Ο Γιούργκεν Κλοπ, ένας αριστερός

Η συνάντηση της Εθνικής ομάδας μας με την Εθνική Γερμανίας για το Nations League φέρνει στην επικαιρότητα και την περίπτωση του προπονητή Γιούργκεν Κλοπ. Ο πρώην προπονητής της Λίβερπουλ ανέλαβε τη Γερμανία με σκοπό να αλλάξει την μοίρα της καθώς μετά την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014 οι Γερμανοί συλλέγουν μόνο αποτυχίες. Με τις δημόσιες παρεμβάσεις του ο Κλοπ έχει αναδειχθεί τον τελευταίο καιρό και σε ένα είδος ειδώλου της γερμανικής Κεντροαριστεράς: σε χρονιές ανόδου του ΑfD αυτό έχει τη σημασία του.

Ο Κλοπ είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Δεν είναι απλώς ένας προπονητής που κερδίζει τίτλους ή που φτιάχνει ομάδες που παίζουν αυτό το κατά τον ίδιο «heavy metal ποδόσφαιρο» που αρέσει στην εξέδρα. Είναι ένας τύπος που, αντίθετα με τη συντριπτική πλειονότητα των συναδέλφων του, δεν φοβάται να πάρει θέση και να πει χωρίς φιοριτούρες τι πιστεύει για τον κόσμο έξω από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Συμφωνείς ή διαφωνείς δεν προσπερνάς το θάρρος του.

Ο Κλοπ δηλώνει αριστερός. Το κάνει χωρίς τις γνωστές διπλωματικές ντρίμπλες που συνηθίζουν οι άνθρωποι του αθλητισμού για να μην κακοκαρδίσουν τους χορηγούς ή και μέρος των οπαδών των ομάδων τους. «Βρίσκομαι πιο αριστερά από το Κέντρο», συνηθίζει να τονίζει. Για αυτόν η πολιτική ιδεολογία είναι στάση ζωής και εντός των αγωνιστικών χώρων: ο Κλοπ μιλούσε από τα χρόνια που δούλευε στη Μάιντς για τη «συνεργασία και την αλληλεγγύη» ως αρχές για να χτιστεί και να λειτουργεί μια ομάδα.

Ο Κλοπ υποστηρίζει με πάθος το κοινωνικό κράτος, γι’ αυτό και δηλώνει ότι δεν θα ψήφιζε ποτέ ένα κόμμα που υπόσχεται να μειώσει τους φόρους στους πλούσιους, έστω κι αν όπως λέει «πλούσιος είναι κι ο ίδιος». Ομως, το πραγματικά ενδιαφέρον με τον Κλοπ δεν είναι τόσο η οικονομική του προσέγγιση, όσο η στάση του απέναντι στην Ακροδεξιά. Πολλοί πίστευαν πως από τη στιγμή που ανέλαβε τον ρόλο του ομοσπονδιακού τεχνικού της Γερμανίας θα απέφευγε τις πολιτικές τοποθετήσεις: συνέβη το αντίθετο.

Σε μια εποχή που το AfD ανεβαίνει επικίνδυνα και οι ακροδεξιοί προσπαθούν να καπηλευτούν τα εθνικά σύμβολα, ο Κλοπ μιλάει για έναν «θετικό πατριωτισμό». Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι για τον Κλοπ, το να είσαι περήφανος Γερμανός δεν σημαίνει να κλείνεις τα σύνορα ή να μισείς τον ξένο, αλλά να είσαι ανοιχτός, ανεκτικός και να σέβεσαι τη διαφορετικότητα. Θέλει, όπως λέει, να «πάρει πίσω τη σημαία από τα χέρια των εθνικιστών».

Ο Κλοπ θεωρούσε πάντα απαραίτητη την πολιτική τοποθέτηση των δημόσιων προσώπων. Οταν δούλευε στη Λίβερπουλ δεν δίστασε να χαρακτηρίσει το Brexit ως το μεγαλύτερο «αυτογκόλ» στην ιστορία της Αγγλίας», ενώ έχει ουκ ολίγες φορές δείξει την αντίθεσή του για πολιτικούς όπως ο Ντόναλντ Τραμπ ή ο Μπόρις Τζόνσον, κατηγορώντας τους ότι παίζουν με τους φόβους του κόσμου για να κερδίσουν ψήφους. Ο ίδιος δεν θέλει να ασχοληθεί ενεργά με την πολιτική.

Εχει πει οπλισμένος με το χαρακτηριστικό πλατύ του χαμόγελο πως χρησιμοποιεί πάρα πολύ την κοινή λογική του για να επιβιώσει σε αυτό το περιβάλλον. Και μεταξύ μας, μάλλον έχει δίκιο. Ο Κλοπ είναι γεννημένος για να καθοδηγεί ομάδες, να εμπνέει παίκτες και να ηλεκτρίζει κερκίδες. Στην πολιτική σκηνή, οι κανόνες του παιχνιδιού είναι πολύ διαφορετικοί – σχεδόν δεν υπάρχουν. Κι ο Κλοπ είναι άνθρωπος των κανόνων.

Οι υποστηρικτές του Κλοπ υποστηρίζουν πως πολλές από τις αριστερές γενικότερα σοσιαλιστικές ιδέες του έχουν επηρεάσει και τον τρόπο της δουλειάς του. Ακούγεται λίγο υπερβολικό αλλά στον ίδιο αυτές οι παρατηρήσεις αρέσουν σίγουρα. Το γερμανικό περιοδικό «Kicker» έχει γράψει ότι ο γερμανός προπονητής, με τον δικό του μοναδικό τρόπο, έχει καταφέρει το ποδοσφαιρικό του πλάνο να αποτελεί μια καθαρή αντανάκλαση των κοινωνικών του πιστεύω.

«Το αγαπημένο του “Gegenpressing”, η άμεση πίεση δηλαδή που ζητά από τους ποδοσφαιριστές του στον αντίπαλο αν και εφόσον χαθεί η μπάλα, δεν είναι απλώς μια ποδοσφαιρική θεωρία: είναι η απόλυτη εφαρμογή της σοσιαλιστικής αλληλεγγύης στο χορτάρι. Ο Κλοπ το έχει πει ξεκάθαρα: “Κανένας παίκτης, όσο μεγάλος σταρ κι αν είναι, δεν δικαιούται να περπατάει”» έχει γράψει το γερμανικό περιοδικό. Οταν ο Κλοπ ήταν στη Λίβερπουλ είχε πει πως αν ο Σαλάχ ή ο Μανέ έχαναν την μπάλα κι όλη η ομάδα έπρεπε να τρέξει για να καλύψει το λάθος τους, το γεγονός αυτό θα συνιστούσε «ένα είδος ταξικής διαφοροποίησης εντός του αγωνιστικού χώρου» και για αυτό οι πρώτοι που έπρεπε να τρέξουν είναι αυτοί!

Μια αγαπημένη φράση του Γερμανού είναι το «δεν υπάρχει “δικός σου” και “δικός μου” χώρος ευθύνης». Στο ποδόσφαιρο του Κλοπ, η κοινή προσπάθεια όλων είναι αυτό που αναδεικνύει τις αρετές του καθενός.

Ο Κλοπ δεν υπακούει σε εντολές αφεντικών – κι αυτό είναι σίγουρα στάση ζωής με αριστερό πρόσημο. Το πιο τρανταχτό παράδειγμα ήταν η στάση του απέναντι στο σχέδιο για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Σουπερλίγκας. Το τελευταίο από τα πολλά τέτοια βγήκε στο φως τον Απρίλιο του 2021 όταν οι «μεγιστάνες» του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου φέρονταν να έχουν συμφωνήσει στη δημιουργία της. Μεταξύ αυτών ήταν και οι ιδιοκτήτες της Λίβερπουλ.

Ο Κλοπ δεν φοβήθηκε τους αμερικανούς εργοδότες του. Τάχθηκε ανοιχτά κατά του εγχειρήματος, υπερασπιζόμενος το «ποδόσφαιρο των οπαδών» και την αξιοκρατία των ευρωπαϊκών διοργανώσεων στις οποίες όλες οι ομάδες έχουν πρόσβαση. Για τον Κλοπ, το να κλειδώνεις την πόρτα στους «μικρούς» και να μοιράζεις τα κέρδη μεταξύ των λίγων και ισχυρών είναι η επιτομή του άκρατου καπιταλισμού, τον οποίο απεχθάνεται. Στη Λίβερπουλ, ο Κλοπ επέβαλε κάτι που στους Αγγλους είχε φανεί πρωτοποριακό: είχε απαιτήσει όλοι οι εργαζόμενοι στο προπονητικό κέντρο του Μέλγουντ – από τις μαγείρισσες και τους φροντιστές μέχρι τους κηπουρούς – να πριμοδοτούνται όταν η Λίβερπουλ κέρδιζε τίτλους!

Ο Κλοπ έλεγε ότι η επιτυχία δεν ανήκει μόνο σε όσους είναι κάτω από τα φώτα των προβολέων. Μάλιστα, είχε ζητήσει από τους παίκτες του να μάθουν τα μικρά ονόματα όλων των υπαλλήλων του συλλόγου. Τέλος, ας θυμηθούμε τη στάση του τον καιρό της πανδημίας. Οταν στην Αγγλία η Πρέμιερ Λιγκ πίεζε να ξεκινήσει άρον άρον το πρωτάθλημα υπενθυμίζοντας τις ρήτρες των τηλεοπτικών συμβολαίων, ο Κλοπ ήταν ο πρώτος που βγήκε και είπε το αυτονόητο: «Η ζωή έχει πιο σημαντικά πράγματα από το ποδόσφαιρο». Ολα αυτά ενώ η ομάδα του κάλπαζε προς το πρώτο της πρωτάθλημα έπειτα από 30 χρόνια και η διακοπή μπορούσε να της στερήσει τον τίτλο.