Τα ΑΕΙ αντεπιτίθενται

Επί περίπου μια δεκαετία ζούσα πλάι ακριβώς στην Πανεπιστημιούπολη, στου Ζωγράφου. Κι όταν άρχιζε το καλοκαίρι, έπρεπε να ετοιμαστώ για τις ημέρες ηχορρύπανσης. Τις ημέρες που οι νεολαίες στο πανεπιστήμιο έκαναν τις γιορτούλες τους, λαϊκές κι επαναστατικές, και τις ημέρες εκείνες αν ήθελα την ησυχία μου έπρεπε να φύγω ταξίδι. Αλλιώς, έπρεπε να υποστώ το ρεπερτόριο των λεγόμενων εντέχνων, που παρότι έντεχνοι δεν καταλαβαίνουν από κοινή ησυχία. Κι αλίμονο στους γείτονες.

Εχω φύγει καιρό από τη γειτονιά κι η αλήθεια είναι ότι δεν έχω επικαιροποιήσει, ούτε τα νέα έντεχνα σουξέ ούτε τα νέα επαναστατικά συνθήματα. Παρακολουθώ όμως, τι γίνεται από μακριά και εξεπλάγην όταν διάβασα ένα κείμενο διαμαρτυρίας κατά του Πανεπιστημίου Αθηνών (δεν μου πάει η γλώσσα να το λέω ΕΚΠΑ) από εντέχνους, εκ των οποίων γνωρίζω μόνο κάποιους γεροντότερους. Γιατί διαμαρτύρονται; Επειδή κινδυνεύουν να χάσουν έσοδα. Λόγω της «απαράδεκτης απόφασης της διοίκησης του ΕΚΠΑ να αρνηθεί την παραχώρηση του χώρου της Πανεπιστημιούπολης Ζωγράφου, για τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ της Σπουδάζουσας Αθήνας της ΚΝΕ το Σάββατο 6 Ιουνίου» – όπως λέει η ανακοίνωση της σπουδάζουσας της ΚΝΕ.

Γιατί απαράδεκτη; Επιτέλους, το Πανεπιστήμιο κατανόησε ποιος είναι ο ρόλος του και, για πρώτη φορά, δεν παραχωρεί τον χώρο του για μια κομματική φιέστα. Εύγε στον πρύτανη, τον Γεράσιμο Σιάσο και τη διοίκηση του Ιδρύματος που επιτέλους τόλμησαν να κλείσουν την πόρτα στα κόμματα, που μια χαρά κάνουν τις γιορτές του προσηλυτισμού και της μονοκομματικής μονογλωσσίας σε ξένη περιουσία, προφανώς χρησιμοποιώντας υποδομές για τις οποίες πληρώνουν οι φορολογούμενοι.

Διαβάζω την οργισμένη ανακοίνωση των εντέχνων στην οποία σημειώνεται ότι «από το 1975 μέχρι και σήμερα, το Φεστιβάλ ΚΝΕ – “Οδηγητή” αποτελεί θεσμό για την καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή του τόπου μας, σημείο συνάντησης της τέχνης με τον λαό». Γιατί όμως θα πάψει να αποτελεί θεσμό αν δεν διεξάγεται στους χώρους του πανεπιστημίου; Ας το πάνε αλλού οι συντελεστές του. Υπάρχουν στάδια, χώροι συναυλιών, αίθουσες – γεμάτη είναι η Αθήνα κι η Ελλάδα από χώρους εκδηλώσεων. Ας πάει κι αυτός ο θεσμός, λοιπόν, όπου πάνε κι οι υπόλοιποι Ελληνες, για να γιορτάσουν ή να κάνουν την εκδήλωσή τους. Κι ας προσέλθουν όσοι θέλουν, δεν φταίνε σε τίποτα οι φοιτητές και οι περίοικοι να ακούνε υποχρεωτικά το ρεπερτόριο – οι περίοικοι μέχρι τα ξημερώματα, ανυπεράσπιστοι. Αρκεί η αισθητική ρύπανση με τη χαρτούρα, τις αφίσες και τα πανό – και με τα συνθήματα των διαδηλώσεων. Μπάστα. Φτάνει πια.

Η άρνηση του Πανεπιστημίου Αθηνών να δώσει τον χώρο του στην ΚΝΕ συμπίπτει με την επιλογή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, να ελέγξει τις φοιτητικές εστίες. Προσωπικά, έμαθα με έκπληξη ότι δεν χρεώνονταν συγκεκριμένα άτομα τα δωμάτια, ότι μπορούσαν να μένουν ανεξέλεγκτα όσοι το αποφάσιζαν κι ότι δεν υπήρχε έλεγχος και λογοδοσία. Στο εξής, οι διαμένοντες φοιτητές στις εστίες υποχρεούνται να αποδεχτούν συστήματα ελεγχόμενης εισόδου, περιορισμούς στις επισκέψεις, δυνατότητα ελέγχων στα δωμάτια και νέους κανόνες καθημερινής διαβίωσης. Αυτονόητα πράγματα, που στην Ελλάδα η ισχύς τους καταργήθηκε. Γιατί; Επειδή οι εστίες, ως λαϊκά υπνωτήρια (και όχι μόνο), είναι προοδευτικός θεσμός, από το 1975.

Επειδή πάντως είμαι περίεργος, ελπίζω όχι μόνο ότι θα μπουν κανόνες στις εστίες αλλά κι ότι θα γίνει η πειθαρχική έρευνα για όσους προπηλάκισαν τον πρύτανη, φοιτητές και μέλη ΔΕΠ, όπως έλεγε η είδηση. Ελπίζω ότι στο Αριστοτέλειο δεν φοβούνται την έξαλλη Αριστερά.

Το περασμένο Σάββατο, αντί για τους Metallica, προτίμησα τον Λεωνίδα Καβάκο στο Μέγαρο Μουσικής με την Ορχήστρα Philarmonia σε έργα Ντβόρζακ, Σούμαν και την 1η Συμφωνία του Μπραμς – που συγγενεύει πολύ με τις συμφωνίες του Μπετόβεν. Ηταν σωστή επιλογή. Αλλωστε, ο Καβάκος είναι ένας καλλιτέχνης που με συγκινεί, όχι μόνο ως σολίστ αλλά και ως μαέστρος.

Δεν διαψεύστηκα. Κάθισα ήσυχα και απόλαυσα μια μαγική βραδιά. Κατάλαβα ακόμα μια φορά πώς ο Καβάκος/μαέστρος εργάζεται με ένα σύνολο σοβαρών μουσικών, πώς φωτίζει τα έργα, προκειμένου να φτάνουν στο αφτί των ακροατών καθαρά, πηγές συγκίνησης. Μου αρέσει ακόμα κάτι. Οτι ο Καβάκος είναι πάντα κοντά στους μουσικούς, συνομιλεί μαζί τους ως ίσος προς ίσους, ωθεί τους σολίστες να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους και, την ώρα του χειροκροτήματος, αποθεώνει ο ίδιος πρώτος τους μουσικούς της ορχήστρας, πλησιάζοντάς τους, παρουσιάζοντάς τους, χαιρετώντας τους, χειροκροτώντας τους. Εχει πάντα την αίσθηση ότι ο θρίαμβος (γιατί θρίαμβος ήταν) δεν είναι δικός του, αλλά οφείλει να τον μοιράζεται με αυτούς.

Το ύφος Καβάκου, η υψηλής τεχνικής ερμηνεία των μελών της ορχήστρας, και η απόδοση στους μουσικούς της αξίας τους ενώπιον του κοινού, είναι ένδειξη ενός ακομπλεξάριστου βιρτουόζου. Δικαίως αποθεώνεται σε όλο τον κόσμο από τους φίλους της μουσικής.