Τι έγινε βρε κορίτσια;

Η δίκη της Λίντσεϊ Κλάνσι στη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ για τον στραγγαλισμό των τριών παιδιών έφτασε σε αδιέξοδο αφού, σύμφωνα με τους νόμους της πολιτείας, πρέπει να υπάρχει ομόφωνη ετυμηγορία και οι ένορκοι, ύστερα από συσκέψεις πολλών ωρών, ανακοίνωσαν ότι δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε απόφαση. Ετσι, κηρύχθηκε κακοδικία και η δίκη θα επαναληφθεί.

Αυτό κατάλαβα, χονδρικά, σε σχέση με την πολύκροτη υπόθεση μιας και δεν έχω όχι τις απαραίτητες αλλά ούτε καν τις στοιχειώδεις γνώσεις για το πώς λειτουργεί το νομικό σύστημα των ΗΠΑ. Δεν είναι όμως αυτό το θέμα μου αλλά το επίδικο της κακοδικίας. Δηλαδή το αν η Κλάνσι είναι νομικά υπεύθυνη για τις δολοφονίες των παιδιών ή αν βρισκόταν σε πλήρη ψυχική σύγχυση και δεν είχε επίγνωση και συναίσθηση των πράξεών της. Και αυτό έχει, κατά τη γνώμη μου, μεγάλη σημασία όχι μόνο ως νομικό θέμα αλλά και ως αποτύπωση του πού πηγαίνει σήμερα το γιγαντωμένο περισσότερο από ποτέ γυναικείο κίνημα. Ναι, αυτό που μάχεται – και πολύ καλά κάνει – ενάντια στην πατριαρχία και διεκδικεί δυναμικά την πλήρη αυτοδιάθεση και ισοτιμία των γυναικών σε όλους τους τομείς. Και το οποίο θεωρώ ότι βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο.

Ας θυμηθούμε την υπόθεση. Τον Ιανουάριο του 2023 και ενώ ο σύζυγός της είχε βγει για να αγοράσει κάποιο φάρμακο και φαγητό, η Λίντσεϊ Κλάνσι έπνιξε με λάστιχα γυμναστικής τα τρία παιδιά της ηλικίας πέντε και τριών ετών τα μεγαλύτερα και οκτώ μηνών το μικρότερο. Στη συνέχεια προσπάθησε να αυτοκτονήσει πηδώντας από το παράθυρο, με αποτέλεσμα να μείνει παράλυτη στα κάτω άκρα. Από την αρχή, ωστόσο, σηκώθηκε ένα κύμα συμπαράστασης στο πρόσωπό της από γυναικείες οργανώσεις. Συγκεντρώθηκε μάλιστα και το ποσόν τους ενός εκατομμυρίου δολαρίων για την κάλυψη των δικαστικών εξόδων της.

Οι υποστηρικτές της ισχυρίζονται ότι οι πράξεις της ήταν το αποτέλεσμα και η ίδια το θύμα ενός συστήματος που έχει αποτύχει πλήρως ως προς τη φροντίδα της ψυχικής υγείας της μητέρας. Βασίζονται στις διαφορετικές διαγνώσεις που είχε από τα διαγνωστικά κέντρα στα οποία απευθύνθηκε, στα πολλά και διαφορετικά ψυχοφάρμακα που πήρε μέσα σε λίγους μήνες και ξέρουμε πόσο επικίνδυνα μπορεί να είναι αυτά τα «κοκτέιλ». Η ίδια δηλώνει αθώα ενώ οι δικηγόροι της δεν αμφισβητούν μεν τις δολοφονίες, αλλά προβάλλουν το ότι δεν ήταν νομικά υπεύθυνη για τις πράξεις της διότι έπασχε από επιλόχεια ψύχωση.

Κι εδώ ακριβώς χρειάζεται προσοχή. Η επιλόχεια κατάθλιψη που έχει διαβαθμίσεις και μπορεί να οδηγήσει σε ψύχωση, είναι μία ψυχική διαταραχή με… φύλο. Δηλαδή, έχει οργανικά αίτια που συνδέονται με τη γυναικεία φύση. Αν, στην περίπτωση της Κλάνσι αναγνωριστεί αυτό ως ελαφρυντικό ή ως αιτία μη καταλογισμού θα έχει και μια άλλη όψη. Την παραδοχή του ότι μια γυναίκα, στην περίοδο της λοχείας, μπορεί να χάσει την κρίση της, την ψυχραιμία της, τη λογική της, την αίσθηση της πραγματικότητας, την επαφή της με το περιβάλλον. Πώς θα μας φαινόταν, για να το φέρουμε στα δικά μας, αν η γυναίκα στην υπόθεση της Κυψέλης με το νεκρό βρέφος στην κατάψυξη επικαλούνταν επιλόχεια κατάθλιψη, ότι σκότωσε το παιδί της για να το απαλλάξει από μια αφόρητη ζωή σε έναν αφόρητο κόσμο;

Να το πάμε παρακάτω; Τι συμβαίνει αν μια γυναίκα που υπηρετεί στο δικαστικό σώμα έχει επιλόχεια κατάθλιψη; Μπορεί να κρίνει και να δικάσει σωστά; Και αν είναι γιατρός; Είμαστε σίγουροι ότι μπορεί να κάνει μια σωστή διάγνωση; Ή μήπως θα έπρεπε μόλις γίνει η διάγνωση να της αφαιρείται και η επιμέλεια των παιδιών;

Καταλαβαίνουμε τώρα πόσο επίφοβη μπορεί να είναι για το γυναικείο κίνημα η επίκληση της ψυχιατρικοποίησης της φύσης της γυναίκας ως ελαφρυντικό; Πόσο νερό ρίχνει στον νερόμυλο της πατριαρχίας; Και σε τι μπούμερανγκ μπορεί να καταλήξει η υποστήριξη της Κλάνσι;