Μαρίν Λε Πεν: Από την καλή και από την ανάποδη

Κάποιους τους φόβισαν οι ταραχές στη Γαλλία. Αλλους τους ενθουσίασαν. Μερικοί τις εργαλειοποίησαν, έστω κι αν κυνηγάνε ψήφους σε άλλες χώρες. Ορισμένοι τις απαξίωσαν ως «μπάχαλο». Ο αντίλογος τις χαρακτήρισε εξέγερση σημαντικότερη κι απ’ τον Μάη του ’68. Ολοι, όμως, συμφώνησαν σε μια διαπίστωση: η μεγαλύτερη κερδισμένη από το χάος στους γαλλικούς δρόμους είναι η Μαρίν Λε Πεν. Κι η ίδια νιώθει έτσι.

Την προηγούμενη Κυριακή, βιντεοσκόπησε μήνυμα προς το έθνος – σκηνοθετημένο σαν διάγγελμα – για να του πει ότι εκείνη είναι η μόνη ικανή να αποκαταστήσει την «κρατική εξουσία» και την «ασφάλεια». Αυτοσυστήθηκε ως το κράτος που θα ήθελαν, χωρίς να χρησιμοποιήσει τα λόγια του βασιλιά Ηλιου.

Για έναν πρώην βουλευτή του Μακρόν, «δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για προεκλογική εκστρατεία». «Μπροστά της έχει ανοιχτό «έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων»», ανέφερε στο Reuters. Γιατί; Επειδή εμφανίζεται πιστή θιασώτρια του δόγματος «νόμος και τάξη» τόσα χρόνια, ώστε πλέον της επιτρέπεται να δηλώσει εγγυήτρια της σταθερότητας, όταν η δημοκρατία βρίσκεται σε κρίση, όπως παρατήρησε γαλλίδα δημοσκόπος της Ipsos Bva στη «Wall Street Journal».

Οι εικόνες των καταστροφών εξυπηρετούν τον σκοπό της και με άλλους τρόπους. Πρώτον, μουτζουρώνουν το προφίλ του Μελανσόν, του βασικού της αντιπάλου στην αναμέτρηση της άνοιξης που έρχεται. Δεύτερον, αποσπούν την προσοχή του κοινού από τους δημοσιονομικούς μπελάδες της χώρας, για τους οποίους ο Εθνικός Συναγερμός φέρει ευθύνη (ψηφίζει σταθερά κατά των περικοπών και υπόσχεται να πάει το όριο συνταξιοδότησης στα 60, προσθέτοντας δισεκατομμύρια στο δημόσιο έλλειμμα). Τρίτον, το πλιάτσικο έριξε τους προβολείς της δημοσιότητας πάνω στους νέους των banlieues, των φτωχών προαστίων όπου κατοικούν πολλοί μουσουλμάνοι, βάζοντας στο επίκεντρο της κουβέντας τις αντιμεταναστευτικές κραυγές της.

Οι συνθήκες δεν θα μπορούσαν να είναι ευνοϊκότερες για την ακροδεξιά υποψήφια που έχει χάσει σε δύο δεύτερους γύρους προεδρικών εκλογών. Ωστόσο, μέχρι κι ερασιτέχνες βιογράφοι της παραδέχονται πως, δεν είναι καλή μόνο στο να εκμεταλλεύεται τις περιστάσεις· φροντίζει και να χτίζει προσεκτικά όποιο προφίλ εκτιμά ότι θα την ωφελήσει σε κάθε συγκυρία. Εχει περάσει σχεδόν 15 χρόνια τραβώντας το τοξικό, εξτρεμιστικό κόμμα που κληρονόμησε από το περιθώριο προς τη μέινστριμ πολιτική σκηνή.

Οταν απασχολεί το εκλογικό σώμα η οικονομία, κατακεραυνώνει την μπουρζουαζία για το κόστος ζωής. Οταν πρέπει να παίξει πολιτικό θέατρο, φωτογραφίζεται αγκαλιά με μαντιλοφορούσες γυναίκες· ή υποδύεται το θύμα του κατεστημένου, προκειμένου να περιορίσει τη ζημιά από την καταδίκη της για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων (μετά την απόφαση του Εφετείου, πόζαρε σε αφίσα με τα χέρια απλωμένα, σαν του αναστημένου Χριστού, για να διαλαλήσει την αναγέννησή της).

Οταν έχει ανάγκη να διευρύνει την απήχησή της στην εργατική τάξη, πρεσβεύει τον πολιτικό απομονωτισμό και τον οικονομικό εθνικισμό – διατηρώντας φυσικά τις ευρωέδρες και ξεχνώντας βολικά τη δέσμευση για Frexit. Οταν ο αντισημιτισμός διώχνει ψηφοφόρους, διαγράφει τον ίδιο της τον γεννήτορα από το κόμμα που αυτός ίδρυσε. Οπως κάθε επαγγελματίας του λαϊκισμού, δίνει στον λαό ό,τι ακριβώς θέλει, δηλαδή.

Του υπόσχεται εξοικονόμηση δεκάδων δισ. ευρώ από τη μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Αλλά, ταυτόχρονα, διατείνεται πως έχει σοβαρό σχέδιο εξορθολογισμού των δημόσιων δαπανών για να το ακούσουν οι αγορές. Εξαιτίας του επικοινωνιακού λίφτινγκ που έκανε στον Εθνικό Συναγερμό, η ιδεολογική του πλατφόρμα θεωρείται λιγότερο σκληροπυρηνική από τα προγράμματα νεότερων κομμάτων της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς.

Παρ’ όλα αυτά, προσφέρει ακόμη γερές δόσεις ξενοφοβικών προτάσεων, ευαγγελιζόμενη αυστηρά περιοριστικά μέτρα για τη μετανάστευση. Εχει αμπαλάρει τις εθνικιστικές της θέσεις με περιτύλιγμα που γράφει «κράτος πρόνοιας μόνο για Γάλλους». Η μητέρα της είχε πει πως είναι «απόλυτος κλώνος του πατέρα της»

. Ο συγγραφέας ενός βιβλίου για την οικογένειά της, από την άλλη, έχει επισημάνει μια διαφορά: «Ο πατέρας ήθελε μόνο να προκαλεί. Η κόρη παλεύει για την αληθινή εξουσία». Πάντως, σήμερα, ενώ φαίνεται να βρίσκεται μια ανάσα από τη θέση που ποθεί όσο τίποτα, είναι κήρυκας των «ισοβίων ποινών στέρησης του εκλέγεσθαι για τους εκλεγμένους αξιωματούχους που καταχράστηκαν δημόσιους πόρους» που έγινε η πρώτη υποψήφια πρόεδρος ένοχη για το αδίκημα το οποίο σαβοναρολικά στηλίτευε κάποτε.

Η Λε Πεν δυσκολεύεται να «πουλήσει» εντιμότητα τώρα. Οπότε, λανσάρεται ως απελευθερώτρια της Γαλλίας από τη «βία και την αδυναμία». Το πρόβλημα δεν είναι εκείνη πια· είναι πόσοι δεν βλέπουν το πραγματικό της πρόσωπο πίσω από τη νιοστή μάσκα που φοράει.