Τραγωδίες

Φεβρουάριος 2024. Η Μαρία Καρυστιανού έχει προσκληθεί από τον ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κώστα Αρβανίτη στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου αναφέρεται ότι το δυστύχημα των Τεμπών ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα και πως «οι ένοχοι που το διέπραξαν ανήκουν στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν τιμωρούνται», ότι η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου τους είπε να μην ασχολούνται με το δυστύχημα (κάτι που η ανώτατη δικαστική λειτουργός διέψευσε), ενώ έγιναν ενδελεχείς αναλύσεις για το περιβόητο «μπάζωμα».

Είχε τότε περάσει ένας χρόνος από το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών και το επόμενο διάστημα θα άρχιζαν να αναδύονται οι ευφάνταστες – και άκρως συκοφαντικές για τους νεκρούς μηχανοδηγούς – θεωρίες περί λαθρεμπορίου, ξυλολίου, τουλολίου και λοιπών συνωμοσιολογιών γελοιοτήτων. Η κοινωνία δηλητηριάστηκε με ακραία τοξικό λόγο, το πολιτικό σύστημα εργαλειοποίησε χυδαία των θάνατο 57 ανθρώπων, όπως χαρακτηριστικά δήλωνε τότε αγανακτισμένος ο Νίκος Πλακιάς που έχασε τις δίδυμες κόρες και την ανιψιά του, ενώ εμείς οι δημοσιογράφοι επιδοθήκαμε σε ένα ρεσιτάλ εγκληματικής ανευθυνότητας, αποφαινόμενοι με ασύλληπτη ελαφρότητα για τα αίτια ενός δυστυχήματος για τα οποία είχαμε μηδαμινές – αν όχι ανύπαρκτες –τεχνικές γνώσεις και παντελή άγνοια της δικογραφίας.

Λίγα χρόνια μετά, τρία άλλα τραγικά σιδηροδρομικά δυστυχήματα θα συνέβαιναν στην Ισπανία του σοσιαλιστή Σάντσεθ, με 46 νεκρούς και 152 τραυματίες στο δυστύχημα στο Αδαμούθ της Κόρδοβας τον Ιανουάριο του 2026, 1 νεκρό και 37 τραυματίες στη Βαρκελώνη και τουλάχιστον 74 νεκρούς στο προχθεσινό – έως την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές – καθώς ο αριθμός διαρκώς ανεβαίνει και 183 τραυματίες.

Τραγικά ανθρώπινα λάθη και σε αυτή την περίπτωση, που κανένα σύστημα ασφαλείας, ακόμα και τα προηγμένα των Ισπανών (όπου υπάρχουν το σύστημα αυτόματης πέδησης, η τηλεδιοίκηση, τα  συστήματα γεωεντοπισμού και πολλές άλλες δικλίδες ασφαλείας), δεν κατάφεραν να αποτρέψουν την τραγωδία. Διότι όλα τα συστήματα τελούν υπό ανθρώπινη εποπτεία και τίθενται σε λειτουργία και χάραξη από ανθρώπινο χέρι. Διότι πάντα θα υπάρχουν δημόσιοι υπάλληλοι που θα ασκούν πλημμελώς τα καθήκοντά τους, παντού και πάντα θα συμβαίνουν τραγικά ανθρώπινα λάθη.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της Ισπανίας καταλογίζουν στην κυβέρνηση ευθύνες για την κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, το ακροδεξιό Vox ζητά την παραίτηση του σοσιαλιστή πρωθυπουργού και του υπουργού Μεταφορών. Και είναι λογικό. Μετά 3 σιδηροδρομικά δυστυχήματα με πάνω από 100 νεκρούς μέσα σε έναν χρόνο, προφανέστατα προκύπτουν πολιτικές ευθύνες. Αυτό που ουδείς, όμως, διανοήθηκε στην ιβηρική χώρα είναι να μετατρέψει την πολιτική ευθύνη σε ποινική, αποκαλώντας τους υπουργούς και προσωπικά τον πρωθυπουργό «εγκληματίες που σκοτώνουν παιδιά».

Ουδείς διανοήθηκε να αποκομίσει πολιτικό κεφάλαιο από θεωρίες συνωμοσίας για ξυλόλια και τουλόλια, να μετρήσει στη Βουλή δήθεν χαμένα βαγόνια, να στήσει τσαντίρια στην πλατεία της πρωτεύουσας όπου θα παρελαύνουν πολιτικοί και τηλεαστέρες, ούτε ασχολήθηκαν με αναλύσεις τεχνικών συμβούλων που είχαν εργαστεί ως διαιτητές βόλεϊ.

Η συζήτηση στην Ισπανία επικεντρώθηκε στην τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας, στη διερεύνηση των συνθηκών του τραγικού δυστυχήματος, στα ανθρώπινα λάθη και προφανώς στην κατάσταση του δικτύου. Διότι έτσι συμβαίνει στον πολιτισμένο κόσμο. Οι πολιτικές ευθύνες τέθηκαν από την πρώτη στιγμή από την αντιπολίτευση, όμως κανείς δεν έτρεξε να τυπώσει μπλουζάκια «δεν έχω οξυγόνο», κανείς δεν ανακάλυψε πίσω από κάθε αμέλεια ή αστοχία μία οργανωμένη απόπειρα πολιτικής συγκάλυψης και ουδείς σκέφτηκε να ποινικοποιήσει την πολιτική ζωή της χώρας αποκαλώντας τον Πρωθυπουργό λαθρέμπορο και δολοφόνο που σκοτώνει παιδιά.

Το τρίτο κατά σειρά τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα της Ισπανίας καθρεφτίζει όχι μόνο την πολιτική ανεπάρκεια στην Ισπανία, αλλά, με έναν παράξενο τρόπο, και αυτή του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα.