Ουκρανία και Rosatom

17:57 25/8/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Ο IMO στις 13 Ιουλίου καταδίκασε όλες τις αδικαιολόγητες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, ανεξαρτήτως του ποιος τις πραγματοποιεί. Αν η Ουκρανία χτυπήσει πλοίο τρίτης, ουδέτερης χώρας, το οποίο είναι πράγματι εμπορικό πλοίο και δεν συμμετέχει στη ρωσική πολεμική προσπάθεια, τότε η επίθεση δεν δικαιολογείται απλώς και μόνο επειδή η Ουκρανία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία. Το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο είναι αρκετά σαφές. Τα εμπορικά πλοία είναι κατ’ αρχάς civilian objects και προστατεύονται.

Μπορούν να γίνουν νόμιμος στρατιωτικός στόχος εάν λ.χ. μεταφέρουν στρατεύματα, εφοδιάζουν τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις ή λειτουργούν ως βοηθητικά πλοία του στρατού, συλλέγουν πληροφορίες κ.λπ.

Ακόμη και τότε ισχύουν αναλογικότητα και προφυλάξεις για την προστασία του πληρώματος και άλλων πλοίων. Και ειδικά για ουδέτερα εμπορικά πλοία, το San Remo Manual – το βασικό σημείο αναφοράς για το δίκαιο του ναυτικού πολέμου – λέει ότι δεν μπορούν να προσβληθούν, παρά μόνο υπό συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως εάν μεταφέρουν contraband, παραβιάζουν αποκλεισμό, ενεργούν υπέρ του εχθρού ή λειτουργούν ως βοηθητικά του εχθρικού στρατού.

Αρα, αν το επιχείρημα του ουκρανικού ΥΠΕΞ είναι: «Μην κάνετε εμπορικές συναλλαγές με τη Rosatom επειδή συνδέεται με εγκλήματα πολέμου», τότε είναι πολιτική και οικονομική έκκληση, όχι κανόνας που αυτομάτως επιβάλλει στις τρίτες χώρες να διακόψουν τις εμπορικές τους σχέσεις. Από την άλλη, εάν η ίδια η Ουκρανία εσκεμμένα πλήττει ένα πραγματικά ουδέτερο εμπορικό πλοίο τρίτης χώρας, τότε μπορεί να υπάρχει ζήτημα παραβίασης του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Δεν αποκτά το δικαίωμα να το κάνει επειδή το πλοίο μεταφέρει εμπορεύματα προς ή από τη Ρωσία.

Αυτή τη στιγμή δεν είναι θεωρητικό ζήτημα. Η Ουκρανία έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη εκστρατεία με drones εναντίον ρωσικών/ρωσικά συνδεδεμένων πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα, όμως, η κατάσταση έχει φθάσει σε σημείο όπου η Ουκρανία πρότεινε πρόσφατα στη Ρωσία αμοιβαία παύση των επιθέσεων εναντίον πολιτικών πλοίων. Αυτό είναι πολύ αποκαλυπτικό. Διότι ουσιαστικά η ίδια η Ουκρανία αναγνωρίζει ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ: «Χτυπώ ρωσικό στρατιωτικό/πολεμικό στόχο» και «χτυπώ πολιτική ναυσιπλοΐα». Και ο IMO δεν έκανε διάκριση υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς. Ζήτησε από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να μη θέτουν σε κίνδυνο την εμπορική ναυσιπλοΐα.

Επομένως, αν η Ουκρανία απαιτεί από τρίτες χώρες να εφαρμόζουν ένα πολύ αυστηρό ηθικό κριτήριο στις εμπορικές τους σχέσεις με ρωσικές εταιρείες, είναι απολύτως θεμιτό να ζητάμε από την ίδια την Ουκρανία να τηρεί εξίσου αυστηρά το διεθνές δίκαιο όταν επιχειρεί εναντίον εμπορικών πλοίων τρίτων χωρών. Το ένα δεν νομιμοποιεί το άλλο. Και η ουκρανική αυτοάμυνα, όσο νόμιμη και αν είναι ως προς την αντιμετώπιση της ρωσικής επίθεσης, δεν αποτελεί λευκή επιταγή για προσβολή ουδέτερων εμπορικών στόχων.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords