Τελετουργική ασκεψία

16:39 1/9/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Είναι πολύ ωραίο που στις θρησκευτικές γιορτές έναρξης του νέου έτους (Χριστούγεννα) και έναρξης της άνοιξης (Πάσχα) προστέθηκε η εναρκτήρια του φθινοπώρου πολιτική εορτή «Έκθεση Θεσσαλονίκης». Οι γιορτές κάνουν καλό, μας βοηθούν να ξεφεύγουμε από την καθημερινότητα, τις σκέψεις και τις απασχολήσεις. «Κυριακή, γιορτή και σχόλη, να ‘ταν η ζωή μας όλη», έλεγε πολύ παλαιό άσμα.

Οι γιορτές έχουν τελετουργίες – πασίγνωστες αυτές των Χριτουγέννων και του Πάσχα. Που δεν είναι μόνο θρησκευτικές: δώρα, κάλαντα, χριστουγεννιάτικα δέντρα, ρεβεγιόν τα Χριστούγεννα· σφαγή αμνών, υπαίθρια τραπεζώματα, κόκκινα αυγά, κουλούρια, λαμπάδες, το Πάσχα.

Οι τελετουργίες δεν είναι έλλογες πρακτικές· δεν σκεφτόμαστε αυτά που κάνουμε ή ακούμε όταν συμμετέχουμε. Γνωρίζουμε τις τυπικές κινήσεις που οφείλουμε να κάνουμε (σταυροκοπήματα, γονυκλισίες, χειραψίες, τσούγκρισμα ποτηριών, «βήματα» στους χορούς) και τα τυπικά λόγια που πρέπει να πούμε, μικρές φράσεις κυρίως («αμήν», «εις υγείαν», «χρόνια πολλά», ρεφραίν πασίγνωστα αν μερακλωθούμε).

Πολλές φράσεις λένε οι επικεφαλής των τελετουργιών. Ουδείς ενδιαφέρεται τι εννοούν (άλλωστε πρέπει πάντα να λένε τα ίδια) και μερικές φορές ουδείς καταλαβαίνει τι λένε, όπως με τα αρχαία ελληνικά της ορθόδοξης λειτουργίας ή τις απαντήσεις υπουργών σε «πρωινάδικα». Ο κανόνας μάλιστα είναι ότι όσο πιο ακατανόητα τα λεγόμενα, τόσο σπουδαιότερα θεωρούνται, σαν μαγικά αμπρακαντάμπρα.

Στις τελετουργίες σκέπτονται μόνο αυτοί που δεν τις ξέρουν και προσπαθούν να μαντέψουν ποια είναι η επόμενη κίνηση που πρέπει να κάνουν ή η επόμενη κουβέντα που πρέπει να πουν – και ώσπου να μάθουν και να τις αφομοιώσουν, τα κάνουν θάλασσα.

Η ωραιότητα της Κυριακής, γιορτής σχόλης, τα τελετουργικά περάσματα στα περίπτερα, οι τυπικές πασίγνωστες ομιλίες, οι τυπικές φράσεις στις συνεντεύξεις, η ακαταληψία των λεγομένων και η ευχάριστη εορταστική ασκεψία χαρακτηρίζουν φυσικά και την «Έκθεση Θεσσαλονίκης». Γενικά, η επαγγελματική πολιτική είναι πρωτίστως τελετουργία, ο ανταγωνισμός γίνεται το ποιος θα είναι ο πρωτοστάτης. Για τούτο είναι ανόητο να περιμένουμε έλλογη συμπεριφορά από ερασιτέχνες πολίτες που συμμετέχουν στις εκλογές κάθε τέσσερα χρόνια και προσπαθούν ματαίως να μάθουν το τυπικό, να μαντέψουν κινήσεις και λόγια.

Η «Έκθεση» είναι μεγαλοπρεπές bain entre nous, μεταξύ μας, pour voir et se voir, για να δούμε και να μας δούνε οι επίσημοι, οι διακεκριμένοι, οι αρχές της πόλεως, οι δημοσιογράφοι. Η κορυφαία τελετουργία της ομιλίας από μπαλκόνι και τα bains de foul έχουν γίνει πολύ δύσκολα, έως επικίνδυνα.

Νομίζω ότι θα περάσουν καλά όλοι οι πολιτικοί μας εκεί – αν μάλιστα πετάξει αεροπλάνο «που θα στείλει μήνυμα στον εχθρό» κατά τις πρωθυπουργικές ημέρες, και έστω δρόνοι κατά τις αντιπολιτευτικές, θα είναι υπέροχη η τελετουργία.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords