Ριζοσπαστικός κομφορμισμός

Με ρώτησε ένας φίλος αν είχα διαβάσει το Μανιφέστο του επερχόμενου κόμματος Τσίπρα. Δεν το είχα διαβάσει. «Πώς μπορεί να αρχίζει;» με ξαναρώτησε. «Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω απ’ την Ελλάδα;», είπα, παραφράζοντας ελαφρά το τσιτάτο του Κομμουνιστικού Μανιφέστου των Μαρξ και Ενγκελς. Οχι. Προμετωπίδα ήταν ένα άλλο τσιτάτο, του Ζαν-Ζακ Ρουσό: «Κανένας δεν θα πρέπει να είναι τόσο πλούσιος, ώστε να μπορεί να εξαγοράσει κάποιον άλλο, και κανένας τόσο φτωχός ώστε να αναγκάζεται να πουλήσει τον εαυτό του». Πολύ ποιητικό, μου θύμισε ένα λενινιστικό τσιτάτο της εφηβείας: «Από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του».

Το δυστύχημα είναι ότι μετά την πλάκα έπρεπε και να διαβάσω το κείμενο του Μανιφέστου. Κι αυτό είναι πλήγμα. Επειδή στις 7.612 λέξεις του, χωρίς τις υπογραφές, βρήκα τακτοποιημένες όλες τις ιδέες της λεγόμενης πληθυντικής Αριστεράς της νεότητάς μου, χωρίς καμία φλόγα, δηλαδή χωρίς καμία προσπάθεια να καθρεφτίσουν την πραγματική ζωή, τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Βρήκα δηλαδή ένα βαρετό κείμενο αριστερής (και σε κάποια σημεία αριστερίστικης) φλυαρίας, που γίνεται προσπάθεια να εκφράσει τους πάντες, σχεδόν με μεταφυσική βεβαιότητα τύπου: κάλλιο πλούσιος και υγιής παρά φτωχός και άρρωστος. Αυτό είναι το σωστό τσιτάτο.

Το Μανιφέστο επικαλείται τη ριζοσπαστική Αριστερά (η πρακτική της οποίας, επί ΣΥΡΙΖΑ, νόθευσε την όποια προτεραιότητα στη δημοκρατία έδιναν οι επεξεργασίες των ανανεωτών), την οικολογία (που πάντως στην Ελλάδα η Αριστερά πρόσθεσε αυθαίρετα στον λόγο της, ως τεχνοκρατική φοβία απέναντι στην τεχνολογική και βιομηχανική ανάπτυξη) και τη σοσιαλδημοκρατία (που ποτέ στην Ελλάδα δεν είχε ουσιαστικό βάρος η επίκλησή της, αφού ό,τι υλοποιήθηκε κυρίως από το ΠΑΣΟΚ ήταν ο εκδημοκρατισμός της πρόσβασης στο δημόσιο χρήμα, ενώ τα χρόνια του Κώστα Σημίτη κυριάρχησε ο ευρωπαϊκός εκσυγχρονισμός, ως επείγουσα προτεραιότητα).

Ολα αυτά συνδυάζονται με τις γενικόλογες θέσεις για διάφορες πτυχές της πολιτικής· με μια πατερναλιστική αντίληψη που ταυτίζεται με την ενίσχυση του κράτους· με την αδυναμία περιγραφής ενός αναπτυξιακού σχεδίου· με την κολακεία σε κοινωνικές ομάδες που ο χώρος στον οποίο θα απευθυνθεί ο Αλέξης Τσίπρας τις θεωρεί προνομιούχες (π.χ. τους εργαζόμενους εξ αντανακλάσεως, τους νέους τους οποίους αντιμετωπίζει, ως ανώριμες μονάδες που πρέπει να καθοδηγηθούν)· με την πονηρή απουσία αναφορών για το βασικότερο σήμερα ζήτημα της χώρας, το μεταναστευτικό και την εξωτερική πολιτική (τα λεγόμενα εθνικά θέματα)… Γι’ αυτούς και για συναφείς λόγους, το κείμενο αυτό το αποκαλώ: ριζοσπαστικό κομφορμισμό.

Ή, σαιξπηρικώ τω τρόπω, πολύ κακό για το τίποτα.

Ετσι κι αλλιώς, ο Τσίπρας δεν τα υπολογίζει αυτά. Υπενθυμίζω ότι είναι ο αρχηγός που, όταν ήταν παντοδύναμος στον ΣΥΡΙΖΑ, το 2016, είχε ζητήσει από το συνέδριο να ξαναψηφίσει μια θέση που δεν του άρεσε – και φυσικά, το συνέδριο του έκανε το χατίρι.

Τι είναι ο Τσίπρας φάνηκε άλλωστε και χθες, όταν απάντησε αρνητικά στην πρόταση των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτωρίας Δενδρινού, να εμφανιστεί σε ντοκιμαντέρ, στηριγμένο στο πετυχημένο βιβλίο τους «Η τελευταία μπλόφα» για τα έργα και της ημέρες του, ισχυριζόμενος ότι τον κατηγόρησαν ψευδώς πως αντάλλαξε με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τη συμφωνία για το Μακεδονικό με τη μη περικοπή των συντάξεων. Μόνο που στο βιβλίο τους (όπως παρατήρησαν και οι δημοσιογράφοι) δεν υπάρχει καμία τέτοια αναφορά.

Καταλαβαίνετε ότι όσο διάβασε το βιβλίο που επικρίνει, άλλο τόσο πρέπει να έχει διαβάσει και το μανιφέστο του επερχόμενου κόμματός του.

Η είδηση είναι σαφής. Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) προπηλακίστηκε και, εξαιτίας της πίεσης, οδηγήθηκε στο νοσοκομείο ο αντιπρύτανης, Ιάκωβος Μιχαηλίδης, καθηγητής Ιστορίας. Σε ανακοίνωση του Πανεπιστημίου αναφέρεται ότι «ο προπηλακισμός από ομάδα φοιτητών και φοιτητριών, υποστηριζόμενη και από μέλη ΔΕΠ, με στόχο την ακύρωση συλλογικής ομόφωνης απόφασης της Συγκλήτου σχετικά με τον Κανονισμό των Φοιτητικών Εστιών, παραβιάζει κάθε έννοια θεσμικής τάξης και δημοκρατικής διαδικασίας».

Δεν είναι πρωτοφανές περιστατικό, έχει συμβεί και στο παρελθόν με άλλους καθηγητές θύματα – όχι μόνο στο ΑΠΘ αλλά και σε άλλα πανεπιστήμια της Ελλάδας. Κάποια στιγμή, όμως, αυτά χρειάζεται να σταματήσουν. Προφανώς, γι’ αυτό τον πρώτο λόγο έχει το ίδιο το ΑΠΘ, η διοίκησή του – και αναμένει κανείς ότι αυτή τη φορά θα υπάρξει πειθαρχική διαδικασία. Θα είναι οδυνηρή, επειδή εκτός των φοιτητών στον προπηλακισμό συμμετείχαν και μέλη ΔΕΠ, καθηγητές δηλαδή – και είναι ανάγκη να καταλογιστούν ευθύνες και σ’ αυτούς. Αλλά κάποια στιγμή τα πανεπιστήμια πρέπει να αποφασίσουν αν προτεραιότητα είναι η γνώση ή η δράση ακτιβιστών και κομματαρχών. Οσο οδυνηρό κι αν είναι, η πειθαρχική διαδικασία είναι καθαρτήριος μονόδρομος. Και προφανώς είναι αναμενόμενος.