Το Ισραήλ «κλειδώνει» τα Κατεχόμενα

Η ανατολική Μεσόγειος αποτελεί μία από τις πιο θερμές γεωπολιτικές σκακιέρες του πλανήτη ειδικά την περίοδο αυτή, με την Κύπρο να βρίσκεται στο επίκεντρο διασταυρούμενων στρατηγικών συμφερόντων. Το τελευταίο διάστημα, η έντονη δραστηριότητα των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών στην περιοχή δεν αποτελεί μυστικό.

Η Ιερουσαλήμ παρακολουθεί στενά, με εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα και δορυφόρους, κάθε κίνηση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η συστηματική αυτή επιτήρηση δεν αφορά απλώς μια περιφερειακή καταγραφή, αλλά συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ, τις ενεργειακές του επιδιώξεις και τις ευρύτερες ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή.

Ο πρώτος και βασικότερος λόγος της ισραηλινής εγρήγορσης είναι η έντονη στρατιωτικοποίηση των Κατεχομένων από την Αγκυρα. Η Τουρκία έχει μετατρέψει το βόρειο τμήμα της Κύπρου σε ένα προκεχωρημένο στρατιωτικό φυλάκιο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στο Ισραήλ η δημιουργία της βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στο Λευκόνοικο, καθώς και τα σχέδια για μόνιμη ναυτική βάση στο Μπογάζι.

Τα τουρκικά drones τύπου Bayraktar που σταθμεύουν εκεί έχουν τη δυνατότητα να εκτελούν επιχειρήσεις αναγνώρισης και κρούσης σε βάθος εκατοντάδων χιλιομέτρων, καλύπτοντας πλήρως τον εναέριο χώρο του Ισραήλ και τις θαλάσσιες ζώνες του. Για το Τελ Αβίβ η παρουσία αυτών των συστημάτων τόσο κοντά στα σύνορά του αποτελεί μια εν δυνάμει ασύμμετρη απειλή που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την προστασία των ενεργειακών υποδομών. Η στρατηγική συμμαχία μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα κοινά ενεργειακά προγράμματα, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector και τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (π.χ. «Λεβιάθαν», «Αφροδίτη»).

Η Τουρκία, μέσω του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», αμφισβητεί τις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) της Κύπρου και της Ελλάδας, χρησιμοποιώντας συχνά το πολεμικό της ναυτικό για να παρεμποδίσει ερευνητικά σκάφη. Το Ισραήλ θεωρεί τις ενεργειακές πλατφόρμες του ως ζωτικά εθνικά συμφέροντα. Η παρακολούθηση των τουρκικών δυνάμεων στα Κατεχόμενα επιτρέπει στο Ισραήλ να προβλέπει πιθανές ναυτικές προκλήσεις ή αποκλεισμούς που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

Ο τρίτος λόγος σχετίζεται με τον άξονα Ιράν – Χαμάς και την τρομοκρατία. Τα Κατεχόμενα, λόγω του ιδιόμορφου νομικού και πολιτικού τους καθεστώτος, αποτελούν «γκρίζα ζώνη» όπου η Αγκυρα ασκεί απόλυτο έλεγχο, ενώ παράλληλα διατηρεί στενούς δεσμούς με ισλαμιστικές οργανώσεις, όπως η Χαμάς την ηγεσία της οποίας σε σημαντικό βαθμό φιλοξενεί. Το Ισραήλ ανησυχεί ότι το βόρειο τμήμα της Κύπρου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση logistics, χρηματοδότησης ή ακόμα και σχεδιασμού επιθέσεων με drones και όχι μόνο, εναντίον ισραηλινών στόχων.

Τέλος, η επιτήρηση εξυπηρετεί τη διατήρηση της γεωπολιτικής ισορροπίας. Η Κύπρος αποτελεί τον στενότερο δυτικό σύμμαχο του Ισραήλ στην περιοχή, προσφέροντας στρατηγικό βάθος. Ενα ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο ή μια περαιτέρω προέλαση των τουρκικών δυνάμεων θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την περιοχή. Το Ισραήλ, μέσω της συλλογής πληροφοριών, ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ της Λευκωσίας, μοιραζόμενο κρίσιμα δεδομένα με τις κυπριακές αρχές στο πλαίσιο της αναβαθμισμένης αμυντικής τους συνεργασίας.