Πασόκοι

Θα νιώθατε άνετα στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Οχι μόνο επειδή όλοι κάποια στιγμή στη ζωή μας ήμασταν ΠΑΣΟΚ, ακόμα και αν δεν το ψηφίζαμε. Αλλά επειδή θα βλέπατε κανονικούς ανθρώπους που σας μοιάζουν. Στις εκδηλώσεις της Νέας Δημοκρατίας βλέπεις πολύ κόσμο να ακολουθεί τη μυρωδιά της εξουσίας. Από βλαχοδήμαρχους και τοπικούς προύχοντες μέχρι κουστουμαρισμένους που ψάχνουν χαραμάδα να τρυπώσουν και να στήσουν την επόμενη δουλειά. Στις μαζώξεις της Αριστεράς συναντάς νεολαίους που έλκονται από την ουτοπία, αλλά και εκείνους που γέρασαν νομίζοντας ότι ζουν ακόμα στην πρώτη νιότη.

Στο ΠΑΣΟΚ βρίσκεις πιο κανονικούς τύπους. Ο κόσμος που βρέθηκε στο συνέδριο δεν περιμένει διορισμό ή απευθείας ανάθεση. Ούτε κουβαλά στο μυαλό τον ρομαντισμό και την άγρια φαντασία της Αριστεράς. Αυτοί που ακόμα και σήμερα δηλώνουν και ψηφίζουν ΠΑΣΟΚ χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Από τη μία είναι τα τιμημένα γηρατειά («περήφανα» ήταν τα νιάτα), που ψηφίζουν ΠΑΣΟΚ όπως πληρώνουν το ρεύμα και το τηλέφωνο, διατηρώντας μια συμβιωτική σχέση με το κόμμα. Τα τελευταία πενήντα χρόνια δεν έχουν ρίξει άλλο ψηφοδέλτιο στην κάλπη. Και αν δεν τους έκοβε ο γιατρός το τσιγάρο, θα άναβαν ακόμα με αναπτήρα που φέρει στη μία πλευρά τον ήλιο και στην άλλη τον Ανδρέα. Από την άλλη είναι εκείνοι που, με τηλεοπτικούς όρους, ανήκουν στο «δυναμικό κοινό». Κεντρώοι. Καθαρόαιμοι. Με pedigree. Μερικοί πέρασαν από το Ποτάμι. Οι περισσότεροι ψήφισαν Μητσοτάκη. Παρακολουθούν την πολιτική με ψύχραιμη ματιά, συχνά και κυνική.

Είναι οι άνθρωποι που αντιλαμβάνονται τι σημαίνει διάκριση των εξουσιών και θεσμική τάξη. Και η προσωπική τους αισθητική προσβάλλεται από επιδείξεις αλαζονικής συμπεριφοράς και την κοροϊδία που ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια τους. Ολοι αυτοί στέκονται με το ΠΑΣΟΚ. Είναι όμως λίγοι. Δεν αρκούν για να συγκροτήσουν πλειοψηφικό ρεύμα νίκης. Σε έναν κόσμο που τείνει να γίνει όλο και πιο ακραίος και τοξικός, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει με μια αξιοπρεπή, σχεδόν ελιτίστικη επιλογή. Δεν θα συνεγείρει τα λαϊκά στρώματα. Ταιριάζει περισσότερο σε όσους στέκονται στο μέσον ενός ταραγμένου κόσμου και παρακολουθούν χωρίς να ζαλίζονται.

Ο Αλέξης Τσίπρας στη Λαμία. Μιλάει για «ισχυρή κυβερνώσα Αριστερά». Οταν ξεκίνησε η επιχείρηση του rebranding δεν υπήρχαν αναφορές στην Αριστερά. Προφανώς η βασική στόχευση ήταν στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Ωστόσο ο Τσίπρας επέστρεψε στις εργοστασιακές του ρυθμίσεις. Λογικό. Η μαγιά για το νέο κόμμα θα προέλθει από τον ΣΥΡΙΖΑ συν κάτι ψιλά από τη Νέα Αριστερά. Και έτσι τον ακούσαμε στη Λαμία να μιλάει για τον μόχθο του λαού και τα σαλόνια της ολιγαρχίας. Με παραπονεμένα λόγια, δωρεάν αστικές συγκοινωνίες και παράταση στις μισθώσεις ακινήτων από νοικοκυριά και φοιτητές. Ηταν, περίπου, σαν να ακούς τον Τσίπρα να κάνει αντιπολίτευση τον καιρό των μνημονίων. Θα πείτε ότι αυτό ξέρει, αυτό εμπιστεύεται. Σωστό. Ομως το πρόβλημα είναι τώρα ξέρουν και όσοι τον ακούν.

Στην Ελλάδα οι εκλογές είναι ένας καταρράκτης που ξεπλένει τα πάντα. Κλείνει βιβλία, είναι μία διαδικασία σαν την περαίωση στην Εφορία. Ολα αρχίζουν πάλι από την αρχή. Ο Πρωθυπουργός επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία την προσήλωσή του στη θεσμική τάξη. Εκλογές στο τέλος της τετραετίας. Και έτσι, υποτίθεται, απορρίπτει τις εισηγήσεις για πρόωρη προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία. Τι θα συμβεί όμως έτσι και εμφανιστεί η καινούργια δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ με παράλληλη αναζωπύρωση, σε πολλά μέτωπα, της υπόθεσης των υποκλοπών; Κάτι απλό. Κάποια στιγμή θα βγει ο Μητσοτάκης και θα πει ότι δεν ανέχεται η χώρα να γίνεται έρμαιο συμφερόντων που υπονομεύουν τη σταθερότητα, οδηγώντας τη δημόσια συζήτηση σε ένα φαύλο κύκλο τοξικότητας. (Κάπως έτσι λέγονται αυτά). Και θα προκηρύξει εκλογές ζητώντας «νωπή εντολή προκειμένου η χώρα να πορευτεί με σταθερότητα στις φουρτουνιασμένες θάλασσες των καιρών μας». Καλά το λέω, τους επιτρέπω να το κάνουν copy-paste.

Για τη δική μου γενιά καλλιτέχνες όπως η Μαρινέλλα είναι μέρος του κόσμου όπως τον μάθαμε. Οταν πεθαίνουν, βλέπεις τη σκιά της απώλειας και θυμάσαι ότι είσαι και εσύ ένα κομμάτι του κόσμου που φεύγει. Από τη Μαρινέλλα, πέρα από τα τραγούδια της κρατάω κάτι ακόμα: ήταν ένα κορίτσι με πολύ λαϊκές καταβολές, παντρεύτηκε σύμβολα του λαϊκού τραγουδιού, αλλά η ίδια κράτησε μία αισθητική υψηλής κλάσης. Τραγούδησε λαϊκά, αλλά δεν έγινε ποτέ λαϊκή. Αντίο.