Στρεβλώσεις

«Πώς σας φάνηκε η Σαντορίνη;», ρώτησα δύο γάλλους φίλους που έκαναν μια στάση στο γνωστότερο ίσως κυκλαδονήσι, πριν έρθουν στο νησί όπου κάνουμε διακοπές. «Πολύ βρώμικη», μου απάντησαν. Σκουπίδια παντού, κάδοι γεμάτοι, δρόμοι άπλυτοι. Τους είπα ότι δεν μου κάνει εντύπωση. Οτι είναι λογικό να μην μπορούν να αντεπεξέλθουν οι υπηρεσίες καθαριότητας του δήμου στις ορδές τουριστών που κάνουν απόβαση στο νησί είτε για να διαμείνουν είτε απλώς για να το διασχίσουν πριν ανέβουν ξανά στο κρουαζιερόπλοιο.

Το σκέφτομαι συχνά αυτό. Πού να φτάσουν τα δημοτικά τέλη για να καθαρίζονται τα νησιά όπως η Σαντορίνη ικανοποιητικά; Ανταποδοτικό τέλος είναι και αναλογεί στα τετραγωνικά των κτιρίων, δεν αντιστοιχεί στα κεφάλια ανθρώπων που κάνουν χρήση όλων αυτών των υποδομών. Επιβαρύνονται πολύ κάποιοι τόποι και οι υποδομές τους και οι υπηρεσίες τους καλούνται να εξυπηρετήσουν πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ όσους σχεδιάστηκαν να εξυπηρετούν. Τα τέλη κρουαζιέρας από την άλλη που θεσπίστηκαν και είναι ιδιαίτερα υψηλά ανά επιβάτη κρουαζιερόπλοιου πόσο ανταποδοτικά είναι; Πάνε απευθείας στις τοπικές κοινωνίες για να εξοπλιστούν και να συντηρήσουν τις υποδομές τους;

Τον Ιούνιο του 2025, το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, ρώτησε μέλη του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων εάν είναι σκόπιμο ένα σημαντικό μέρος των φορολογικών εσόδων από τον τουρισμό να δεσμεύεται συστηματικά για την ανάπτυξη και συντήρηση των τοπικών υποδομών στους τουριστικούς προορισμούς. Συμφώνησαν 7 στους 10. Οι απαντήσεις των οικονομολόγων είναι δημόσιες. Η Μιράντα Ξαφά απάντησε ότι «Ο τουρισμός έχει ξεπεράσει τη φέρουσα ικανότητα σε πολλά νησιά, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες. Οι δήμοι χρειάζονται πόρους για να αναπτύξουν τις υποδομές τους για ύδρευση, συλλογή και ανακύκλωση σκουπιδιών, δρόμους, κ.ά.». Επιστρέφουμε δηλαδή ξανά στη γνωστή ελληνική στρέβλωση: οι ΟΤΑ δεν έχουν πόρους και αρμοδιότητες για να κάνουν όσα θα έπρεπε.

Ο αντίλογος πολλές φορές τονίζει ότι αν δοθούν αρμοδιότητες και λεφτά σε τόσους ΟΤΑ θα δούμε φαινόμενα κατασπατάλησης. Και είναι βάσιμος, αν σκεφτεί κανείς ότι στις απευθείας αναθέσεις οι ΟΤΑ είναι πρωταγωνιστές. Η μεταρρύθμιση τομή βέβαια θα ήταν να φτιαχτεί έτσι το θεσμικό πλαίσιο ώστε να μην μπορούν να δίνονται χρήματα αδιαφανώς. Να υπήρχαν επίσης ελεγκτικοί μηχανισμοί. Μπορεί μια τρίτη τετραετία, να δώσει κίνητρο στη φιλελεύθερη κυβέρνηση να κάνει καμιά μεταρρύθμιση…

Keywords