Ψηφίζουν Σαμαρά

Η στήλη εντόπισε στη θερινή της ανάπαυλα υπαρκτό ρεύμα δυνητικών ψηφοφόρων του Αντώνη Σαμαρά. Είτε ως αποδοκιμασία στη σημερινή κυβέρνηση, είτε ως προσωπική αποδοκιμασία στο σύστημα Κυριάκου Μητσοτάκη, είτε ακόμη με βαθύτερα ιδεολογικά χαρακτηριστικά που συγχρονίζονται με το επικείμενο πολιτικό ρεύμα στην Ευρώπη – που δεν θα είναι κεντρώο. Για τον ερωτώμενο κεντροδεξιό πολίτη ο Σαμαράς δεν είναι μια επικαιρική ενδο-ρήξη στη Νέα Δημοκρατία· ούτε ένα περιθωριακό πρόσωπο τηλεοπτικών ζωνών. Είναι πρώην υπουργός· βουλευτής· ευρωβουλευτής· αρχηγός της παράταξης, εκλεγμένος από τη βάση· πρώην πρωθυπουργός σε εποχή δημοσιονομικής κρίσης (οι πάλαι ακροκεντρώοι υμνητές του σημερινοί εικονοκλάστες του)· επικεφαλής κυβέρνησης συμμαχίας.

Υπάρχει ένα ακροατήριο που θεωρεί πιο εύκολο να παροχετεύσει την πρόθεσή του στο εν λόγω πιθανό σχήμα. Που νιώθει πιο άνετα να πάει εκεί από το να ρυμουλκήσει σε αμφίβολα σχήματα διαμαρτυρίας. Εδώ απαιτείται μια σημείωση. Μία ψήφος στον Αντώνη Σαμαρά δεν είναι αντισυστημική. Μια ανησυχία για τα εθνικά θέματα δεν ταυτίζεται πάντα με τον εθνικισμό· μια περίσκεψη για τα ευάλωτα κοινωνικά στρώματα που είναι απροστάτευτα στον βραχνά της ακρίβειας. Ολα αυτά, υπήρξαν βασικά σημεία ενός κοινωνικού φιλελευθερισμού όχι ενός νεοφιλελευθερισμού ούτε διαφόρων σχεδίων που απλώς θέλουν απομειούμενη την κοινωνική κινητικότητα.

Η στήλη επίσης έχει την αίσθηση πως το Μέγαρο Μαξίμου υποτιμά τον Σαμαρά. Ακόμη και οι μέχρι τώρα τροχιοδεικτικές βολές εναντίον του είναι άστοχες και σε λάθος βάση, ιδίως όταν προέρχονται από πρόσωπα που είναι ακόμη νεοπροσήλυτοι στην παράταξη. Γκρουπάρει τον πρώην πρωθυπουργό με έτερες δεξιές εκφράσεις στο σημερινό πολιτικό τόξο αλλά και με τάσεις ανορθολογισμού που συναντώνται σε νέα ή παλιά κόμματα. Καμία σχέση. Η στήλη – να το αποσαφηνίσουμε γιατί οι αναγνώστες μας είναι απαιτητικοί – δεν βρίσκει πολλά σημεία συμφωνίας με τον Σαμαρά μέσα στα χρόνια. Εντοπίζει, όμως, και καταγράφει μια υπαρκτή τάση που ούτε να απαξιωθεί μπορεί ούτε να περάσει στα ραντάρ ως περιθωριακή.

Η δε παρόξυνση των εθνικών θεμάτων, με ευθύνη της Άγκυρας, εκ των πραγμάτων θα δοκιμάσει τη σημερινή κυβέρνηση όχι απλώς στο πεδίο αλλά και σε μια μακρόχρονη προοπτική για τη χώρα και τη διπλωματική της στρατηγική. Ο χρόνος για τις κάλπες χωράει και οριστική αποτίμηση των μέχρι τώρα ενεργειών στην εξωτερική μας πολιτική και «ταμείο» στα κοινωνικά θέματα. Μια οκταετία Μητσοτάκη εκ των πραγμάτων θα αξιολογηθεί πιο αυστηρά. Εθνικά και οικονομία, δύο μεγάλα αγκάθια. Και δύο κατεξοχήν πεδία που ο λαϊκός κόσμος της Κεντροδεξιάς στην Ελλάδα είχε πάντα τη ματιά του. Μία ακόμη σκέψη. Η Περιφέρεια της χώρας είναι ακόμη πιο εύκολο να κινηθεί προς ένα εγχείρημα Σαμαρά. Η δε πιθανή αποδρομή της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού θα ενισχύσει αυτή την τάση.

Ο Γιώργος Χατζηχρόνογλου που έφυγε στα 80 του είχε πολλές ιδιότητες (για παράδειγμα ήταν αθλητής του στίβου με πολλές διακρίσεις), αλλά πάνω από όλα ήταν ένας μέγας πρωτοψάλτης. Μια τεράστια φωνή που κόσμησε για χρόνια τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική, έψαλλε δε στη Φανερωμένη Χολαργού, ενώ υπήρξε δάσκαλος πολλών. Βούτηξε με επιτυχία και σε άλλα μουσικά νερά συνεργαζόμενος με τον Χρόνη Αηδονίδη, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Σταμάτη Κραουνάκη και ανήκε σε μια χορεία ψαλτών που είχαν γνώση του πεδίου τους όπως ο Θόδωρος Βασιλικός, ο Γρηγόρης Νταραβάνογλου, ο Γεώργιος Ναούμ και άλλοι.

Τελικά διαβάζουμε ή σκρολάρουμε στα κινητά; Το ερώτημα επανήλθε δραματικά στις θερινές ημέρες όπου στοίβες βιβλίων μπορεί να φωτογραφήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά δύσκολα διαβάστηκαν εν συνόλω. Μιας τρώει η ιντερνετική ζωή, έχουμε μεγαλώσει και κουραστεί ή σταδιακά δεν μπορούμε να συγκεντρωθούμε; Ολες οι απαντήσεις περιέχουν κάτι από μελαγχολία και επιβεβαίωση των μεταβολών στην καθημερινότητά μας τα τελευταία χρόνια. Οχι δεν διαβάζουμε λιγότερο λόγω Ιντερνετ. Εξάλλου κι εκεί διαβάζουμε αλλά μέσω της οθόνης. Εχουμε μετατοπιστεί σε έναν άλλο τρόπο ζωής, ενώ η τελετουργία που απαιτεί ένα βιβλίο γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η σχέση μας με τον χρόνο έχει αλλάξει. Η βραδύτητα αποτελεί ασυνείδητα, χαμένο τρόπαιο.