Σαν πεινασμένο ζώο

15:13 4/8/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Μια παρομοίωση. Στο βιβλίο του «O καιρός της φωτιάς: μια αληθινή ιστορία από έναν θερμότερο κόσμο», ο αμερικανοκαναδός δημοσιογράφος Τζον Βάλιαντ παρομοιάζει τη φωτιά με άγριο ζώο. «Είναι σαν ένα θηλαστικό», λέει σε συνέντευξή του στην El País. «Αναπνέει, αναζητεί διαρκώς φαγητό, θέλει να μεγαλώσει. Αναπαράγεται και λύνει προβλήματα: αν δεν μπορεί να μπει από ένα σημείο, μπαίνει από άλλο, σαν τον βελοσιράπτορα του Jurassic Park, που όταν βρίσκει μια πόρτα κλειστή περικυκλώνει το κτίριο και μπαίνει από άλλη. Αυτό κάνει η φωτιά. Συμπεριφέρεται σαν πεινασμένο ζώο».

Μια πληγή. Πάντα υπήρχαν καύσωνες, και ξηρασίες, και κυκλώνες, και πλημμύρες, επαναλαμβάνουν μονότονα οι αρνητές της κλιματικής αλλαγής, για τους οποίους δεν υπάρχει κανείς λόγος ανησυχίας όσες εκτάσεις κι αν καούν, όσοι άνθρωποι και ζώα κι αν χάσουν τη ζωή τους, όσα σπίτια κι αν καταστραφούν. Πράγματι, η φωτιά υπάρχει από την εποχή του Προμηθέα. Πράγματι, πλημμύρες έγιναν και την εποχή του Νώε. Ομως σήμερα μιλάμε για φαινόμενα πρωτοφανούς σφοδρότητας, συχνότητας και καταστροφικότητας.

Ενα παράδειγμα. Ενας όρος με τον οποίο έχουμε αρχίσει να εξοικειωνόμαστε είναι οι «μεγαφωτιές», που διακρίνονται από τις συνηθισμένες φωτιές λόγω των νεφών που προκαλούν, των λεγόμενων πυροκουμουλονίμπους. Οπως εξηγούν τρεις γάλλοι κλιματολόγοι στη Monde, η θερμότητα που απελευθερώνεται στο έδαφος από τις φωτιές αυτές είναι τόσο μεγάλη, ώστε η στήλη καπνού που δημιουργείται ξεπερνά τα όρια της τροπόσφαιρας (γύρω στα 12 χιλιόμετρα ύψους) και διεισδύει στη στρατόσφαιρα. Τα νέφη μεταδίδουν με τρομακτική ταχύτητα τη φωτιά και μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες πόλεις. Το είδαμε το 2018 στην Καλιφόρνια, το 2021 στον Καναδά, το 2023 στη Χαβάη, το 2025 στο Λος Αντζελες. Το είδαμε τις τελευταίες μέρες στο Μπορντό και το Πόρτο Γερμενό.

Ενα δένδρο. Πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια, οι δεινόσαυροι διέτρεχαν το δάσος της Γκοντουάνα, στη σημερινή Αυστραλία, όπου ενδημούσε ένα πεύκο που λεγόταν Βολέμια. Το 1994 ανακαλύφθηκαν μερικά δένδρα αυτού του είδους στα γαλάζια βουνά κοντά στο Σίδνεϊ. Είχαν αντισταθεί σε όλες τις κλιματικές συνθήκες και όλες τις πυρκαγιές. Αλλά κόντεψαν να καούν, μαζί με ένα δισεκατομμύριο θηλαστικά, ερπετά και πουλιά, στις μεγαφωτιές που σάρωσαν τη νοτιοανατολική Αυστραλία στα τέλη του 2019. Πράγματι, ουδείς λόγος ανησυχίας.

Αλλη μια παρομοίωση. Η φωτιά συμπεριφέρεται όπως ένας φιλόδοξος άνθρωπος, λέει ο Βάλιαντ. «Εχουμε πολλά κοινά σημεία με τη φωτιά ως προς την τάση μας να επεκτεινόμαστε και, τις τελευταίες δεκαετίες, να καταναλώνουμε όσο μπορούμε περισσότερο. Οταν καίμε απεριόριστα ορυκτά καύσιμα, δημιουργούμε τις ιδανικές συνθήκες για να εκδηλώνονται χωρίς τέλος πυρκαγιές στα δάση μας, στις πόλεις μας, στα χωριά μας. Η συμπεριφορά μας, η εμμονή μας με τα ορυκτά καύσιμα, κάνει τη φωτιά να μας μιμείται. Η φύση μάς επιστρέφει την αντανάκλαση της κατανάλωσής μας».

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords