Οι πόλεμοι αποκτηνώνουν

Είχαμε μείνει κατάπληκτοι πριν 35 τόσα χρόνια: δεν είχε ξαναγίνει στην ιστορία της ανθρωπότητας να καταρρεύσει ολόκληρη αυτοκρατορία –η Ρωσική Αυτοκρατορία– χωρίς να ανοίξει μύτη. Η Ρωσία, μέσω των μπολσεβίκων με τη δορά της ΕΣΣΔ, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε φθάσει σε ιστορικό μετεωρισμό: όχι μόνο αποκατέστησε την επί τσάρων κυριαρχία της αλλά κατέστησε δορυφόρους της μέσω του Συμφώνου της Βαρσοβίας εδάφη-κράτη που πριν ανήκαν στους Αψβούργους.

Η κατάρρευση του 1991 έγινε δεκτή ως πρωτοφανής ήττα από το ρωσικό πολιτικό κατεστημένο που δεν ήταν όμως διατεθειμένο να αντιδράσει: προτίμησε να επιδοθεί σε πλουτισμό, διαμεριζόμενο τα ιμάτια της ΕΣΣΔ.

Και να που ο Βλαδίμηρος Πούτιν ανέλαβε να αποκαταστήσει το ρωσικό μεγαλείο για λογαριασμό της ρωσικής ελίτ. Το έχει άλλωστε επανειλημμένα υμνήσει όπως και τον Στάλιν που – Γεωργιανός  κατά το έθνος αλλά αυτοκρατορικός κατά τη συνείδηση, όπως οι πραιτωριανοί που ανέτρεπαν αυτοκράτορες στη Ρώμη ή στην Κωνσταντινούπολη– οδήγησε τη Ρωσία στο μεσουράνημά της.

Μου φαίνεται, στον αυτοκρατορικό ρωσικό πόλεμο πρέπει να αναζητήσουμε τις αιτίες της ανόδου της Άκρας Δεξιάς σε όλη την ήπειρό μας και πρόσφατα στη Γερμανία. Η Ευρώπη για πρώτη φορά μετά από 80 χρόνια συμμετέχει σε πόλεμο που έχει για αυτή υπαρξιακή σημασία: η Ρωσία απέδειξε πως θέλει πάντα να γίνει ο ηγεμών της Ευρασίας που δεν θα έχει αντιπάλους στην ασήμαντη μικρή δυτική χερσόνησο της ηπείρου.

Οι πόλεμοι δεν είναι παίξε γέλασε, είναι κάτι πολύ παραπάνω από θλιβερές στατιστικές απωλειών πολεμιστών και αμάχων: αναδεύουν βαθιά συναισθήματα, νοοτροπίες, αξίες. Το βερνίκι του πολιτισμού –όπως π.χ. τον εξέφρασε η Άνγκελα Μέρκελ το 2015 με αφορμή το μεταναστευτικό– σκάει εδώ και εκεί. Αναδεικνύονται φόβοι αλλά και επιθυμίες απωθημένες: η ένοπλη ληστεία  –και με τη μορφή πολεμικής επίθεσης – ήταν πάντα ένα από τα μέσα πλουτισμού κοινωνιών, κρατών, πολιτικών, ιδιωτών.

Δεν υπάρχουν ένδοξοι ή ηρωικοί πόλεμοι – οι πόλεμοι είναι πάντα αποκτηνωτικοί· αναγεννούν ξεχασμένες μορφές βαρβαρότητας, σαν αυτές που προωθεί η άκρα Δεξιά. Δεν πρόκειται δηλαδή για την τιμή της βενζίνης ή τον βασικό μισθό –ούτε καν για τη μετανάστευση, όλα αυτά είναι προσχήματα: η άνοδος της ακροδεξιάς έχει υπαρξιακά χαρακτηριστικά που θα οδηγούν σε όλο και πιο βάναυσες καταστάσεις όσο ο πόλεμος συνεχίζεται.

Ο Βλαδίμηρος Πούτιν, απέτυχε: αντί να προσφέρει στη ρωσική ελίτ έναν υποτελή, δημιούργησε έθνος-κράτος που τη μισεί.  Βρίσκεται σε αδύναμη κατάσταση. Η ΕΕ πρέπει να τον βοηθήσει να σώσει το κεφάλι του με αντάλλαγμα το τέλος του πολέμου, πριν μας πνίξει εντελώς η αταβιστική βαρβαρότητα του.

Keywords