Συμφέρον

Θα έπρεπε να είναι πλέον σαφές ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) μοιάζει με βιβλίο του τύπου «Διάλεξε τη δική σου περιπέτεια», όπου κάθε επιλογή καταλήγει σε καταστροφή. Υπάρχει μια αυξανόμενη, αν και καθυστερημένη, συνειδητοποίηση ότι οδεύουμε προς την καταστροφή, η οποία συνοδεύεται από εκκλήσεις για επιβράδυνση, θέσπιση ρυθμιστικών κανόνων ή ακόμη και για μια συνολική παύση, μέχρι να κατανοήσουμε την κατάσταση. Παρ’ όλα αυτά, μια διεθνής συμφωνία είναι δυστυχώς απίθανη.

Η AI είναι ανάλογη με τα πυρηνικά όπλα και ακολουθεί την ίδια λογική: κάθε μεμονωμένος παίκτης έχει κίνητρο να συμμετάσχει σε αυτόν τον ανόητο αγώνα δρόμου, με μοναδική δικαιολογία ότι δεν θέλει να βρεθεί στο έλεος του εκάστοτε νικητή. Η καλύτερη πιθανότητα να επιτευχθεί μια επιβράδυνση, όπως φαίνεται, θα ήταν ένας και μόνο παίκτης να ελέγχει ένα σημείο συμφόρησης («choke-point») και να έχει κίνητρο να το κλείσει. Παραδόξως, η ΕΕ κρατά στα χέρια της ένα τέτοιο χαρτί.

Η ολλανδική εταιρεία τεχνολογίας ASML είναι η πολυτιμότερη εταιρεία της Ευρώπης, χάρη στην παραγωγή μηχανημάτων λιθογραφίας ακραίας υπεριώδους ακτινοβολίας (EUV). Αυτά αποτελούν τη βάση για την κατασκευή των πιο εξελιγμένων μικροτσίπ στον κόσμο και, ως εκ τούτου, συνιστούν ένα από τα ελάχιστα πιθανά «σημεία συμφόρησης» για ολόκληρη τη βιομηχανία της AI.

Χωρίς τα μηχανήματα της ASML δεν υπάρχουν τσιπ· χωρίς τα τσιπ δεν υπάρχουν κέντρα δεδομένων (data centers). Χωρίς περισσότερα κέντρα δεδομένων, που να χρησιμοποιούν αυτά τα τσιπ τρέχουσας και επόμενης γενιάς, η πορεία της AI κατά μήκος μιας καμπύλης εκθετικής ανάπτυξης (και κινδύνου) θα σταματούσε απότομα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιβάλλει ελέγχους εξαγωγών με υπερτοπική ισχύ στην ASML, μπλοκάροντας τις εξαγωγές των πιο εξελιγμένων μηχανημάτων EUV προς την Κίνα. Επιβάλλοντας αυτούς τους περιορισμούς στην ASML, οι ΗΠΑ αποκάλυψαν πόσο ευάλωτες είναι και οι ίδιες σε αυτό το σημείο συμφόρησης: όσο εξαρτάται η Ευρώπη από τις (εν τέλει αντικαταστάσιμες) χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες λογισμικού των ΗΠΑ, άλλο τόσο και περισσότερο εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την ASML το μέλλον κάθε τεχνολογίας που βασίζεται σε τσιπ. Μια καθολική απαγόρευση των εξαγωγών των μηχανημάτων της ASML θα ανάγκαζε την παγκόσμια βιομηχανία AI σε βήμα σημειωτόν.

Η έλλειψη τσιπ που θα προέκυπτε και η επακόλουθη επιβράδυνση στην ανάπτυξη της AI θα έδιναν στις ρυθμιστικές Αρχές τον χρόνο να προλάβουν τις εξελίξεις της τεχνολογίας, στους νομοθέτες τον χρόνο να επικαιροποιήσουν τα πάντα και στις κοινωνίες τον χρόνο να διεξαγάγουν έναν ουσιαστικό διάλογο σχετικά με τον ρόλο που θέλουμε να διαδραματίζει η AI στην ζωή μας.

Γιατί να προβεί η ΕΕ σε μια τέτοια ενέργεια; Οχι μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά από καθαρό συμφέρον. Αντί να τρέχουμε ολοταχώς προς την ανοησία, ας σταματήσουμε απλώς αυτόν τον αγώνα δρόμου. Τώρα αμέσως, και για όλους.

Keywords