Τα διακυβεύματα των εκλογών

Το πρώτο στοίχημα των προσεχών ενδιάμεσων εκλογών θα αφορά την ακρίβεια. Σύμφωνα με το Ιδρυμα Brookings, η πτώση της αποδοχής του Τραμπ οφείλεται εν πολλοίς στη δυσαρέσκεια των πολιτών για το κόστος ζωής και την παύση της κοινωνικής κινητικότητας λόγω της οικονομικής του πολιτικής που ευνοεί τους υπερπλούσιους. Η τάση επιτείνεται με τη διαφήμιση της τεχνητής νοημοσύνης γιατί οι φουσκωμένοι λογαριασμοί  ρεύματος και νερού βαραίνουν τους πολίτες που αγωνιούν για το ήδη δυσθεώρητο κόστος ζωής. Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται για πρώτη φορά από το 2010 πιο αξιόπιστοι από τους Ρεπουμπλικανούς στη διαχείριση της οικονομίας.

Το δεύτερο διακύβευμα των εκλογών του Νοεμβρίου 2026 είναι η καχυποψία απέναντι στην παραπληροφόρηση, που επιδεινώνεται με την τεχνητή νοημοσύνη. Αν η καρδιά της αμερικανικής δημοκρατίας χτυπά στην πρώτη τροπολογία του συντάγματος (Bill of Rights) που αφορά την ελευθερία της έκφρασης, τότε η σύγχυση μεταξύ ψεύτικου και αληθινού είναι ζωτικής σημασίας για την πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Το τρίτο στοιχείο που κρίνεται είναι η πιθανή μετακίνηση της εβραϊκής ψήφου. Ο Τραμπ έχει σταθεί δίπλα στον Μπενιαμίν Νετανιάχου σε ένα δύσκολο πόλεμο, όπως φάνηκε πρόσφατα από την αποχώρηση 77 διπλωματικών αντιπροσωπειών – σχεδόν της μισής ΓΣ του ΟΗΕ – από την ομιλία του πρωθυπουργού του Ισραήλ στα Ηνωμένα Εθνη λόγω Γάζας. Ισως για πρώτη φορά οι Εβραίοι στις ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν δίλημμα αν θα παραμείνουν στους Δημοκρατικούς, όπου στεγάζονται συνήθως στους Liberals, ή αν θα μεταστραφούν στους Ρεπουμπλικανούς – είχε συμβεί και επί Νίξον. Σύμφωνα με το ίδρυμα Pew, 70% της εβραϊκής ψήφου κατευθύνεται στους Δημοκρατικούς και μόνον 26% – κυρίως ορθόδοξων Εβραίων – στους Ρεπουμπλικανούς. Ωστόσο, ο προβληματισμός πολλών για την άνοδο του αντισημιτισμού, τους κινδύνους που διατρέχει το Ισραήλ, τον πόλεμο με το Ιράν και τον Λίβανο, μπορεί να στρέψουν αρκετούς στους Ρεπουμπλικανούς.

Παράλληλα, η μεγαλόστομη πολιτική εναντίον των μεταναστών κυρίως από τη Λατινική Αμερική, μπορεί να λειτουργήσει θετικά για τον Τραμπ που παίζει αριστοτεχνικά τη διαιρετική τομή (cleavage) μεταξύ νεότερων και παλαιότερων μεταναστευτικών ομάδων. Επειδή η μετανάστευση από τον Νότο πιέζει τα σύνορα των ΗΠΑ απειλώντας να αλλάξει την ομολογία (καθολικισμός) και τη γλώσσα (ισπανικά) της πλειονότητας των Αμερικανών, μπορεί να βρει ανταπόκριση σε έναν λαό που καταψήφισε τη μετανάστρια από την Ινδία, Καμάλα Χάρις. Για όσους Ευρωπαίους ανατριχιάζουν με την αμερικανική αντιμεταναστευτική πολιτική, αρκεί να θυμηθούμε τον Νόμο περί Μετανάστευσης Johnson-Reed του 1924 με τον οποίο απαγορευόταν να μεταναστεύσουν στις ΗΠΑ όσοι ανήκαν σε έθνη από τα οποία είχαν πάρει ήδη πολλούς μετανάστες και πως τα σύνορα της χώρας ξανάνοιξαν έπειτα από 25 σχεδόν χρόνια. Μεταξύ άλλων και για τους Εβραίους που έβρισκαν κλειστά τα σύνορα των ΗΠΑ όταν τους καταδίωκαν συντονισμένα οι γερμανοί ναζί.

(…) Ο Τραμπ θα τιμωρηθεί για τις πολιτικές του παλινωδίες, αλλά όχι περισσότερο από άλλους αμερικανούς προέδρους. Οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές θα αποκαλύψουν ποια θέματα απασχολούν περισσότερο τους αμερικανούς πολίτες συνιστώντας πρόκριμα για τους υποψηφίους των δύο κομμάτων στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Οι θέσεις των πιθανών υποψηφίων δεν μπορεί, όμως, να κριθούν από τώρα. Θα περιμένουμε τις προκριματικές εκλογές των κομμάτων το 2028 για να δούμε ποια προσωπικότητα έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να πάρει το κομματικό χρίσμα και να εκλεγεί o 48ος πρόεδρος των ΗΠΑ. Και όπως πάντα, μπορεί να έχουμε εκπλήξεις.

H Κωνσταντίνα Ε. Μπότσιου είναι καθηγήτρια Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς και γενική διευθύντρια του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων. Το κείμενο αυτό είναι απόσπασμα άρθρου της που δημοσιεύεται στο περιοδικό «ΤΑ ΝΕΑ» / Int. (www.tanea.gr)