Οι «μεγάλοι»

Πάντα βρίσκαμε κάποιον να κάνει τη δουλειά. Τους ποιητές για να τους τραγουδούν οι εργάτες. Τον Θεοδωράκη να σε ξεσηκώνει, τον Χατζιδάκι να σε εξημερώνει και τον Ξαρχάκο να σε παίρνει ταξίδι. Ο Σαββόπουλος έκανε τη δουλειά του εθνικού ψυχαναλυτή. Και μάλιστα σου τα έλεγε πριν καν προλάβεις να ανοίξεις το στόμα σου. Ηξερε πολύ καλά τι συμβαίνει μέσα στην ελληνική ψυχή γιατί από εκεί προήλθε, ήταν η μήτρα του.

Οταν, λοιπόν, πεθαίνει ένας άνθρωπος σαν τον Σαββόπουλο, συνήθως γυρνάμε προς τον πάγκο, βλέπουμε ότι είναι άδειος και έτσι δεν μπαίνει κάποιος αντικαταστάτης στην εθνική αρένα. Σωστά. Γιατί αυτές οι μορφές είναι πρωτίστως γεννήματα της εποχής τους. Ακόμα και αν εκεί έξω υπάρχει ο νέος Σαββόπουλος, σίγουρα δεν θα είναι σαν τον Σαββόπουλο. Να, κάποιος μου έλεγε ότι ο ΛΕΞ θα ασκήσει στις νεότερες γενιές επιρροή αντίστοιχη του Σαββόπουλου. Δεν μου φαίνεται παράλογο. Ισως όχι στην έκταση και στο βάθος που διείσδυσε ο Νιόνιος, αλλά θα αφήσει αποτύπωμα.

Είναι κάτι ακόμα. Οι μεγάλες μορφές του παρελθόντος αναδείχθηκαν επειδή, πέρα από το ταλέντο τους, πέρασαν μέσα από τα λίγα συστημικά κανάλια επικοινωνίας του καιρού τους. Σήμερα αυτά τα κανάλια είναι ουσιαστικά άπειρα. Να, ας μείνουμε στη μουσική. Στον παλιό κόσμο οι δισκογραφικές εταιρείες έπαιρναν ένα σπουδαίο ταλέντο από το χέρι, το σύστηναν και το επέβαλαν στη λαϊκή κουλτούρα. Στις μέρες μας το ίδιο ταλέντο, για να ξεχωρίσει, πρέπει να γίνει το μεγαλύτερο δέντρο σε ένα δάσος που υπάρχει στο YouTube και στο Spotify. Διόλου εύκολο. Γύρω του υπάρχουν πολλοί άλλοι που ξεκινούν από την ίδια αφετηρία, ενώ το σύστημα μετάδοσης και προβολής είναι τόσο σύνθετο, ώστε εύκολα χάνεσαι στους διαδρόμους του.

Στον καινούργιο περίεργο κόσμο είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξουν «μεγάλοι», με την έννοια που έχουμε ακόμα στο μυαλό μας. Ναι, μπορεί ο καλλιτέχνης να στέκεται με την κιθάρα του, να βγάζει ωραία λόγια από την ψυχή του, αλλά εμείς δεν έχουμε τον χρόνο να τον προσέξουμε. Ακόμα και αν σου αρέσει, θα σκρολάρεις πιο κάτω για να βρεις κάτι καλύτερο. Είναι εποχή στιγμών και εικόνων, όχι προσώπων.

Είναι βλαχιά. Ας με συγχωρέσουν οι Βλάχοι που χρησιμοποιώ τον όρο με την απαξιωτική, ως προς την αισθητική, έννοια του συρμού. Ομως πώς αλλιώς να περιγράψεις τη συμπεριφορά των πονηρών που τσίμπησαν επιδοτήσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για να τις κάνουν πολυτελή αυτοκίνητα και πανάκριβα αξεσουάρ. Ξετσιπωσιά; Ναι, ακούγεται πιο σωστό. Τι να την κάνεις, ρε φίλε, την Jaguar στο χωριό και στα λαγκάδια; Πού πας, χρυσή μου, τα Prada στην επαρχιακή κωμόπολη; Είναι κρίμα που το νομικό μας σύστημα δεν προβλέπει ποινική μεταχείριση και για το αχαλίνωτο κιτς. Και, πράγματι, μπορείς να συμπεράνεις πολλά για το ύφος και το ήθος των ανθρώπων από τις αγορές που κάνουν. Να, ο «Φραπές», ελέγχεται για περιουσία 2,5 εκατομμυρίων ευρώ και οκτώ οχήματα, ανάμεσά τους και μία Jaguar. Υποθέτω θα την είχε για τις γιορτές και τα πανηγύρια. Ανοιχτό παράθυρο, χέρι κρεμασμένο έξω (τσιγάρο προαιρετικό) και από τα ηχεία να παίζουν ριζίτικα. Δεν είναι για φυλακή. Είναι για εξορία.

Ακριβώς δίπλα στην Πλατεία Συντάγματος, βρίσκεται ο Εθνικός Κήπος. Εκεί υπάρχει μία λίμνη με πάπιες. Στο κέντρο της υδάτινης επιφάνειας μπορείτε να δείτε την τρύπα που άνοιξε η κυβερνητική πρωτοβουλία για τον Άγνωστο Στρατιώτη. Δεν θέλω να τους στενοχωρήσω, υποθέτω θα το έχουν αντιληφθεί και οι ίδιοι, αλλά αυτή τη στιγμή, το να στηθεί happening διαμαρτυρίας μπροστά στο μνημείο, είναι η πρόκληση που αποδέχονται δεκάδες συλλογικότητες. Και αυτό θα το διαπιστώσουμε λίαν συντόμως. Βέβαια αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό καθώς θα προσφέρουμε επιπλέον θέαμα στους τουρίστες.

«Στο Σύνταγμα έχουν κάτι στρατιώτες με λευκές φούστες και περίεργα παπούτσια που κάνουν κάτι τελετουργικές κινήσεις, ενώ γύρω τους τρέχουν διάφοροι τύποι με πανό και πλακάτ που παίζουν κυνηγητό με αστυνομικούς».

Σε βίντεο από τη ληστεία στο Λούβρο, φαίνονται δύο άνδρες σαν να προσπαθούν να αποσπάσουν ένα αντικείμενο ο ένας από τα χέρια του άλλου. Κάπως παιδεύονται. Ο τρίτος βάζει το ένα πόδι στο παράθυρο εξόδου και τους καλεί να σταματήσουν για να φύγουν. Αν δεν είναι Ελληνες, σίγουρα έχουν έναν ανάμεσά τους.