Ο θρύλος των ουκρανικών drones

Από τις αρχές του καλοκαιριού, ουκρανικά drones μέσου βεληνεκούς πλήττουν καθημερινά στόχους στην Αζοφική Θάλασσα, τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Κριμαία: είναι η επιχείρηση MoLoChKa, ουκρανικό ακρωνύμιο που σημαίνει «Η Μόσχα θα πέσει μέσω της Κριμαίας».

Παράλληλα, ουκρανικά drones μεγάλου βεληνεκούς επιχειρούν να προκαλέσουν τις μέγιστες δυνατές ζημιές σε διυλιστήρια και πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς της Ρωσίας: στόχος, να αντιληφθούν οι Ρώσοι ότι βρίσκονται σε πόλεμο, και ότι δεν είναι πλέον στο απυρόβλητο, ακόμα και αν απέχουν 1.500 ή και 2.000 χιλιόμετρα από την Ουκρανία.

Υπεύθυνος για όλα αυτά είναι ο «Magyar», κατά κόσμον Ρόμπερτ Μπρόβντι. Πρώην επιχειρηματίας, επικεφαλής σήμερα του νέου Σώματος Μη Επανδρωμένων Συστημάτων του ουκρανικού στρατού, ο 50χρονος με τη βαθιά βραχνή φωνή και τα κόκκινα γένια ζει κρυμμένος κάτω από τη γη αλλά δέχεται να μιλήσει για το μέλλον: «Τα drones», διαβεβαίωσε την ανταποκρίτρια της γαλλικής «Le Monde» που τον συνάντησε σε συνθήκες άκρας μυστικότητας, «είναι ο Μαύρος Θάνατος της τρίτης χιλιετίας».

Ως φοιτητής οικονομικών, ο Ρόμπερτ Μπρόβντι είχε κάνει τα πάντα για να αποφύγει τη στρατιωτική θητεία. Αλλά ο πόλεμος ανατρέπει κάθε βεβαιότητα. Γεννημένος στο Ούζχοροντ, στα δυτικότερα σύνορα της χώρας, ο ίδιος ανήκει στην ουγγρική μειονότητα της ουκρανικής Υπερκαρπαθίας. «Πάντα κοιτούσα προς την Ευρώπη», λέει στη «Monde». «Τα παιδιά μου ζουν εκεί».

Κάποτε, ο Μπρόβντι ήταν ένας ιδιαίτερα εύπορος επιχειρηματίας. Αρχικά δραστηριοποιήθηκε στις κατασκευές και στη συνέχεια στο εμπόριο σιτηρών – του «μαύρου χρυσού» της Ουκρανίας. Εζησε επί επτά χρόνια στην Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και τη Σιγκαπούρη.

Τρεις εβδομάδες πριν από τη ρωσική εισβολή, είχε ήδη αντιληφθεί ότι η Μόσχα ετοιμαζόταν να επιτεθεί στην Ουκρανία. Οταν κατατάχθηκε στις Δυνάμεις Εδαφικής Αμυνας για να μάθει να χειρίζεται καλάσνικοφ και να ανοίγει χαρακώματα, το πολεμικό του ψευδώνυμο ήταν σχεδόν αυτονόητο: «Magyar» («Ο Ούγγρος»).

Αρχικά σχεδίαζε επιχειρήσεις εκκένωσης αμάχων από τα σκληρά δοκιμαζόμενα προάστια του Κιέβου και στη συνέχεια βρέθηκε να συμμετέχει σε επιχειρήσεις για τη σταθεροποίηση της γραμμής του μετώπου στην περιφέρεια της Χερσώνας, στη νότια Ουκρανία.

Μια ημέρα, drones έριξαν αιφνιδιαστικά χειροβομβίδες στο χαράκωμα όπου βρισκόταν η μονάδα του. Εκεί κατάλαβε ότι ο πόλεμος είχε μόλις περάσει σε μια νέα τεχνολογική εποχή. «Είχα αγοράσει μικρά drones στα παιδιά μου για να παίζουν», αφηγείται ο «Magyar». «Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει αυτή την εξέλιξη;». Επειτα από εκείνη την ενέδρα, συγκέντρωσε δώδεκα εθελοντές, εξασφάλισε χρηματοδότηση («σήμερα πια δεν χρειάζεται») και δημιούργησε μία μονάδα κρούσης, η οποία το 2024 εξελίχθηκε σε ταξιαρχία ενταγμένη στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις: τα «Πουλιά του Magyar».

Παρασημοφορημένος από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επικηρυγμένος από τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο «Magyar» εργάζεται σχεδόν στο μοναδικό κλειστό γραφείο ενός συγκροτήματος κέντρων διοίκησης, διαμορφωμένων σε ανοιχτούς χώρους, μέσα σε υπόγεια καταφύγια διάσπαρτα στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Γύρω του, ένας πραγματικός στρατός από «σπασίκλες» της τεχνολογίας, με αθλητικά παπούτσια ή Crocs, καθηλωμένοι επτά μέρες την εβδομάδα μπροστά σε δεκάδες οθόνες: θυμίζουν περισσότερο υπαλλήλους της Google παρά στρατιωτικούς. Η μεγάλη αίθουσα, που έχει πάρει το όνομα «Αίθουσα του Θανάτου» είναι καλυμμένη με οθόνες οι οποίες προσφέρουν σε πραγματικό χρόνο μια συνολική εικόνα του πεδίου των επιχειρήσεων στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Σε άλλα σημεία – ένα διαφορετικό κέντρο επιχειρήσεων, ένα διαμέρισμα, ακόμα και μία καφετέρια – άλλοι χειριστές αναλαμβάνουν μέσα σε λίγα λεπτά τη σκυτάλη για να εξαπολύσουν την επόμενη επίθεση ή να οργανώσουν την άμεση αντίδραση. Η στρατηγική του διοικητή του Σώματος Μη Επανδρωμένων Συστημάτων και των δώδεκα ταξιαρχιών του είναι απλή: να εξοντώνονται περισσότεροι Ρώσοι από όσους μπορεί να επιστρατεύσει η Μόσχα.

Σε αντίθεση με πολλούς Ουκρανούς, ο «Magyar» δεν μιλάει ρωσικά και δεν έχει ούτε συγγενείς ούτε φίλους στην άλλη πλευρά των συνόρων. Είναι άραγε ευκολότερο έτσι να μη νιώθει οίκτο ή συναισθηματική φόρτιση; «Δεν θέλω καν να προφέρω τη λέξη “Ρώσοι”. Δεν σκοτώνω ανθρώπους. Σκοτώνω παράσιτα. Τα βίντεό μου [στο κανάλι του στο YouTube] δείχνουν σε όσους σκέφτονται να πολεμήσουν για τον Πούτιν ότι αυτό που τους περιμένει δεν έχει απολύτως τίποτα το ηρωικό».