, στην περίοδο της κρίσης, στον τραμπουκισμό, αποδίδονταν χαρακτηριστικά επαναστατικότητας, η επιθετικότητα προβαλλόταν ως δίκαιη οργή και η δολοφονία χαρακτήρα ως απόδειξη γενναιότητας. Οξυνση, εχθροπάθεια, πόλωση αποτέλεσαν τη συγκολλητική ουσία ενός ακροατηρίου που το ένωνε περισσότερο η αποστροφή προς τον αντίπαλο, παρά μία κοινή πολιτική πρόταση. Αλλά και ενός ετερόκλητου αντιμνημονιακού μετώπου που εντέλει οδήγησε τον Αλέξη Τσίπρα στο αξίωμα του πρωθυπουργού.

Τώρα όμως που τα μνημόνια τελείωσαν, θα πρέπει να αποφασίσει με ποιους θα πορευτεί, ποιοι τον εκφράζουν και τι εκφράζει τελικά και το ίδιο του το κόμμα. Με αυτό το «βουλώστε το» μάλλον δείχνει ότι εκφράζει και εκφράζεται σαν τον ΣΥΡΙΖΑ του 17% επιχειρώντας να ακολουθήσει  την ίδια διαδρομή που ακολούθησε το 2015 και τον οδήγησε στο Μέγαρο Μαξίμου. Δεν θα πρέπει να ξεχνά όμως ότι η επανάληψη των ίδιων πρακτικών, δεν συνεπάγεται πάντα και επανάληψη του αποτελέσματος. Καλώς ή κακώς, κάποιες φορές η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα.