Μια θρησκεία χωρίς απίστους

Ο θάνατος σε βιντεοσκοπημένη μετάδοση είναι από μόνος του ένα συγκλονιστικό γεγονός. Πολύ περισσότερο για τους ανθρώπους των θυμάτων, τους κοντινούς τους. Από το smartphone ή από το laptop το πλήκτρο ξαναγυρίζει πίσω το στιγμιαίο βίντεο. Ξαναβλέπει και παγώνει την εικόνα. Ακτινογραφεί τη στιγμή. Ταυτόχρονα με την οδύνη, το σοκ, ο άνθρωπος-θεατής βήμα-βήμα με αυτή τη μικρή τελετουργία εξοικειώνεται με έναν τρόπο παράδοξο με το ίδιο το φρικιαστικό γεγονός. Το ζούμε αυτές τις 48 ώρες με το συγκλονιστικό τροχαίο των οπαδών του ΠΑΟΚ στη Ρουμανία. Τι θα μπορούσε να γίνει, τι δεν έγινε, γιατί έγινε. Το ίδιο το γεγονός το αμετάκλητο του θανάτου έρχεται κάθε φορά όχι απλώς να επανεκκινεί την κουβέντα αλλά και να μηδενίζει κάθε άλλη εκδοχή της.

Ο θάνατος στην οθόνη είναι από μόνος του ένας δεύτερος θάνατος αν με αυτόν τον πρώτο εξοικειωθούμε και τον κανονικοποιήσουμε ή δεν μας εκπλήσσει. Πρέπει να μας εκπλήσσει και πρέπει να μας σοκάρει. Αυτή είναι μια πρώτη σκέψη για το οδυνηρό τροχαίο που σκόρπισε θλίψη. Μια δεύτερη είναι η πίστη των οπαδών και ο τρόπος που ακολουθούν τις ομάδες τους από κοντά με όλο το κόστος συχνά εις βάρος της προσωπικής τους ζωής και του χρόνου τους. Εκχωρούν ένα μέρος της δικής τους ζωής στην τελετουργία μιας συλλογικής αγάπης. Και αυτό το δεύτερο είναι επίσης ένα κομμάτι αθωότητας, ή ρομαντισμού – όταν δεν τέμνεται με τη βία. Το έχουμε ανάγκη να το διατηρήσουμε. Οι πρώτες αντιδράσεις των ίδιων των οπαδών αλλά και του δημόσιου λόγου όχι απλώς απέδειξε το πάγωμα και το σοκ από το ίδιο το συμβάν.

Η επιλογή των φιλάθλων του ΠΑΟΚ που κατευθύνθηκαν στη Θύρα 4 για να αποτίσουν έναν πρώτο παγωμένο φόρο τιμής στους χαμένους φίλους τους υποδηλώνει ακριβώς έναν χαμένο τρόπο ζωής. Την αλληλεγγύη των φίλων μιας ομάδας. Τον τρόπο που συσπειρώνονται γύρω από μια κοινή ιδέα σε μια εποχή που και οι ατομικότητες και οι θραυσματικότητες κυριαρχούν. Προσοχή, δεν κάνουμε λόγο για ρομαντικοποίηση του οπαδισμού. Δεν μιλάμε για κάποιου είδους εξιδανίκευση των φανατικών. Μιλάμε για την απλή, αγνή, άδολη αγάπη των οπαδών που ακολουθούν την ομάδα τους παντού και την ιεραρχούν στις καθημερινές τους συνήθειες. Αυτά τα λαϊκά απλά παιδιά που ήθελαν να πάνε να δουν την ομάδα τους. Για μια θρησκεία χωρίς απίστους. Οπως έγραφαν παλιότερα σε ένα έξοχο βιβλίο ο Νίκος Μπογιόπουλος και ο Δημήτρης Μηλάκας. Μιας θρησκείας που αρχίζει και τελειώνει στα 90 λεπτά ενός ποδοσφαιρικού ματς. Καθόλου τυχαία οι πρώτοι που συγκινήθηκαν από το τροχαίο ήταν και είναι οι οπαδοί των άλλων ομάδων. Πλάι σε αυτούς του ΠΑΟΚ.

Πέρασε κάτω από τα ραντάρ, αλλά στη Γαλλία ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης, έκανε μια πολύ προσεκτική μα και ταυτόχρονα σκληρή δήλωση κατά του Ντόναλντ Τραμπ. Κι έχει μια ενδιαφέρουσα πλευρά αυτό αφού ο εν λόγω – μπορεί και διάδοχος της Λεπέν; – μέχρι πρότινος δήλωνε θαυμαστής του αμερικανού προέδρου. Με αυτό που αναδεικνύουμε, απλώς θέτουμε μια σκέψη: πως ακόμη κι αν στην Ευρώπη κυριαρχήσουν βαθιά δεξιές δυνάμεις ολοκληρωτικά, δεν θα είναι εύκολο να σύρουν τη Γηραιά Ηπειρο σε έναν νέου τύπου ατλαντισμό. Κι αυτό από μόνο του είναι κάτι νέο.

Κλασική μέθοδος των κυβερνήσεων που παρόξυνε η παρούσα: χίλιες δυο τροπολογίες κοτσάρονται σε άσχετα νομοθετήματα και ψηφίζονται σχεδόν τυπικά, συχνά και νύχτα στη Βουλή. Η όλη πρακτική που απλώς θέλει να προσδώσει όρους επιτάχυνσης του «νομοθετικού έργου» είναι στυγνή παραβίαση και διατάξεων του Συντάγματος και του κανονισμού της Βουλής. Πάνω απ’ όλα όμως είναι σύμπτωμα μιας βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης και κατίσχυσης της εκτελεστικής εξουσίας έναντι της νομοθετικής. Συχνά λέμε για απαξία της πολιτικής και την ίδια ώρα έχουμε νομοσχέδια για τα αγροτικά που από κάτω κολλάνε τροπολογίες που δεν έχουν καμία σχέση (άλλο αν αυτές είναι σε σωστή βάση). Μήπως να το ξαναδεί το σώμα της Βουλής;