Παρίας

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρήκε έναν νέο τρόπο να υποσχεθεί νίκη επί του Ιράν. Επειτα από μήνες πολέμου που απέτυχαν να σύρουν το Ιράν σε συνθηκολόγηση ή την κατάρρευση, η κυβέρνησή του αποκάλυψε αυτό που ο υπουργός Οικονομικών του, Σκοτ Μπέσεντ, αποκαλεί «Επιχείρηση οικονομικός παρίας»: μια προσπάθεια να αποκοπεί η χώρα από ό,τι έχει απομείνει από την παγκόσμια οικονομία, συνοδεία απειλών για κυρώσεις προς ξένες κυβερνήσεις, τράπεζες και εταιρείες εάν συνεχίσουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιράν είναι ευάλωτο. Η οικονομία του έχει πληγεί από χρόνια κυρώσεων, τον πόλεμο και έναν ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ που διαρκεί μήνες. Το Ιράν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου. Ο πρόεδρός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει δηλώσει ότι η χώρα πρέπει να επιδιώξει την ειρήνη όσο μπορεί ακόμα να διαπραγματευτεί από θέση «ισχύος και αξιοπρέπειας». Ωστόσο, το γεγονός ότι το Ιράν χρειάζεται μια συμφωνία δεν σημαίνει ότι είναι έτοιμο να παραδοθεί. Αυτή η διάκριση διαφεύγει επανειλημμένα από τον Τραμπ κατά τη διαμόρφωση της πολιτικής του: η κλιμάκωση της πίεσης δεν ταυτίζεται με την ύπαρξη στρατηγικής. Εχει και το Ιράν δικαίωμα στην επόμενη κίνηση.

Πράγματι, ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν όλο και περισσότερο να εννοηθεί ότι αυτή η στρατηγική φέρνει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ο νέος επικεφαλής του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, χαρακτήρισε τη συμμετοχή στην οικονομική εκστρατεία της Ουάσιγκτον «πράξη πολέμου». Δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα προσπαθήσει πρώτα να πείσει τα γειτονικά κράτη να μη συμμετάσχουν, αλλά απείλησε τα συμφέροντά τους σε περίπτωση που το κάνουν. Προειδοποίησε μάλιστα ότι το Ιράν θα μπορούσε να εμποδίσει τις εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου μέσω διαδρομών που έχουν σχεδιαστεί για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ.

Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν μια συνεπή στρατηγική λογική: το Ιράν δεν μπορεί να νικήσει τις ΗΠΑ οικονομικά, αλλά μπορεί να προσπαθήσει να καταστήσει τον οικονομικό στραγγαλισμό του απαγορευτικά δαπανηρό για την Ουάσιγκτον και τις χώρες που χρειάζεται ώστε να τον επιβάλει.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στο Ορμούζ, την απειλή υποδομών που επιτρέπουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής πετρελαίου ή την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στα αμερικανικά συμφέροντα σε ολόκληρη την περιοχή. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα βοηθούσε τους απλούς Ιρανούς. Η κλιμάκωση θα επέτεινε τα δεινά τους. Αλλά αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να σκεφτεί πέρα από τις πρωτογενείς επιπτώσεις των δικών της ενεργειών.

Εκτός αν ο Τραμπ αρχίσει να σκέφτεται πολλές κινήσεις μπροστά, η τελευταία του προσπάθεια να αναγκάσει το Ιράν σε συνθηκολόγηση θα μπορούσε να αφήσει τις ΗΠΑ με ακόμη υψηλότερες τιμές ενέργειας, έναν ακόμη πιο συγκρουσιακό αντίπαλο και μια περαιτέρω κλιμάκωση που ποτέ δεν είχε υπολογίσει.

Ο Σίνα Τουσί είναι ιρανοαμερικανός αναλυτής και ερευνητής, συνεργάτης του Center for International Policy

Keywords