Ο,τι κάτσει

Είναι κάτι πολύ κοινό, κάτι που συμβαίνει στον καθένα μας, να ξεγελιόμαστε κάποια στιγμή με την ιδέα ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε τα όρια των δυνατοτήτων μας. Δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος που δεν έχει ζήσει έστω για μία και μοναδική φορά τη συγκεκριμένη αυταπάτη.

Στους περισσότερους από μάς μάλιστα συμβαίνει επανειλημμένα. Δεν είναι λοιπόν πρόβλημα ούτε λόγος ανησυχίας. Εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες η κατάσταση αυτή είναι μόνιμη. Τότε τα πράγματα είναι σοβαρά και χρειάζεται προσοχή.

Εχω υπ’ όψιν μου, συγκεκριμένα, τον Παύλο Πολάκη του ΣΥΡΙΖΑ, για τον λόγο ότι δημοσίευσε άρθρο για τη θεωρία της μαρξιστικής διακυβέρνησης, το οποίο, με τη σεμνότητα που πάντα τον διέκρινε, αποκαλεί «η δική μου συμβολή στην υπόθεση της κοινωνικής απελευθέρωσης» και το απευθύνει «στον ιστορικό του μέλλοντος».

Δεδομένου ότι χθες η υγρασία ήταν πολύ υψηλή στην ατμόσφαιρα και εδώ στην Αθήνα δεν φυσούσε καθόλου, οι συνθήκες δεν ήταν κατάλληλες για να το διαβάσω. Το διέτρεξα όμως διαγωνίως και παρατήρησα ότι, κάπου στην αρχή της κάθε μιας από τις παραγράφους του κειμένου συναντάμε τη φράση «στην ανάλυση του Πουλαντζά» ή «ο Πουλαντζάς».

Υποθέτω λοιπόν ο σκοπός του άρθρου είναι ο Πολάκης να ποζάρει ως θεωρητικός της Αριστεράς, να δείξει ότι μπορεί να καταπιάνεται με τα λεπτά ζητήματα της θεωρίας, ότι μπορεί να είναι και λίγο Τσουκαλάς. Είναι φυσικό εκ μέρους του, γιατί δεν κρύβει ότι αποσκοπεί στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Προσπαθεί να δείξει λοιπόν ότι δεν είναι μόνο για τσαμπουκάδες και εκφοβισμούς, αλλά διαθέτει και τα εφόδια του διανοούμενου.

Επίσης, η θεωρητική βάση που ανέπτυξε στο άρθρο μπορεί να χρησιμεύσει αύριο για το πρόγραμμα του κόμματος, που ενδεχομένως θα φτιάξει ο ίδιος. Αλλωστε, ευθέως παραδέχθηκε ότι μπορεί να είναι υποψήφιος δήμαρχος στα Χανιά ή ακόμη και υποψήφιος περιφερειάρχης. Αυτό που βγαίνει, δηλαδή, από τα συμφραζόμενα είναι ότι ο Πολάκης δεν αποκλείει ο ΣΥΡΙΖΑ να μην πετύχει την είσοδο στη Βουλή, εφόσον δεν είναι ο ίδιος αρχηγός και, για τον λόγο αυτόν, αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά: πρόεδρος, δήμαρχος, περιφερειάρχης, ό,τι κάτσει τέλος πάντων…

Αν ήμουν Ισλανδός, θα ψήφιζα και εγώ με την πλειοψηφία στο δημοψήφισμα, δηλαδή «όχι» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Εξηγώ αμέσως γιατί. Οι Ισλανδοί είναι πλούσιοι και είναι λίγοι, που σημαίνει ότι όλοι μπορούν να είναι ικανοποιημένοι – και είναι, αν κοιτάξετε τις σχετικές έρευνες. Επίσης, βρίσκονται πολύ μακριά από όλους τους άλλους Ευρωπαίους. Γιατί λοιπόν να μπλέξουν με τους μεσογειακούς λαούς και τα χρέη τους; Στα χρόνια που ακολούθησαν τη χρεοκοπία του 2011, η οικονομία της Ισλανδίας έχει εκτοξευθεί, το ΑΕΠ της έκτοτε έχει τριπλασιασθεί και το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο. Καλά δεν τα έχουν καταφέρει;

Επειτα, η γεωγραφική απομόνωσή της είναι τόσο μεγάλη και οι περιβαλλοντικές συνθήκες τόσο σκληρές, ώστε η Ισλανδία να έχει αναπτυχθεί με έναν τρόπο ιδιαίτερο που δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για σύμπτωση συμφερόντων με χώρες που έχουν τελείως διαφορετικό κλίμα και διαφορετική οικονομία. Η απόσταση που τη χωρίζει από την ευρωπαϊκή ήπειρο ορίζει εκ των πραγμάτων τη μοίρα της. Γι’ αυτό και οι πολιτισμικές σχέσεις με τους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς επί αιώνες ολόκληρους δεν εκτείνονταν πέρα από τη Βρετανία και τη Σκανδιναβία.

Θα μου πείτε ίσως ότι υπάρχει το θέμα της άμυνας, στο οποίο η Ισλανδία είναι ακάλυπτη, καθώς από τη μια πλευρά έχει τον αμερικανικό επεκτατισμό, που ορέγεται Γροιλανδία και, από την άλλη, έχει τη ρωσική προκλητικότητα. Πιστεύετε όμως ότι θα τους σώσει η Ευρωπαϊκή Ενωση; Θυμίζω ότι η Ευρώπη ύψωσε το ανάστημά της απέναντι στον Τραμπ για τη Γροιλανδία, στέλνοντας επιτροπή επτά ή οκτώ στρατιωτικών, για να κάνουν μια αυτοψία, ώστε να ξέρουν τουλάχιστον τι είναι αυτό που δεν μπορούν να υπερασπισθούν.

Τέλος, μη φαντασθείτε ότι οι Ισλανδοί είναι σαν τα δίποδα που ψηφίζουν Τραμπ στην Αμερική. Οι Ισλανδοί είναι ίσως ο πιο διαβαστερός λαός της Ευρώπης. (Τι άλλο να κάνουν, θα μου πείτε, στις ατελείωτες νύχτες;) Ο μέσος όρος ανάγνωσης είναι τα 2,5 βιβλία τον μήνα, δηλαδή το διάβασμα είναι καθημερινή συνήθεια. Το μέγα γεγονός της χρονιάς, που περιμένουν όλοι κάθε καλοκαίρι, είναι ο τόμος που αναγγέλλει την παραγωγή των εκδοτικών οίκων για τον επόμενο χρόνο. Επίσης το 10% του πληθυσμού σε κάποια στιγμή της ζωής τους θα γράψουν οι ίδιοι ένα βιβλίο.